Đề bài: Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Măcbet qua lời thoại, từ đó nhận xét về bi kịch quyền lực và tham vọng trong vở kịch Măcbet (William Shakespeare).
MĂCBET (Trích)
(William Shakespeare)
Tóm tắt vở kịch: Sau khi đánh thắng giặc, trên đường trở về, Măcbet được những mụ phù thủy báo cho biết trước sẽ được làm vua. Từ đó lòng tham của Măcbet bắt đầu nảy nở, lại thêm bị vợ luôn xúi giục, Măcbet ngày càng ham muốn chiếm đoạt ngai vàng. Nhân cơ hội vua Đơncan đến thăm và ngủ đem tại lâu đài của y, y đã hạ sát nhà vua. Con của vua Đoncan là Mancom chạy trốn sang Anh. Macbet lên ngôi vua xứ Xcôtlen. Nhưng mụ phù thủy cũng tiên đoán Bancô, một võ tướng, sau này sẽ là tổ phụ của một dòng vua. Muốn ngăn ngừa hậu họa và củng cố địa vị của mình, Măcbet đã giết nốt cả Bancô, nhưng con trai của Bancô chạy thoát. Nắm quyền hành trong tay, càng ngày Măcbet càng tỏ ra chuyên quyền, tàn bạo. Vì bị ám ảnh bởi tội ác và lo sợ quyền lực bị lung lay, y thẳng tay chém giết bất cứ người nào có thái độ chống đối. Nhân dân khắp nơi căm phẫn nổi dậy chống lại y. Mancôm được sự giúp đỡ của vua Anh đã đem quân trở về Xcôtlen. Trong một trận huyết chiến, Măcbet đã bị chặt đầu. Trước đó ít lâu, vợ y vì sợ hãi và dẫn vặt về tội ác đã phát điên và tự tử.
Đoạn trích sau đây thuộc hồi Ba, cảnh II, là đoạn đối thoại giữa Măcbet và vợ, sau khi Măcbet đã giết vua Đơncan để cướp ngôi.
CẢNH II
(Hoàng cung)
VỢ MĂCBET: (nói một mình): – Nếu ước mong đã thành mà lòng còn chưa thỏa thì có khác gì xôi hỏng bỏng không. Thà cam chịu số phận của kẻ mình đã ám hại còn yên thân hơn là chính tay mình ám hại mà phải sống trong một niềm vui bất trắc.
Măcbet ra.
VỢ MĂCBET: – Kìa sao ông lại cứ lủi thủi một mình, ấp ủ những điều tưởng tượng đau buồn đen tối? Tại sao cứ vương vấn mãi với những ý nghĩ đáng lí phải chết đi theo những kẻ gây ra những ý nghĩ đó. Những việc không cứu vãn được nữa thì quan tâm làm gì. Việc đã xong là xong.
MĂCBET: – Chúng ta mới chỉ đánh rắn bị thương, chưa giết chết han. Vet thương lành lại, rắn lại như xưa; còn mưu toan khốn khổ của chúng ta vẫn bị nanh độc của nó đe dọa. Thà rằng vũ trụ tan vỡ, đất trời sụp đổ, còn hơn là hằng ngày phải ăn trong kinh hoàng, đêm đêm bị ám ảnh bởi những giấc mơ hãi hùng, thao thức quan quại thâu đêm. Thà chết đi với kẻ đã khuất, kẻ mà để có được sự thỏa mãn tham vọng, chúng ta đã đưa tới chỗ yên nghỉ ngàn năm, còn hơn phải sống trong lo âu, khắc khoải đau khổ liên miên. Đơncan đã xuống mồ. Thế là sau những cơn sốt hãi hùng của cuộc sống, y đã được yên nghỉ. Phản trắc đã hoàn thành tội ác. Gươm đao, độc dược, tôi tớ bất trung, giặc ngoại xâm, không gì còn có thể động chạm tới y được nữa!
VỢ MĂCBET: – Bình tâm lại, ông ơi! Đừng cau có, giận dữ thế. Đêm nay giữa đám đông khách dự yến, ông phải làm sao cho tươi tỉnh vui vẻ mới được!
MĂCBET: – Tôi sẽ cố gắng, cả bà nữa cũng phải thế. Nhất là đối với Bancô. Bà nên tỏ vẻ tôn kính y cả trong khóe mắt lẫn trong lời nói: chúng ta chưa được yên thân đâu nên phải ngọt nhạt chiều lòng thiên hạ để giữ gìn địa vị cao sang này, phải lấy vẻ mặt làm mặt nạ che giấu lòng mình, ngụy trang thâm tâm chúng ta đi.
VỢ MĂCBET: – Ông phải gạt bỏ những ý nghĩ ấy đi!
MĂCBET: – Này bà! Tâm trí tôi chứa đầy rắn rết độc địa. Bà biết chứ, Bancô và Flinxơ con y còn sống sờ sờ ra đó.
VỢ MĂCBET: – Nhưng trên số thiên tào, mệnh chúng đâu phải là bất tử.
MĂCBET: – Yên tâm được chính là vì thế đây. Có thể trừ chúng được. Vậy mình hay vui lên; đêm nay trước khi đàn dơi bay đi kiếm mồi quanh hàng hiên, trước khi theo tiếng gọi của nữ thần Hikêt âm u, bọ hung cất đôi cánh cứng bóng bay vù vù rung lên nhạc điệu buồn ngủ của đêm trường thì một việc khủng khiếp sẽ xảy ra.
VỢ MĂCBET: – Việc gì thế?
MĂCBET: – Hậu yêu quý, hãy khoan đừng nên biết vội, đợi đến lúc đó bà sẽ vỗ tay reo mừng. Màn đêm mịt mùng, buông xuống đi thôi. Hãy bịt chặt lấy đoi mắt dịu hiền của ban ngày tội nghiệp. Hãy vung bàn tay đẫm máu vô hình của ngươi mà xóa sạch, xé tan sợi dây oan nghiệt đã làm cho ta phải e sợ tê tái. Trời tối dần rồi, quạ đã sải cánh bay về tổ trong rừng âm u, những vật tốt đẹp của ban ngày chìm dần trong giấc ngủ, ác quỷ đen tối của đêm trường trỗi dậy tìm mồi. Những lời nói của tôi làm bà ngạc nhiên lắm nhỉ; nhưng thôi cứ yên tâm nán chờ. Sự tình đã xấu chỉ có làm xấu nữa mới tốt lên được. Nào, ta đi thôi.
Cả hai vào.
(Trích Măcbet, William Shakespeare, in trong William Shakespeare – Tuyển tập tác phẩm, NXB Sân khấu – Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, Hà Nội, 2006, Tr.450-452)

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 400 chữ.
– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Măcbet qua lời thoại, từ đó nhận xét về bi kịch quyền lực và tham vọng
– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.
B. Hướng dẫn gợi ý
I. MỞ BÀI
-
Giới thiệu William Shakespeare – đại văn hào Anh, bậc thầy về bi kịch nhân loại.
-
“Măcbet” là một trong những bi kịch xuất sắc nhất của ông, phản ánh mặt tối của quyền lực và tham vọng.
-
Đoạn trích hồi III, cảnh II thể hiện tâm trạng đầy biến động của Măcbet sau khi sát hại vua Đơncan.
- Dẫn vào vấn đề: Qua diễn biến tâm trạng nhân vật, Shakespeare phơi bày bi kịch quyền lực và tham vọng của con người.
William Shakespeare – đại thi hào của nền văn học Anh và thế giới – đã để lại cho nhân loại nhiều tác phẩm kinh điển, trong đó Măcbet là một bi kịch nổi bật, phản ánh sâu sắc bản chất con người khi đứng trước quyền lực và tham vọng. Ở hồi Ba, cảnh II, đoạn đối thoại giữa Măcbet và vợ sau khi giết vua Đơncan đã khắc họa rõ nét tâm trạng giằng xé, biến đổi phức tạp của nhân vật, qua đó làm nổi bật bi kịch quyền lực mà ông phải gánh chịu.
II. THÂN BÀI
1. Khái quát về nhân vật và bối cảnh đoạn trích
-
Măcbet: ban đầu là võ tướng dũng cảm, trung nghĩa, nhưng bị lời tiên tri và sự xúi giục của vợ đánh thức tham vọng ngôi vua.
-
Sau khi giết Đơncan để đoạt ngôi, Măcbet bắt đầu rơi vào vòng xoáy tội ác và ám ảnh.
-
Bối cảnh: Măcbet vừa lên ngôi nhưng nỗi sợ mất quyền lực bủa vây, khiến tâm trạng ngày càng rối loạn.
2. Phân tích diễn biến tâm trạng của Măcbet qua lời thoại
a. Tâm trạng bất an, lo lắng
-
Câu nói: “Chúng ta mới chỉ đánh rắn bị thương, chưa giết chết hẳn” → ẩn dụ “con rắn” tượng trưng cho hiểm họa còn tiềm tàng.
-
Măcbet không cảm thấy an toàn dù đã chiếm được ngai vàng → quyền lực càng lớn, nỗi sợ càng tăng.
b. Sự dằn vặt và ám ảnh tội ác
-
Y thú nhận: “Thà chết đi với kẻ đã khuất… còn hơn phải sống trong lo âu, khắc khoải”.
-
Tội ác khiến y mất ngủ, giấc mơ đầy ám ảnh.
-
Đây là biểu hiện rõ của bi kịch tâm lý, khi kẻ phạm tội bị sự giày vò trong tâm hồn.
c. Nỗi sợ biến thành sự tàn bạo
-
Măcbet nhận ra Bancô và con trai là mối đe dọa: “Tâm trí tôi chứa đầy rắn rết độc địa”.
-
Lời thoại: “Đêm nay… một việc khủng khiếp sẽ xảy ra” → ám chỉ âm mưu giết Bancô.
-
Măcbet lún sâu hơn vào tội ác: từ giết vua → giết bạn → giết cả người vô tội.
-
Đây là sự tha hóa: quyền lực khiến y trở nên hung bạo và vô nhân tính.
d. Sự mâu thuẫn nội tâm gay gắt
-
Vừa sợ hãi, bất an → vừa tàn nhẫn, quyết đoán trong tội ác.
-
Tâm trạng hỗn loạn cho thấy y đã đánh mất sự tỉnh táo và bản chất lương thiện ban đầu.
3. Nhận xét về bi kịch quyền lực và tham vọng trong Măcbet
-
Măcbet là điển hình cho con người bị tham vọng quyền lực dẫn dắt và hủy diệt.
-
Quyền lực không đem lại bình yên → ngược lại khiến y chìm trong sợ hãi, cô độc và tội ác.
-
Bi kịch của Măcbet cho thấy:
-
Tham vọng vượt quá giới hạn đạo đức sẽ hủy hoại linh hồn.
-
Tội ác gây ra tội ác mới, con người bị cuốn vào vòng xoáy không thoát được.
-
-
Shakespeare gửi gắm thông điệp: quyền lực không chân chính sẽ đổi lấy bằng chính cuộc đời và nhân tính của con người.
III. KẾT BÀI
-
Khẳng định lại: diễn biến tâm trạng Măcbet trong đoạn trích thể hiện sâu sắc bi kịch của quyền lực và tham vọng.
-
Tác phẩm mang giá trị nhân văn và cảnh tỉnh mạnh mẽ: con người phải biết kiểm soát tham vọng và giữ gìn đạo đức.
-
Bi kịch của Măcbet vẫn còn nguyên giá trị thời sự trong xã hội hiện đại.
Đoạn trích không chỉ khắc họa thành công bi kịch tâm lý của nhân vật Măcbet mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về cái giá của tham vọng và quyền lực. Chính vì vậy, sau hàng thế kỉ, vở kịch vẫn còn nguyên giá trị hiện thực và nhân đạo, lay động trái tim người đọc hôm nay.
📚 Tải Ngay Bộ Tài Liệu Ôn Thi Văn Học Đặc Sắc Nhất
⬇️ Nhận Định Văn Học Hay Nhất
⬇️ Cách Đưa Lí Luận Văn Học Vào Bài
⬇️ Tài Liệu Hay Dành Cho HSG
⬇️ Kỹ Năng Viết Mở Bài
⬇️ Nghị Luận Về Một Tác Phẩm Truyện
⬇️ Công Thức & Mở Bài Hay
