Trình bày cảm nhận về cấu tứ của văn bản Kính gửi mẹ của Ý Nhi

Đề bài: Anh /chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về cấu tứ của văn bản Kính gửi mẹ của Ý Nhi.

KÍNH GỬI MẸ

(1)Con đã đi rất xa rồi

Ngoảnh nhìn lại vẫn gặp ánh đèn thành phố

(2)Sau cánh rừng, sau cù lao, biển cả

Một ánh đèn sáng đến nơi con

Mua sản phẩm bán chạy nhất

Và lòng con yêu mến, xót thương hơn

Khi con nghĩ đến cuộc đời của mẹ

Khi con nhớ đến căn nhà nhỏ bé

Mẹ một mình đang dõi theo con

(3)Giữa bao nhiêu mưa nắng đời thường

Đã có lúc lòng con hờ hững

Thấy hạnh phúc của riêng mình quá lớn

Ngỡ chỉ mình đau đớn xót xa thôi

(4)Giữa bao nhiêu năm tháng ngược xuôi

Đã có lúc lòng con đơn bạc

Quên có những điều tưởng không sao quên được

Như người no quên cơn đói của chính mình

(5)Sao đêm nay se thắt cả lòng con

Khi con gặp ánh đèn thành phố

Nơi mẹ sống, mẹ vui buồn, sướng khổ

Chỉ một mình tóc cứ bạc thêm ra

(6)Sao đêm nay khi đã đi xa

Lòng con bỗng bồn chồn quay trở lại

Bên đời mẹ nhọc nhằn dầu dãi

Nỗi mất còn thăm thẳm trong tim

(7)Đời mẹ như bến vắng bên sông

Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió

Như cây tự quên mình trong quả

Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây

Như trời xanh nhẫn nại sau mây

Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm

 

(8)Con muốn có lời gì đằm thắm

Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay.

Đà Nẵng – Hà Nội, 11-1978

(Ý Nhi, Văn chương một thời để nhớ (Thơ), NXB Văn học, 2006, tr.45)

Ghi chú: Ý Nhi là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam đương đại. Thơ của bà giàu hình ảnh, ngôn từ cô đọng, gợi nhiều tầng ý nghĩa. Những bài thơ tiêu biểu: Người đàn bà ngồi đan, Trong ánh chớp số phận, Dẫu chỉ là cơn mưa,…

Bài làm Trình bày cảm nhận về cấu tứ của văn bản Kính gửi mẹ của Ý Nhi

1. Mở bài

• Giới thiệu tác giả Ý Nhi: một nhà thơ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam đương đại, thơ giàu chiều sâu suy tưởng, tinh tế, lắng đọng.

• Giới thiệu bài thơ Kính gửi mẹ: một tiếng lòng tha thiết của người con viết cho mẹ, chan chứa yêu thương, day dứt và biết ơn.

• Nêu vấn đề: Cấu tứ bài thơ được tổ chức chặt chẽ, giàu cảm xúc, thể hiện hành trình nội tâm của người con từ hờ hững đến thức ngộ tình mẫu tử thiêng liêng.

Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam đương đại, tác giả Ý Nhi là một trong những giọng thơ nữ tinh tế, sâu lắng, luôn khơi gợi những chiêm nghiệm về tình người, tình đời. Bài thơ Kính gửi mẹ là một trong những thi phẩm tiêu biểu, khắc họa hành trình nội tâm của người con khi nghĩ về mẹ. Với giọng điệu thủ thỉ, cấu tứ chặt chẽ và cảm xúc dâng trào, bài thơ không chỉ bộc lộ nỗi nhớ thương, day dứt và biết ơn của người con mà còn tôn vinh vẻ đẹp bất diệt của tình mẫu tử – tình cảm thiêng liêng và sâu nặng nhất trong đời người.

2. Thân bài: 

* Khái quát về cấu tứ của bài thơ

• Bài thơ được viết theo hình thức bức thư gửi mẹ, tạo cảm giác thân mật, gần gũi.

• Cấu tứ phát triển theo mạch cảm xúc dâng trào và nhận thức dần sâu sắc: từ hiện tại nhìn về quá khứ, tự nhận lỗi lầm, bừng ngộ tình mẹ, rồi kết lại bằng ước nguyện dâng hiến.

• Bố cục có thể chia thành 4 chặng cảm xúc chính.

*Cấu tứ của bài thơ:

– Người con đi xa – nhìn thấy ánh đèn thành phố – ánh đèn đó gợi người con nhớ về nơi mẹ ở – từ đó nghĩ về mẹ (bởi thành phố là nơi mẹ sống: mẹ một mình cô đơn trong căn nhà nhỏ, đang dõi theo từng bước chân của đứa con mình), nghĩ về mình (đã có lúc hờ hững, ích kỉ, chỉ nghĩ đến mình; đã có lúc đơn bạc, vô ơn, quên cả những điều không được phép quên.). Từ suy ngẫm về mình trong đối sánh với mẹ, người con thấy thương mẹ của mình: mẹ sống cô đơn, mỗi ngày một già thêm, vất phải nhọc nhằn dãi dầu, giấu kín những mất còn, những đau khổ của cuộc đời trong sâu thẳm trái tim mình. Từ đó, người con muốn gửi lời yêu thương đến mẹ.

* Đặc điểm nghệ thuật trong cấu tứ

• Giọng điệu tâm tình, thủ thỉ, như một bức thư con gửi mẹ.

• Liên tưởng – hồi tưởng – tự vấn – chiêm nghiệm – nguyện ước → mạch cảm xúc tự nhiên, chân thật.

• Hình ảnh giàu tính biểu tượng (ánh đèn, bến sông, cây, trời xanh) → nâng tình mẹ lên tầm phổ quát.

• Cấu tứ đồng hiện giữa không gian (thành phố – thượng nguồn – ngược xuôi – bến sông) và thời gian (quá khứ – hiện tại – tương lai) → làm bật sức nặng tình mẫu tử.

3. Kết bài

• Khẳng định: Cấu tứ bài thơ Kính gửi mẹ giàu chiều sâu, thể hiện hành trình tự nhận thức của người con, từ vô tâm đến thức tỉnh, từ nhớ thương đến biết ơn.

• Đánh giá: Đây là nét đặc sắc của thơ Ý Nhi mang vẻ đẹp dung dị mà tinh tế, cảm xúc lắng đọng, tôn vinh tình mẫu tử thiêng liêng.

• Liên hệ: Nhắc nhở mỗi người về sự tri ân với mẹ – cội nguồn của tình yêu thương bất tận.

Cấu tứ của bài thơ Kính gửi mẹ được triển khai theo một mạch cảm xúc tự nhiên nhưng đầy chiều sâu: từ nỗi nhớ thương đến sự tự vấn, từ day dứt đến bừng ngộ và cuối cùng là lời nguyện ước báo hiếu. Nhờ vậy, bài thơ không chỉ là lời thủ thỉ riêng tư mà còn trở thành bản tình ca chung ca ngợi tình mẹ. Thơ Ý Nhi giản dị mà lắng đọng, nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết nâng niu và tri ân tình mẫu tử, bởi trên đời này, không có gì sánh nổi với tình mẹ hi sinh thầm lặng mà bao la.