Cảm nhận về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của anh/chị về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle.

NĂM HẠT CAM KHÔ (Trích)

Hạ tuần tháng chín. Những ngọn gió thu phân thổi vào dữ dội, suốt ngày gió thét mưa gào. Khi buổi chiều dần đến, cơn bão càng lồng lộn; trong ống khói, gió kêu khóc như một đứa trẻ. Sherlock Holmes ngồi trầm tư ở một phía lò sưởi, tra cứu những hồ sơ hình sự. […]

[Lược trích: Chú và bố của Openshaw chết, được cho là do tự tử, tai nạn. Trước khi chết, hai người đều nhận được thư, trong đó có năm hạt cam khô và những ký tự K.K.K. Sau đó, chính Openshaw cũng nhận được thư và những thông tin như trên. Openshaw tìm đến nhờ Holmes giúp đỡ. Holmes nhận ra ngay thủ đoạn gây án của hung thủ. Holmes bảo Openshaw về ngay, làm theo những điều Holmes dặn, để tránh sự truy sát của kẻ thù. Trên đường về, Openshaw đã bị sát hại. Holmes quyết tìm ra bọn sát nhân.]

Holmes lấy từ trong chọn ra một quả cam, xẻ thành từng mảnh, rồi bóp cho những hạt cam rơi xuống bàn. Anh lấy năm hạt và nhét chúng vào một bì thư. Ở phía trên trong nắp phong bì, anh viết: “A.H gửi cho J.C”. Rồi anh dán lại, đề địa chỉ người nhận: “Thuyền trưởng James Calhoun, tàu Lone Star, tiểu bang Georgie”.

– Lá thư sẽ đợi hẳn khi hắn vào hải cảng – Anh cười khúc khích, nói: Lá thư sẽ cho hắn một đêm không ngủ. Hắn sẽ thấy rằng mọi sự vùng vẫy đều vô ích, như điều mà chàng trai Openshaw đã cảm nhận xưa kia.

Thuyền trưởng Calhoun là ai?

– Là thủ lĩnh của bọn đó.

– Anh tìm ra tung tích bọn chúng như thế nào?

Holmes lấy từ trong túi ra một tờ giấy lớn, đầy những cái tên và những con số chỉ ngày tháng.

– Tôi đã mất cả một ngày để xem xét nhiều tập hồ sơ cũ, theo dõi lộ trình sẽ đi của tất cả những tàu thủy đã cập bến Pondicherry vào tháng giêng và tháng hai năm 1883. Có 36 tàu trọng tải khá lớn được báo cáo là có mặt ở đó, trong những tháng này. Trong số đó, có một chiếc tàu tên là Lone Star đã lôi cuốn sự chú ý của tôi, bởi vì nó mang tên của một tiểu bang của Mỹ.

– Tôi nghĩ là tiểu bang Texas.

Cho đến giờ tôi cũng không biết chắc là tiểu bang nào. Nhưng tôi đã biết chắc rằng đó là một chiếc tàu gốc tại Mỹ.

– Sau đó, anh làm gì?

– Tôi lục soát những hồ sơ về Dundee và khi tôi thấy rằng chiếc thuyền buồm Lone Star có mặt tại đây vào tháng giêng năm 1885, thì tôi không còn nghi ngờ gì nữa. Rồi tôi điều tra về những con tàu hiện đang nằm tại cảng London.

– Gì cơ?

– Tuần trước, con tàu Lone Star đã đến đây. Tôi đi xuống bến tàu và thấy rằng nó đã nhổ neo từ sáng sớm hôm nay, trên đường đến Savannah. Tôi đánh điện tới Gravesend, và được biết rằng nó đã đi qua một thời gian trước đó, vì gió đang thổi về hướng đông, tôi chắc chắn rằng bây giờ nó đã đi quá Goodwins, và cách đảo Wight không xa.

– Rồi anh sẽ làm gì?

– Ồ, tôi sẽ tóm cổ hẳn […], và điện tín hẳn đã báo cho cảnh sát Savannah biết rằng cần phải bắt giữ ba tên này về tội mưu sát.

Tuy thế, kẻ mưu sát chàng trai Openshaw không bao giờ nhận được những hạt cam. Năm ấy, những cơn gió thu phân kéo dài rất lâu và khắc nghiệt. Chúng tôi mòn mỏi chờ tin con tàu Lone Star của Sanvannah, nhưng bặt chim tăm cá. Sau cùng, chúng tôi nghe nói rằng, ở một nơi nào đó ngoài xa khơi Đại Tây Dương, người ta thấy một cái cột buồm phía đuôi tàu bị vỡ tan, đang lắc lư trên sóng. Trên đó, có khắc “L.S”.

(Trích Thám tử Sherlock Holmes, Sir Arthur Conan Doyle, NXB Hồng Đức, 2018, tr. 300 – 317)

Bài làm Cảm nhận về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle

A. Yêu cầu chung

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

– Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về vấn đề: Cảm nhận về giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle.

B. Hướng dẫn gợi ý

I. Mở bài

• Giới thiệu ngắn gọn về đoạn trích Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle.

• Nêu vấn đề nghị luận: Giá trị hiện thực và nhân đạo được thể hiện sâu sắc qua câu chuyện điều tra của Sherlock Holmes.

Trong kho tàng truyện trinh thám thế giới, Năm hạt cam khô của Arthur Conan Doyle là một trong những câu chuyện đặc sắc khi vừa hấp dẫn bởi những suy luận sắc bén của Sherlock Holmes, vừa gợi lên nhiều suy ngẫm về xã hội và con người. Đoạn trích không chỉ phơi bày hiện thực tàn khốc của những thế lực tội ác ngầm mà còn gửi gắm giá trị nhân đạo sâu sắc qua nỗi bi kịch của các nạn nhân và khát vọng công lý không bao giờ tắt. Từ đó, người đọc nhận ra ý nghĩa nhân văn bền vững mà tác phẩm gửi gắm.

II. Thân bài

1. Giá trị hiện thực

• Phản ánh xã hội đầy rẫy tội ác:

  • Sự tồn tại của tổ chức K.K.K và những vụ giết người bí ẩn cho thấy một xã hội mà cái ác có thể lộng hành.

  • Những cái chết liên tiếp của chú và cha Openshaw, rồi chính anh cũng bị hãm hại, cho thấy tính chất tàn bạo của bọn sát nhân.

• Khắc họa nỗi sợ hãi của con người trước thế lực ngầm:

  • Các nạn nhân luôn bị ám ảnh bởi những lá thư chứa 5 hạt cam khô – dấu hiệu đe dọa chết chóc.

  • Không khí bão tố, gió thét mưa gào càng làm tăng cảm giác bất an của con người trong xã hội ấy.

2. Giá trị nhân đạo

• Thương cảm cho số phận bi kịch của nạn nhân:

  • Openshaw là chàng trai trẻ vô tội nhưng lại phải chết oan khuất.

  • Nhà văn bày tỏ sự xót xa trước sự bất lực của con người trước tội ác.

• Khẳng định khát vọng công lý và niềm tin vào cái thiện:

  • Hình tượng Sherlock Holmes – người điều tra tận tâm, quyết tìm ra kẻ thủ ác – thể hiện ánh sáng của công lý trong bóng tối tội ác.

  • Việc Holmes truy tìm thủ lĩnh tàu Lone Star cho thấy niềm tin rằng chính nghĩa không bao giờ chịu khuất phục.

III. Kết bài

• Khái quát lại: Đoạn trích vừa phơi bày hiện thực xã hội đầy bất công, vừa cất lên tiếng nói nhân đạo sâu sắc.

• Khẳng định ý nghĩa: Qua câu chuyện, Arthur Conan Doyle đề cao giá trị của công lý và lòng tin vào chiến thắng cuối cùng của cái thiện trong cuộc sống.

Đoạn trích Năm hạt cam khô không chỉ hấp dẫn ở những tình tiết điều tra đầy kịch tính mà còn để lại dư âm sâu xa về hiện thực xã hội và vẻ đẹp nhân đạo trong trang viết của Arthur Conan Doyle. Bằng việc tố cáo cái ác và cảm thông với số phận những con người vô tội, tác phẩm khẳng định niềm tin vào công lý cùng giá trị của lòng nhân ái trong cuộc sống. Chính điều đó đã làm nên sức sống lâu bền cho câu chuyện và vị trí đặc biệt của nó trong văn học trinh thám thế giới.