Phân tích mâu thuẫn trong đoạn trích Lão hà tiện và nêu ý nghĩa

Đề bài: nh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích mâu thuẫn trong đoạn trích Lão hà tiện và nêu ý nghĩa của nó đối với việc bộc lộ chủ đề tư tưởng tác phẩm

LÃO HÀ TIỆN (Trích)

(Mô-li-e)

HỒI I

LỚP 3

Ác-pa-gông, La Phle-so

“ÁC-PA-GÔNG: Cút khỏi đây ngay tức khắc, không cãi gì hết! Kìa, xéo cho mau khỏi nhà tao, tổ sư ăn cắp, quân đáng mang treo cổ!

LA PHLE-SƠ (nói riêng): Chưa từng thấy ai độc địa như lão già chết tiệt này, và tôi nghĩ, nếu không sai, đúng là lão ta có ma quỷ trong người.

ÁC-PA-GÔNG: Mày lại lẩm bẩm trong miệng.

LA PHLE-SƠ: Tại sao ông đuổi tôi?

ÁC-PA-GÔNG: Thằng đáng chết treo, thì ra chính mày lại hỏi tạo lí do. Bước mau, không thì tao đập chết mày.

LA PHLE-SƠ: Tôi đã làm cái gì ông nào?

ÁC-PA-GÔNG: Mày đã làm cái tao muốn mày cút thẳng.

LA PHLE-SƠ: Cậu chủ tôi, nghĩa là con trai ông, đã ra lệnh cho tôi phải đợi cậu

ấy.

ÁC-PA-GÔNG: Mày ra ngoài đường mà đợi cậu mày, đừng có đứng ở trong nhà tao, sừng sững như cái cột, để quan sát có việc gì xảy ra và để lợi dụng đủ mọi thứ. Tao không muốn luôn luôn có một tên mật thám ngay trước mặt, dò xét công việc của tao, một thằng phản phúc, mắt thì bao vây hết thảy mọi hành động của tao, nuốt sống tất cả của cải của tao và sục sạo khắp nơi xem có cái gì để ăn cắp.

LA PHLE-SƠ: Ông muốn người ta làm thế quỷ nào mà ăn cắp được của ông? Ông có phải là người để ai ăn cắp nổi đâu, khi ông khoá kín mọi thứ và đêm ngày canh gác.

ÁC-PA-GÔNG: Tao muốn khoá kín cái gì, tuỳ tao và canh gác, theo ý tao thích. Đấy, có phải là những quân mật thám cứ để ý đến những việc người ta làm không? (Nói riêng). Tôi sợ nó nghi ngờ gì về món tiền của tôi. (Nói to). Mày có phải là đứa phao tin là tao có tiền giấu trong nhà không?

LA PHLE-SƠ: Ông có tiền giấu à?

ÁC-PA-GÔNG: Không, thằng ba que, tao không nói thế. (Nói riêng). Tôi phát điên lên. (Nói to). Tao hỏi xem mày có ác khẩu phao tin là tao có tiền không chứ.

LA PHLE-SƠ: Hừ! Thì liên quan gì đến chúng tôi cái chuyện ông có hoặc ông không có; đối với chúng tôi, có hay không có cũng thế thôi,

ÁC-PA-GÔNG: Mày giờ lí sự. Tao sẽ bạt tai mày về cái lí sự ấy. (Giơ tay tát). Một lần nữa, cút khỏi đây.

LA PHLE-SO: Thì tôi đi.

ÁC-PA-GÔNG: Chờ đấy. Mày có mang gì theo không?

LÀ PHLE-SƠ: Tôi có thể mang gì của ông?

ÁC-PA-GÔNG: Lại đây tao xem. Chia các bàn tay ra.

LA PHLE-SO: Thì đây.

ÁC-PA-GỒNG: Những bàn tay khác.

LA PHLE-SƠ: Những bàn tay khác?

ÁC-PA-GÔNG: Phải.

LA PHLE-SƠ: Thì đây.

ÁC-PA-GÔNG (chỉ vào hai ống quần đùi của La Phle-sơ): Mày có cho gì vào trong này không?

LA PHLE-SƠ: Ông cứ xem đi.

ÁC-PA-GÔNG (nắn hai ống quần dưới): Những ống quần đùi rộng thể này mà dùng chứa đồ ăn cắp, thì thật tốt. Tao muốn giá đem thằng nào 60 ra mà treo cổ.

LA PHLE-SƠ (nói riêng): Hừ! Một con người như thế, thật đáng bị cái mà hắn sợ, tôi mà ăn cắp được của hắn ta, rõ là sướng đời!

ÁC-PA-GÔNG: Hử?

LA PHLE-SO: Gì kia?

ÁC-PA-GÔNG: Mày nói cái gì ăn cắp?

LA PHLE-SƠ: Tôi bảo ông soát kĩ khắp chỗ, xem tôi có ăn cắp gì của ông không.

ÁC-PA-GÔNG: Chính tạo đang định thể (lục soát các túi của La Phle-se).

LA PHILE-SƠ (nói riêng): Đồ thổ tả cái thói keo kiệt với những quân keo kiệt!

ÁC-PA-GÔNG: Sao? Mày nói gì?

LA PHLE-SO: Tôi nói gì ấy à?

ÁC-PA-GÔNG: Mày nói gì thói keo kiệt với quân keo kiệt?

LA PHLE-SỞ: Tôi bảo thổ tả cái thói keo kiệt với quân keo kiệt.

ÁC-PA-GÔNG: Máy định nói ai?

LA PHLE-SƠ: Nói quân keo kiệt.

ÁC-PA-GÔNG: Thế ai là quân keo kiệt?

LA PHLE-SƠ: Những đồ bần tiện, đồ keo của

(Trích Lão hà tiện – Mô-li-e, theo Văn bản đọc hiểu Ngữ văn 12, NXB Đại học Huế, 2024)

Bài làm Phân tích mâu thuẫn trong đoạn trích Lão hà tiện và nêu ý nghĩa

A. Yêu cầu

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

– Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích mâu thuẫn trong đoạn trích Lão hà tiện và nêu ý nghĩa của nó đối với việc bộc lộ chủ đề tư tưởng tác phẩm.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

B. Gợi ý

I. Mở bài:

– Giới thiệu về tác giả Mô-li-e: nhà viết kịch cổ điển Pháp thế kỉ XVII, được mệnh danh là “Molière – vua hài kịch”.

– Giới thiệu tác phẩm Lão hà tiện: tác phẩm tiêu biểu phê phán thói keo kiệt, tham lam của giai cấp trưởng giả.

– Dẫn dắt vấn đề: Trong đoạn trích Hồi I – Lớp 3, mâu thuẫn giữa Ác-pa-gông và La Phle-sơ bộc lộ rõ nét bản chất nhân vật và chủ đề tác phẩm.

Trong kho tàng hài kịch Pháp thế kỷ XVII, Mô-li-e nổi tiếng là “ông vua hài kịch” với những tác phẩm trào phúng sắc sảo, phản ánh sinh động đời sống xã hội. Lão hà tiện là một trong những kiệt tác tiêu biểu của ông, phơi bày bản chất tham lam, ích kỷ của con người, đồng thời cảnh báo về hậu quả của lòng tham. Đoạn trích ở hồi I, lớp 3, với cuộc đối thoại giữa Ác-pa-gông và La Phle-sơ, là minh chứng điển hình cho sự đối lập và mâu thuẫn kịch tính giữa các nhân vật, từ đó bộc lộ sâu sắc chủ đề tư tưởng của tác phẩm.

II. Thân bài:

a. Giới thiệu khái quát về đoạn trích

– Hoàn cảnh: cuộc đối thoại căng thẳng giữa Ác-pa-gông và La Phle-sơ, xoay quanh sự đa nghi vô lý của lão chủ.

– Nhân vật trung tâm: Ác-pa-gông – đại diện cho lòng tham vô độ và tính keo kiệt.

b. Phân tích mâu thuẫn trong đoạn trích

– Mâu thuẫn giữa Ác-pa-gông và La Phle-sơ

+ Ác-pa-gông: luôn nghi ngờ đầy tớ là kẻ ăn cắp, theo dõi mình.

+ La Phle-sơ: bị đối xử bất công, bức xúc, phản ứng bằng lời mỉa mai, châm biếm.

+ Tình huống: chủ – tớ đối lập gay gắt, tạo kịch tính cho đoạn trích.

– Mâu thuẫn bên trong Ác-pa-gông

+ Ngoài mặt thì khẳng định không có tiền, nhưng trong lòng lo sợ bị phát hiện “kho báu” giấu kín.

+ Biểu hiện: lúc thì chối, lúc thì cuống cuồng, bất nhất trong lời nói.

+ Cho thấy tâm lý bất an, hoang tưởng do lòng tham chi phối.

– Ý nghĩa của mâu thuẫn

+ Làm nổi bật bản chất keo kiệt, tham lam, ích kỷ của Ác-pa-gông.

+ Góp phần khắc họa số phận khổ sở của người đầy tớ trong xã hội bất công.

+ Tạo nên tiếng cười trào phúng, đồng thời khắc sâu sự phi lí của lối sống hà tiện.

c. Ý nghĩa đối với việc bộc lộ chủ đề tư tưởng

– Mâu thuẫn thể hiện sự tha hóa nhân cách con người bởi đồng tiền.

– Tác phẩm phê phán mạnh mẽ căn bệnh xã hội: lòng tham vô độ, sự ích kỷ trong tầng lớp trưởng giả.

– Qua tiếng cười, Mô-li-e khẳng định tư tưởng nhân văn: con người chỉ thực sự hạnh phúc khi biết sống sẻ chia, nhân ái.

III. Kết bài:

– Khẳng định lại vai trò của mâu thuẫn trong đoạn trích: vừa tạo kịch tính, vừa bộc lộ chủ đề tư tưởng.

– Đánh giá: Lão hà tiện là tác phẩm tiêu biểu cho tài năng trào phúng của Mô-li-e, để lại giá trị nhân văn sâu sắc.

– Liên hệ: Trong xã hội hiện nay, lòng tham và lối sống ích kỷ vẫn hiện hữu, vì vậy tiếng cười phê phán của Mô-li-e vẫn mang ý nghĩa thời sự.

Như vậy, mâu thuẫn trong đoạn trích Lão hà tiện không chỉ tạo kịch tính và thu hút người xem, mà còn là công cụ nghệ thuật tinh tế giúp Mô-li-e phơi bày bản chất tham lam, ích kỷ và nhấn mạnh giá trị nhân ái. Tiếng cười trào phúng của ông vẫn vang vọng tới hôm nay, nhắc nhở mỗi người về hậu quả của sự ích kỷ và tầm quan trọng của lòng vị tha, sẻ chia. Qua tác phẩm, Mô-li-e gửi gắm thông điệp sâu sắc: hạnh phúc thật sự chỉ thuộc về những ai sống chân thành, nhân hậu và biết quan tâm đến người khác.