Phân tích văn bản Con muốn làm một cái cây của nhà văn Võ Thu Hương

Đề bài: Viết bài văn phân tích văn bản “Con muốn làm một cái cây” của nhà văn Võ Thu Hương

CON MUỐN LÀM MỘT CÁI CÂY

Đây là mùa đầu tiên cây ổi trước nhà thằng Bum bất ngờ ra hoa, bói quả. Đó quả là một sự kiện không hề nhỏ trong khu phố nhỏ này. Mấy năm trước cây ổi hầu như không ra trái (…). Mẹ đã mấy lần xúi ba chặt đi vì nghĩ đó là cây ổi điếc (…).

Ở phố, người ta chỉ trồng được những cái cây be bé, xinh xinh. Khoảnh đất trước nhà tổ dân phố đề nghị trồng hoa, ví dụ như là hoa bằng lăng, vừa cho bóng mát, vừa có hoa rất đẹp… Ông nội Bum kể, lúc bà tố trưởng dân phố nói vậy, ai nấy cũng chỉ nhớ tới cây bằng lăng. Và thế là một con phố dọc dài những cây hoa bằng lăng rất duyên. Lúc đó mẹ mang bầu, ông đã nghĩ tới một cây ổi. Một cây ổi có vẻ lạc lõng nhưng cũng không hề làm mất duyên con đường vì phía trước ông vẫn trồng bằng lăng, phịa trong sân nhà mới là chỗ đứng của cây ổi. Là bởi vì hồi nhỏ ba Bum vô cùng thích ổi, có thể ở suốt ngày chuyền từ cành này qua cành nọ và ngồi hàng ngày trên chạc ba cây hóng gió (…). Hết mùa hè thì người ba nó giống một con sóc đen trùi trũi hơn hẳn đám bạn. Ông muốn trồng ổi vì muốn có một cây như cái cây sum sê trong vườn nhà khi xưa để cho đứa nhỏ trong bụng mẹ sau khi chào đời có nơi leo trèo như ba nó. Với một đứa con trai nhỏ, chỉ cây ổi thôi cũng đã là thiên đường.

(…) Thằng Bum đã kê cho tụi bạn nghe câu chuyện ấy cả trăm lần. Nó tự hào khoe thêm, ngày mới hai, ba tuổi nó đã biết cùng ông bắt sâu cho cây, vì thế cây mới có thể trưởng thành như này.

Dĩ nhiên là vì có tao mới có cây ổi đầy trái này cho tụi mày ăn – Mũi nó hêch lên, mặt kênh kênh nhưng không đứa nào thấy ghét vì hương ổi chín tỏa lan trong sân nhà nó ngọt lịm. Nó lại là thằng bé cực thảo ăn với bạn bè.

Cây ổi của nhà thằng Bum có vẻ đẹp kỳ lạ nhất trái đất vì ông đã cố ý bấm cho cây, tỏa ra nhiều cành cao thấp vững chãi. Thằng Bum và bè bạn là trẻ con lớn lên ở phố nhưng vẫn có khả năng chuyền từ cành này qua cành khác nhẹ như sóc. Hái và chia nhau những trái chín thơm lừng. Ông nội bắc một chiếc ghế đẩu ra sân, rất gần cây ổi, ngồi nghe đài, đánh mắt nhìn theo trông chừng, cười rất hiền lành.

“Con muốn làm một cái cây. Con muốn làm cây ổi trong sân nhà cũ của con. Con muốn luôn bên đám bạn leo trèo mùa ổi chín và thấy ông con ngồi cười hiền lành bên gốc ổi..”

Một ngày kia, thằng Bum viết như thế trong bài văn cô giáo ra đề: “Em hãy nói về ước mơ của mình”. Cô nói, câu văn Bum viêt còn chưa thật chuẩn nhưng điều âý không quan trọng bằng việc nó làm cô cảm động rơi nước mắt. Cô bắt gặp sự cô đơn và tình cảm sâu sắc của nó trong ước muốn làm một cái cây.

Cây ôỉ trong sân nhà cũ, nó đã nhớ bao năm mà chẳng có dịp nào để nói ra. Đó là khi ba mẹ nó chuyển từ Sài Gòn xuống Vũng Tàu, để phù hợp với công việc kinh doanh du lịch của ba. Nhà cũ nơi con phố nhỏ đã bán sau ngày mãn tang ông nội. Tất cả đồ đạc dọn dẹp ra đi, chỉ có cây ôỉ ngồi lại trong sân trầm tư, lặng lẽ. Lúc ấy Bum chỉ ước ao rằng có thê đê tât cả đồ đạc của nó ở lại mà mang được cây ổi đi theo. Mẹ nói không thể nào đưa một cái cây đi theo khi nó đã ngần ấy năm cắm sâu rễ vào lòng đât. Và vì thế, lâu thật lâu rồi nó không có dịp gặp lại cái cây âý. Có lần lên Sài Gòn, nó xin ba ghé qua thăm lại cây ôỉ, gặp lại đám bạn hàng ngày vẫn cùng nhau leo trèo. Ba quá bận bịu nên không kịp đáp ứng mong muốn của nó…

Khi cô giáo điện thoại nói với mẹ về một cái cây, mẹ và ba đã ngay lập tức bàn nhau trồng một cây ổi trong sân nhà. Ba bắt đầu suy nghĩ về việc bấm cành khi cây ổi bén rễ sao cho khi nó lớn lên sẽ có những cành cao cành thấp thật dễ cho lũ trẻ leo trèo. Mẹ nói với Bum về kế hoạch sẽ mời những người bạn thân ngày xưa đến chơi và cùng nhau trèo hái, chia nhau những trái ổi thơm lừng và ngọt lịm. Sài Gòn có quá xa Vùng Tàu đâu, đám bạn của Bum chỉ lên xe cười nói ríu rít vài câu chuyện là đã đến nơi rồi. Phố cũ và phố mới thực ra sẽ chẳng cách xa khi mà vẫn nhớ về nhau.

Thằng Bum cười toe toét mà mắt nó rưng rưng nước. Nó bỗng như nghe tiếng cười khanh khách, tiếng chòng ghẹo nhau của lũ bạn và nụ cười hiền hậu của ông trôi theo hương ôỉ chín ngọt lành…

(Võ Thu Hương, Góc nhỏ yêu thương, NXB Kim Đồng, 2018)

Chú thích: Nhà văn Võ Thu Hương sinh năm 1983, quê quán Nghệ An, hiện nay đang sống tại TP.HCM. Chị tốt nghiệp Khoa Ngữ văn – Báo chí,  là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn TP.HCM. Phong cách nghệ thuật: Văn học thiếu nhi là đề tài mà Thu Hương theo đuổi lâu dài, bền bỉ nhất;

Truyện Con muốn làm một cái cây kể về kỉ niệm thời thơ ấu gắn bó với thiên nhiên, với người ông nhân hậu và ước mơ được sống trong một không gian quen thuộc của đứa trẻ.

Dàn ý Phân tích văn bản Con muốn làm một cái cây của nhà văn Võ Thu Hương

* Yêu cầu Phân tích:

– Xác định được đề tài, chủ đề của truyện: Viết về tình yêu thương: Tình yêu thương giữa các thành viên trong gia đình, tình yêu, sự trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên

– Bám vào chuỗi sự việc, các nhân vật để phân tích làm rõ giá trị của tác phẩm:

* Vẻ đẹp của tình yêu thương mà các thành viên trong gia đình dành cho Bum, Bum dành cho ông:

– Tình yêu ông dành cho Bum: trồng cây ổi, chăm sóc cắt tỉa để Bum dễ hơn khi trèo cây, chơi đùa; từ ba tuổi, tuổi thơ của Bum đã gắn bó với cây ổi trước hiên nhà, gắn bó với những kỉ niệm về ông….

– Tình yêu bố mẹ dành cho Bum: khi nghe cô giáo gọi điện kể về ước mơ của Bum trong bài tập làm văn, họ đã bàn nhau “trồng một cây ổi trong sân nhà. Ba bắt đầu suy nghĩ về việc bấm cành khi cây ổi bén rễ sao cho khi nó lớn lên sẽ có những cành cao cành thấp thật dễ cho lũ trẻ leo trèo. Mẹ nói với Bum về kế hoạch sẽ mời những người bạn thân ngày xưa đến chơi và cùng nhau trèo hái, chia nhau những trái ổi thơm lừng và ngọt lịm…?

-> Mong muốn con có được thế giới tuổi thơ gắn với thiên nhiên, neo giữ được những kỉ niệm về người thân, bạn bè…

– Tình yêu Bum dành cho ông: thể hiện qua những lời kể đầy tự hào của Bum về ông, qua những kỉ niệm của hai ông cháu, qua hồi ức về ông khi cây ổi được dự định trồng lại ở chỗ ở mới khi ông đã mất…

-> Có thể chứng minh qua các chi tiết:  Thằng Bum đã kể cho tụi bạn nghe câu chuyện ấy cả trăm lần. Nó tự hào khoe thêm, ngày mới hai, ba tuổi nó đã biết cùng ông bắt sâu cho cây”; “con muốn thấy ông con ngồi cười hiền lành bên gốc ổi…”; Thằng Bum cười toe toét mà mắt nó rưng rưng nước. Nó bỗng như nghe tiếng cười hiền hậu của ông trôi theo hương ổi chín ngọt lành…

*  Vẻ đẹp của tình yêu Bum và cả nhà dành cho thiên nhiên mát lành qua cách họ trồng và chăm sóc cây ổi, trân trọng những kỉ niệm bên cây ổi; ước mơ muốn làm một cái cây của Bum…

-> Có thể chứng minh qua các chi tiết: Ông muốn trồng ổi vì muốn có một cây như cái cây sum sê trong vườn nhà khi xưa để cho đứa nhỏ trong bụng mẹ sau khi chào đời có nơi leo trèo như ba nó.Với một đứa con trai nhỏ, chỉ cây ổi thôi cũng đã là thiên đường; Cây ổi của nhà thằng Bum có vẻ đẹp kỳ lạ nhất trái đất vì ông đã cố ý bấm cho cây tỏa ra nhiều cành cao thấp vững chãi. Thằng Bum và bè bạn là trẻ con lớn lên ở phố nhưng vẫn có khả năng chuyền từ cành này qua cành khác nhẹ như sóc. Hái và chia nhau những trái chín thơm lừng. Ông nội bắc một chiếc ghế đẩu ra sân, rất gần cây ổi, ngồi nghe đài, đánh mắt nhìn theo trông chừng, cười rất hiền lành; Tất cả đồ đoàn dọn dẹp ra đi, chỉ có cây ổi ngồi lại trong sân trầm tư, lặng lẽ. Lúc ấy Bum chỉ ước ao rằng có thể để tất cả đồ đoàn của nó ở lại mà mang được cây ổi đi theo; …

* Đánh giá:

– Qua truyện ngắn, nhà văn Võ Thu Hương đã gửi gắm tới người đọc những “hạt ngọc” lấp lánh ẩn giấu trong một câu chuyện giản dị mà đầy ý nghĩa: tác phẩm giúp chúng ta hiểu rõ hơn ý nghĩa của tình yêu thương giữa những người thân trong gia đình, tình yêu và sự trân trọng thiên nhiên, trân trọng những ước mơ giản dị, trong sáng của con trẻ…

– Truyện còn hấp dẫn trong cách nhà văn kể chuyện với ngôn ngữ trong sáng, cách tạo tình huống truyện gần gũi, cách đặt nhan đề ấn tượng, nhân vật được miêu tả gần gũi, chân thực, trong sáng, đặc biệt là nhân vật cậu bé Bum,…

Bài văn mẫu Phân tích văn bản Con muốn làm một cái cây của nhà văn Võ Thu Hương

Truyện ngắn “Con muốn làm một cái cây” của Võ Thu Hương là một tác phẩm giàu cảm xúc, khắc họa chân thực tâm hồn trẻ thơ và gửi gắm những suy ngẫm sâu xa về tình cảm gia đình cũng như sự gắn bó của con người với thiên nhiên. Câu chuyện xoay quanh nhân vật cậu bé Bum cùng ước mơ giản dị nhưng thấm đẫm tình yêu thương: được hóa thân thành một cái cây.

Bum hiện lên như một cậu bé hồn nhiên, trong sáng, gắn bó sâu đậm với tuổi thơ bên gốc ổi do ông nội trồng. Đối với em, cây ổi không chỉ đơn thuần là một bóng mát, một chỗ vui chơi, mà còn là nơi chứa đựng biết bao kỷ niệm thân thương với ông, với gia đình và bè bạn. Bởi thế, khi phải xa ngôi nhà cũ, xa cây ổi gắn bó, Bum cảm thấy trống vắng, hụt hẫng. Trong bài tập làm văn, em đã bày tỏ mong ước được làm một cái cây, một ước mơ vừa ngây thơ vừa chan chứa tình cảm để có thể sống mãi cùng kỷ niệm tuổi thơ. Đằng sau ước mơ ấy là nỗi nhớ ông nội, là khát vọng được gắn bó trọn đời với nơi chốn yêu thương.

Không chỉ dừng lại ở nhân vật Bum, truyện còn gợi lên hình ảnh người ông hiền từ, giàu tình thương. Việc ông trồng cây ổi cho cháu leo trèo, hái quả là biểu tượng của tình yêu thương thế hệ trước dành cho thế hệ sau. Cây ổi vì thế trở thành nhịp cầu nối giữa ông và cháu, giữa kỷ niệm và hiện tại, giữa thiên nhiên và tình cảm con người. Qua đó, Võ Thu Hương đã khéo léo cho thấy thiên nhiên luôn song hành cùng đời sống tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người.

Điểm đặc sắc của truyện nằm ở chỗ tác giả không tô vẽ những điều lớn lao mà chỉ khai thác những chi tiết đời thường nhưng chan chứa ý nghĩa. Nỗi buồn xen lẫn niềm vui, giọt nước mắt rồi nụ cười hạnh phúc của Bum khi bố mẹ trồng một cây ổi mới đã làm nổi bật thông điệp: hạnh phúc đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị nhất.

Truyện ngắn “Con muốn làm một cái cây” để lại dư âm sâu lắng. Tác phẩm không chỉ khắc họa vẻ đẹp trong sáng của tâm hồn trẻ thơ mà còn nhắc nhở chúng ta biết trân trọng tình cảm gia đình, gìn giữ ký ức và sống chan hòa với thiên nhiên. Đọc truyện, ta như được trở về với tuổi thơ của chính mình, nơi có bóng mát của một cái cây, có vòng tay yêu thương của người thân và có những kỷ niệm không bao giờ phai.