Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về bài thơ Mẹ của Viễn Phương
MẸ
( Viễn Phương)
Con nhớ ngày xưa mẹ hát:
…“Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Hương hoa dịu dàng bát ngát
Thơm tho không gian, thời gian”…
Mẹ nghèo như đoá hoa sen
Tháng năm âm thầm lặng lẽ,
Giọt máu hoà theo dòng lệ
Hương đời mẹ ướp cho con.
Khi con thành đoá hoa thơm
Đời mẹ lắt lay chiếc bóng,
Con đi… chân trời gió lộng
Mẹ về… nắng quái chiều hôm.
Sen đã tàn sau mùa hạ
Mẹ cũng lìa xa cõi đời,
Sen tàn rồi sen lại nở
Mẹ thành ngôi sao trên trời.
Dàn ý Phân tích bài thơ Mẹ của nhà thơ Viễn Phương
a. Mở bài:
– Giới thiệu khái quát về nhà thơ Viễn Phương: một cây bút giàu cảm xúc, gắn bó với hình tượng quê hương, gia đình, đặc biệt là người mẹ.
– Dẫn dắt vào bài thơ “Mẹ”, một khúc ca nhẹ nhàng, sâu lắng về tình mẫu tử thiêng liêng và những hy sinh âm thầm của người mẹ.
b. Thân bài:
* Hình ảnh người mẹ lam lũ, tảo tần:
– Mở đầu bài thơ, hình ảnh người mẹ hiện lên giản dị mà xúc động: dáng vẻ gầy gò, già nua, lưng còng theo năm tháng.
– Chi tiết “khói thuốc” gợi sự mờ nhòa của tuổi tác, đồng thời thể hiện nỗi ưu tư, lo lắng thầm lặng mà mẹ luôn mang theo.
* Những hy sinh thầm lặng và nỗi nhọc nhằn theo suốt cuộc đời mẹ:
– Hình ảnh “đôi bàn tay khô” và “vai áo bạc màu” là minh chứng cho chuỗi ngày mẹ lặng lẽ hy sinh, gánh vác mọi khó khăn để nuôi con.
– Không lời than vãn, mẹ âm thầm chịu đựng, như một biểu tượng của sức mạnh và lòng bao dung.
* Tình yêu thương vô điều kiện mẹ dành cho con:
– Dù khoảng cách địa lý có xa xôi, tình yêu mẹ dành cho con vẫn nguyên vẹn:
“Người ta đi cách mấy đại dương
Chỉ thương mẹ đời sớm nắng chiều sương.”
– Tình mẹ là sợi dây vô hình bền chặt, luôn kết nối con với cội nguồn yêu thương.
* Tấm lòng biết ơn và nỗi xót xa người con:
– Những câu thơ cuối là tiếng lòng nghẹn ngào của người con khi nhìn lại cuộc đời mẹ.
– Nỗi xúc động, biết ơn và ray rứt vì những mất mát mẹ đã âm thầm chịu đựng suốt đời vì con.
c. Kết bài:
– Bài thơ “Mẹ” là bản tình ca cảm động về tình mẫu tử.
– Qua hình ảnh mẹ, Viễn Phương không chỉ thể hiện tình cảm cá nhân mà còn khơi dậy trong người đọc niềm trân quý với mái ấm gia đình và người mẹ thân yêu.
Bài văn mẫu Phân tích bài thơ Mẹ của nhà thơ Viễn Phương
Trong văn học, người mẹ luôn là một hình tượng giàu chất nhân văn, là biểu tượng thiêng liêng cho tình yêu thương, đức hi sinh và sự bao dung vô bờ bến. Nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã từng nhận xét: “Thơ hay là thơ diễn tả được cái tình sâu kín trong lòng người”. Và tình mẫu tử là thứ tình cảm vừa bình dị, vừa sâu lắng, là mạch nguồn bất tận để người nghệ sĩ viết lên những vần thơ thăng hoa. Trong dòng chảy ấy, bài thơ Mẹ của tác giả Viễn Phương hiện lên như một lời tri ân tha thiết gửi đến mẹ, những người đã lặng lẽ hi sinh cả cuộc đời vì con. Bằng giọng thơ nhẹ nhàng mà xúc động, hình ảnh mẹ trong bài hiện ra thân thương, gần gũi và đáng quý biết bao.
Bài thơ là một dòng hoài niệm dịu dàng mà day dứt về người mẹ nghèo, hiền hậu, cả đời lặng lẽ hy sinh vì con. Những kỷ niệm ngày thơ ấu được tái hiện qua tiếng hát ru êm đềm và hình ảnh hoa sen, là loài hoa giản dị mà thanh cao:
“Con nhớ ngày xưa mẹ hát:
Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Hương bay dịu dàng bát ngát
Thơm tho không gian thời gian…”
Mở đầu bằng dòng hồi tưởng “Con nhớ ngày xưa mẹ hát”, nhà thơ Viễn Phương đã gợi về một miền ký ức ngọt ngào, nơi có lời ru của mẹ và hình ảnh hoa sen. Hoa sen là loài hoa dân dã, mộc mạc mà thanh cao. Câu thơ như một lời thủ thỉ, thân tình, đưa người đọc trở về với những năm tháng tuổi thơ yên bình bên mẹ. Hình ảnh “hoa sen lặng lẽ dưới đầm” vừa gợi sự tĩnh tại của không gian làng quê, vừa là hình ảnh ẩn dụ viết về người mẹ, người phụ nữ âm thầm, hi sinh, không phô trương nhưng đầy phẩm chất cao quý. Hương sen “bay dịu dàng bát ngát” không chỉ gợi cảm giác thanh khiết, nhẹ nhàng, mà còn tượng trưng cho tình mẹ lan tỏa, tinh tế và sâu lắng. Đặc biệt, hình ảnh “thơm tho không gian thời gian” là một sáng tạo nghệ thuật đầy ấn tượng. Tác giả đã nhân hóa hương sen, biến nó thành một phần không thể thiếu trong dòng chảy của ký ức và cuộc sống. Đó cũng là cách nhà thơ ca ngợi tình mẹ, thứ tình cảm vĩnh hằng, vượt cả thời gian và không gian.
Hình ảnh người mẹ hiện lên thật đáng quý biết bao. Khổ thơ tiếp theo, nhà thơ Viễn Phương đã khắc họa một hình ảnh người mẹ nghèo khổ nhưng giàu đức hi sinh:
“Mẹ nghèo như đóa hoa sen
Năm tháng âm thầm lặng lẽ
Giọt máu hòa theo dòng lệ
Hương đời mẹ ướp cho con.”
Mỗi câu thơ đều thấm đẫm sự cảm phục và biết ơn trước những hy sinh thầm lặng của mẹ. Hình ảnh so sánh “mẹ nghèo như đóa hoa sen” vừa gợi vẻ đẹp thuần khiết, thanh cao, vừa thể hiện sự tảo tần, chịu thương chịu khó. Cụm từ “âm thầm lặng lẽ” nhấn mạnh những tháng ngày mẹ lặng lẽ hi sinh vì con mà không một lời kể lể. Câu thơ “giọt máu hòa theo dòng lệ” mang tính biểu tượng sâu sắc, cho thấy bao gian truân, bao nỗi đau đớn mẹ âm thầm chịu đựng để nuôi con lớn khôn. Đặc biệt, hình ảnh “hương đời mẹ ướp cho con” thể hiện tình yêu thương vô điều kiện, mẹ đem cả cuộc đời mình, cả những điều đẹp nhất, để dành cho con. Đó là tình mẫu tử bao la, vừa cụ thể vừa mang giá trị biểu tượng đầy xúc động.
Khi con đã trưởng thành, bước ra khỏi vòng tay mẹ để đi đến những chân trời rộng lớn, mẹ vẫn hiện lên lặng lẽ, nhẫn nại phía sau, như chiếc bóng chập chờn, mong manh mà bền bỉ, âm thầm dõi theo từng bước con đi:
“Khi con thành đóa hoa thơm
Đời mẹ lắt lay chiếc bóng,
Con đi… chân trời gió lộng
Mẹ về… nắng quải chiều hôm.”
Câu thơ giản dị nhưng khơi ngợi biết bao nỗi niềm xúc động của người con khi nghĩ về mẹ. Khổ thơ là lời ngẫm ngợi đầy xúc động của người con khi nghĩ về mẹ. “Con thành đóa hoa thơm” gợi hình ảnh người con đã trưởng thành, thành đạt. Nhưng phía sau sự thành công ấy là bóng dáng người mẹ mỏi mòn, cô đơn. Câu thơ “Đời mẹ lắt lay chiếc bóng” như một tiếng thở dài xót xa, cuộc đời mẹ mong manh, lay lắt, chỉ còn là “chiếc bóng” lặng lẽ phía sau con. Nhà thơ đã sử dụng hai hình ảnh đối lập: con thì “chân trời gió lộng”, ẩn dụ cho tương lai rộng mở, cuộc sống mới, còn mẹ thì “nắng quải chiều hôm”, tượng trưng cho tuổi già, sức tàn, bóng xế. Những câu thơ khơi dậy một nỗi xót xa thẳm sâu, bởi đằng sau sự trưởng thành của mỗi người con luôn là bóng dáng lặng lẽ, cả một đời hi sinh thầm lặng của mẹ.
Cao trào cảm xúc được đẩy lên ở khổ thơ cuối khi mẹ không còn hiện diện trên cõi đời. Nỗi đau mất mẹ hiện lên trong hình ảnh hoa sen tàn, một biểu tượng vừa bình dị vừa thiêng liêng:
“Sen đã tàn sau mùa hạ
Mẹ đã lìa xa cõi đời
Sen tàn rồi sen lại nở
Mẹ thành ngôi sao trên trời”
Viễn Phương đã khéo léo dùng biện pháp nói giảm để miêu tả sự ra đi của mẹ. Sen tàn – mẹ khuất, nhưng hương sen còn lại, tình mẹ vẫn vẹn nguyên. Hình ảnh “mẹ thành ngôi sao trên trời” là cách nói giảm, giàu chất thơ, thể hiện niềm tiếc thương nhưng cũng là sự bất tử hóa người mẹ trong tâm trí người con. Mẹ mất đi, nhưng tình yêu và hình bóng mẹ vẫn vĩnh hằng, vẫn lấp lánh soi sáng con trên hành trình phía trước.
Bài thơ “Mẹ” của Viễn Phương là một khúc hát ngọt ngào mà da diết về tình mẫu tử. Từng câu, từng chữ đều lấp lánh tình thương, chạm đến nơi sâu thẳm nhất trong trái tim người đọc. Bài thơ không chỉ khắc họa hình ảnh người mẹ Việt Nam chịu thương chịu khó, mà còn gợi nhắc chúng ta về sự biết ơn, trân trọng và yêu thương mẹ khi còn có thể, bởi mẹ là điều tuyệt vời nhất trong cuộc đời mỗi người.
