Phân tích đoạn thơ Con sẽ về của nhà thơ Vũ Tuấn

Đề bài: Viết bài văn phân tích đoạn thơ sau:

… Con sẽ về những năm tháng bình yên
Mẹ đi chợ, con mơ từng tấm bánh
Theo lũ bạn trèo cây  nhà bên cạnh
“Mẹ đánh đòn, đau khóc chút rồi thôi…”

 

Con sẽ về! Chờ con nhé mẹ ơi!
Phần cho con những dưa cà, mắm muối
Phần cho con cả tuổi thơ vời vợi
Đêm quê nhà, nghe khúc hát ầu ơ…

(Trích Con sẽ về, Vũ Tuấn,  Khúc ru quê, NXB Hội nhà văn, 2022, tr.130-131)

* Chú thích:

Tác giả: Vũ Tuấn quê ở Thanh Ba – Phú Thọ. Vốn là một giáo viên dạy Toán, nhưng anh thích thơ từ nhỏ. Tác giả thường viết về quê hương với những hương vị ngọt ngào, thể hiện sự gắn bó sâu đậm, tha thiết.

Dàn ý Phân tích đoạn thơ Con sẽ về của nhà thơ Vũ Tuấn

* Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề

* Triển khai vấn đề nghị luận:

1. Nội dung

– Đoạn thư là lời tự nhủ, lời hứa của người con sẽ trở về với mẹ với những kí ức của tuổi thơ.

– Qua kí ức của tác giả cuộc sống nơi quê hương đầy ắp kỉ niệm về người mẹ thân yêu, về những món ăn dân dã, về những người bạn tuổi thơ.

– Tâm hồn nhạy cảm, tình yêu mẹ, yêu quê hương và trân trọng những kí ức tuổi thơ bên mẹ và quê hương.

2. Nghệ thuật

– Thể thơ 8 chữ.

– Giọng thơ nhẹ nhàng, trong trẻo, tha thiết và sâu lắng

– Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, sử dụng nhiều từ láy giàu tính tạo hình, giàu giá trị biểu cảm

– Hình ảnh thơ gần gũi, mộc mạc, tươi vui; bút pháp tả thực, tinh tế đậm nữ tính

* Khẳng định / Đánh giá lại vấn đề nghị luận và mở rộng.

Bài văn mẫu Phân tích đoạn thơ Con sẽ về của nhà thơ Vũ Tuấn

Trong thơ ca Việt Nam, quê hương và người mẹ luôn là nguồn cảm hứng bất tận. Với nhà thơ Vũ Tuấn – một cây bút say mê viết về quê hương, tình mẫu tử và những ký ức tuổi thơ, tác phẩm “Khúc ru quê” là nơi anh gửi gắm bao nỗi niềm gắn bó tha thiết. Đoạn thơ “Con sẽ về” chính là tiếng lòng của người con khát khao trở lại chốn quê bình yên, nơi có mẹ hiền, có kỷ niệm tuổi thơ ngọt lành.

Mở đầu bài thơ là lời tự nhủ, là tiếng gọi trở về của người con:

“Con sẽ về những năm tháng bình yên

Mẹ đi chợ, con mơ từng tấm bánh

Theo lũ bạn trèo cây nhà bên cạnh

‘Mẹ đánh đòn, đau khóc chút rồi thôi…’”

 Quê hương hiện ra trong hoài niệm thật dung dị: những ngày tuổi thơ bình yên, những tấm bánh mẹ mang về sau buổi chợ, trò chơi trèo cây cùng bạn bè, cả đòn roi của mẹ cũng trở thành ký ức ấm áp. Trong đó có bóng dáng mẹ tần tảo, có tuổi thơ trong trẻo gắn bó với mái nhà quê. Đoạn thơ không chỉ tái hiện ký ức mà còn gửi gắm tình cảm thiêng liêng của người con dành cho mẹ. Bởi càng trưởng thành, càng đi xa, con người ta càng khao khát trở về với cội nguồn, nơi có tình mẫu tử bao la và những kỷ niệm tuổi thơ trong sáng. Chất thơ toát lên từ sự mộc mạc, bình dị, nhưng lại khiến người đọc rung động bởi nó gợi về miền ký ức thân thương mà ai cũng từng trải qua. Đó chính là quê hương, nơi nuôi dưỡng tâm hồn và nâng đỡ con người trên hành trình trưởng thành.

Trở về với mẹ, người con cũng trở về với cả một miền ký ức tuổi thơ chan chứa yêu thương. Những kỉ niệm ấy được nhà thơ khắc họa bằng những chi tiết giản dị, mộc mạc:

“Con sẽ về! Chờ con nhé mẹ ơi!

Phần cho con những dưa cà, mắm muối

Phần cho con cả tuổi thơ vời vợi

Đêm quê nhà, nghe khúc hát ầu ơ…”

“Con sẽ về! Chờ con nhé mẹ ơi!”, lời thơ vang lên như một tiếng gọi tha thiết từ đáy lòng của người con xa quê. Câu thơ ngắn mà dồn nén bao xúc cảm, vừa như một lời hứa, vừa như một lời khẩn khoản, chất chứa khát khao được trở lại trong vòng tay của mẹ. Nỗi nhớ quê hương được thi sĩ gửi gắm qua những chi tiết rất đời thường: “dưa cà, mắm muối”. Đó không chỉ là những món ăn dân dã, giản dị gắn bó với mâm cơm quê nghèo mà còn là hồn cốt của ký ức, là hơi ấm của mái nhà, là sự sum vầy trong vòng tay mẹ. Cùng với những hương vị ấy, nhà thơ còn được trở về với “cả tuổi thơ vời vợi”, trở về với những tháng ngày hồn nhiên, yên bình, nơi có “đêm quê nhà, nghe khúc hát ầu ơ…”. Những âm thanh ngọt ngào đã nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ. Từ hình ảnh món ăn dân dã, tiếng ru ngọt ngào đến ký ức tuổi thơ, tất cả đã làm nên một không gian quê nhà thấm đẫm tình mẹ, tình quê. Chất thơ của đoạn thơ nằm ở sự dung dị, gần gũi mà sâu lắng, khiến người đọc cũng thấy lòng mình rưng rưng, như tìm lại được bóng dáng quê hương trong ký ức. Bởi lẽ, quê hương và mẹ luôn là nơi neo đậu tâm hồn, là cội nguồn bình yên mà dù đi đâu, con người vẫn hằng đau đáu hướng về.

Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng thể thơ tám chữ, giọng điệu tha thiết, trong trẻo như một khúc ru. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, giàu sức gợi hình, gợi cảm. Những hình ảnh thôn quê – dưa cà, mắm muối, khúc hát ầu ơ đã làm nên màu sắc riêng cho thơ Vũ Tuấn, vừa đậm tính dân tộc, vừa chứa chan tình cảm chân thành.

Đoạn thơ “Con sẽ về” là tiếng gọi từ trái tim, thể hiện tình yêu sâu nặng của nhà thơ với mẹ và quê hương. Nó khơi gợi trong mỗi chúng ta ý thức trân trọng những kỷ niệm tuổi thơ, biết ơn đấng sinh thành, và giữ gìn tình quê mộc mạc mà bền chặt. Bởi dẫu có đi đâu xa, quê hương cùng vòng tay mẹ vẫn luôn là điểm tựa bình yên nhất trong cuộc đời mỗi con người.