Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Nhớ mẹ năm lụt

Đề bài: Phân tích hai khổ thơ sau:

Năm ấy lụt to tận mái nhà

Mẹ con lên chạn – Bố đi xa

Bốn bề nước réo, nghe ghê lạnh

Tay mẹ trùm con, tựa mẹ gà.

 

Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc

Thương con lúc ấy biết gì hơn ?

Nước mà cao nữa không bè thúng

Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con.

                 (Trích “Nhớ mẹ năm lụt” – Huy Cận)

Chú thích

Huy Cận (1919-2005) quê ở làng Ân Phú, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Huy Cận là nhà thơ lớn, một đại biểu xuất sắc của phong trào Thơ Mới với hồn thơ ảo não. Thơ Huy Cận hàm súc, giàu chất suy tưởng triết lí.

Bài thơ Nhớ mẹ năm lụt được sáng tác năm 1947, khi Huy Cận đang ở chiến khu Việt Bắc. Hai khổ thơ thơ trên là hai khổ đầu của bài thơ.

Dàn ý Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Nhớ mẹ năm lụt

a. Mở bài:

– Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm cùng bài thơ.

b. Thân bài

* Bốn câu thơ đầu (Năm ấy lụt to tận mái nhà…Tay mẹ trùm con, tựa mẹ già).

→ Bốn câu thơ đã gợi nhớ lại những kỉ niệm mùa lũ năm ấy của hai mẹ con khi không có bố ở gần và sự khắc nghiệt của bão lũ.

* Bốn câu thơ tiếp (Mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc…Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con).

→ Tình yêu thương và sự hy sinh cao cả của người mẹ giành cho con qua hành động và suy nghĩ.

* Nghệ thuật

– Bài thơ được viết bằng thể thơ tự do. Sự tự do trong cấu trúc thơ giúp tạo nên sự tự nhiên và chân thành trong lời tác giả.

– Sử dụng cấu tứ và yếu tố tượng trưng, hình ảnh tượng trưng để thể hiện tình cảm sâu sắc và ý nghĩa tương tác giữa con người và thiên nhiên.

c. Kết bài

– Nêu cảm xúc của mình về bài thơ.

Bài văn mẫu Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Nhớ mẹ năm lụt

Trong thơ ca Việt Nam, hình tượng người mẹ luôn hiện lên vừa thân thương vừa cao cả. Đến với bài thơ Nhớ mẹ năm lụt của nhà thơ Huy Cận, người đọc lại được lắng nghe những kỉ niệm tuổi thơ của tác giả trong những ngày mưa lũ khắc nghiệt. Đặc biệt, hai khổ thơ đầu đã khắc họa sâu đậm tình yêu thương và sự hi sinh của mẹ dành cho con giữa cảnh thiên tai bão tố.

Năm ấy, “lụt to tận mái nhà”, cảnh tượng khốc liệt của thiên tai hiện ra ngay từ câu thơ mở đầu. Trong hoàn cảnh ấy, bố đi xa, chỉ còn lại hai mẹ con nương tựa vào nhau, ngồi trú ngụ trên chạn gỗ. Hình ảnh “bốn bề nước réo, nghe ghê lạnh” không chỉ gợi tả sự dữ dội, tàn nhẫn của thiên nhiên mà còn làm nổi bật nỗi cô đơn, bất an của hai mẹ con. Nhưng giữa biển nước mênh mông ấy, vòng tay mẹ lại trở thành chỗ dựa duy nhất, ấm áp nhất cho con: “Tay mẹ trùm con, tựa mẹ gà”. So sánh con với đàn gà con nép vào cánh mẹ gà, tác giả gợi lên hình ảnh vừa quen thuộc vừa xúc động. Người mẹ hiện lên như bức tường che chở, dẫu bản thân cũng đang run sợ, vẫn ôm con vào lòng để xua đi rét buốt và nỗi hoang mang.

Sang khổ thơ tiếp theo, tình thương con càng được thể hiện mãnh liệt hơn. Hành động “mẹ cắn bầm môi cho khỏi khóc” hé lộ sự kiên cường của người mẹ. Dù lòng đầy lo lắng, mẹ vẫn nén nước mắt vào trong để giữ bình tĩnh, không làm con thêm sợ hãi. Tình thương ấy dồn nén trong những câu thơ: “Thương con lúc ấy biết gì hơn? / Nước mà cao nữa không bè thúng / Nếu chết trời ơi! Ôm lấy con”. Ở đây, tình mẫu tử đã vượt lên trên cả nỗi sợ cái chết. Người mẹ không nghĩ cho mình mà chỉ lo lắng cho con, sẵn sàng hi sinh thân mình để con được sống, hoặc chí ít, để con được an yên trong vòng tay mẹ. Giọng thơ nghẹn ngào, tha thiết, khiến người đọc cảm nhận rõ sự cao cả của tình mẹ – một tình yêu thương vô điều kiện, bản năng và bất diệt.

Chỉ với hai khổ thơ ngắn gọn, Huy Cận đã tái hiện một kỉ niệm khắc sâu trong tâm hồn ông về mùa lũ năm xưa. Qua đó, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa giản dị vừa thiêng liêng, tượng trưng cho sự hi sinh thầm lặng mà vĩ đại. Đọc những câu thơ này, ta càng thêm thấm thía công lao trời biển và tình thương vô bờ của mẹ, để từ đó biết trân trọng, yêu thương và biết ơn đấng sinh thành.