Phân tích văn bản Chàng trông xe hạnh phúc của Phong Điệp

Đề bài:

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích văn bản Chàng trông xe hạnh phúc của Phong Điệp

CHÀNG TRÔNG XE HẠNH PHÚC

(Phong Điệp)

(Tóm lược: Trần Hạnh Phúc xuất thân trong gia đình đặc biệt, cha mẹ chàng đều là người mù. Họ bén duyên rồi thành vợ chồng trong cơ sở sản xuất tăm tre dành cho người mù. Hiểu rõ nghịch cảnh, cha mẹ chàng “làm hùng hục bằng hai bằng ba người khác. ..Nhất là khi biết tin mẹ chàng có bầu, cha chàng càng làm việc hăng hái hơn”. Chàng là “tác phẩm vĩ đại” và may mắn chàng không bị mù. Tuy nhiên, 3 tuổi chàng bị bỏng, dù đã được chạy chữa, chắp vá đủ kiểu, “nửa khuôn mặt chàng vẫn dăn dúm và loang lổ. Giống mặt ruộng sau khi vừa đốt chân rơm”. năm 12 tuổi, chàng tiếp tục gặp hạn. Trong lúc leo lên tầng hai, chàng bị ngã nhào. Sau mấy tuần bó bột, ngứa phát rồ dại, chân chàng cũng đi lại được, nhưng cái dáng đi khuỳnh khoàng, hơi tức mắt. Như thế vẫn là tốt lắm rồi. Tuy nhiên có phải vì lần ngã ấy mà sau này chàng không cao lớn được hay không, thì vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ. Dù sao chàng vẫn tên là Hạnh Phúc. Chàng là ánh sáng của cha mẹ).

… Bây giờ thì chàng làm nghề bảo vệ kiêm trông xe cho một Viện nghiên cứu ở H.

Cao chưa đến một mét rưỡi, một bên má nám xịt, dăn deo và đôi mắt luôn buồn rầu.

Thời gian đầu mới đi làm, chàng còn bối rối khi người ta dừng mắt ở biển tên chàng khá lâu. Rồi len lén nhìn nửa khuôn mặt như chân ruộng sau khi đốt đồng của chàng. Chàng cảm giác như mình đang bị bóc mẽ. Mà thật ra có gì để bóc mẽ đâu. Chàng nhỏ con, xấu xí, và làm nghề bảo vệ kiêm trông xe. Tất tần tật như thế. Có gì cần phải bóc mẽ. Dần dà, chàng biết tiết chế cảm xúc của mình. Khuôn mặt không biểu cảm.

Làm bảo vệ, trông xe ở Viện cũng nhàn nên những lúc vắng vẻ, chàng thích ngồi tựa ghế, nhìn cây lộc vừng mọc chênh chếch cổng ra vào. Cây mới trồng vậy mà ngay mùa đầu tiên, những tràng hoa đã chen nhau thả từng chùm dây hoa lúc lỉu như giăng câu. Rồi từng đóa bung nở, đỏ chói, sáng rực sân Viện. Chàng cứ nhìn hàng giờ chuỗi dây hoa lấp lánh trong nắng. Không ai biết chàng nghĩ gì, buồn hay vui. Chỉ biết khi mùa lộc vừng lụi, thì tóc chàng bỗng dưng ngả bạc. Thật sự không ai lý giải được. Nhưng mà cũng chả ai biết chia sẻ, hay động viên chàng thế nào. Vì cách giao tiếp với chàng chỉ là chìa tay nhận vé và dắt xe qua. Hỏi gì chàng cũng chỉ qua quýt vài câu cho phải lẽ. Rồi thì nín thinh cả ngày. Ngày qua ngày. Buồn cũng như vui. Chưa ai hỏi chàng có hạnh phúc không? Người mang tên Hạnh Phúc lẽ nào lại không hạnh phúc ư?

***

Chính thức sáng thứ hai, tuần thứ ba của tháng Mười một, Viện trưởng nhận được lá đơn xin thôi việc của chàng.

Trình tự mọi việc được báo cáo lại như sau:

Bảy giờ, cô nhân viên tạp vụ đến cơ quan dọn dẹp nhưng phát hiện phòng bảo vệ trống trơn. Cô này tìm mọi cách gọi, đánh động nhưng không thấy có tiếng thưa. Chuyện này chưa từng xảy ra. Thấy sự bất ổn, cô nhân viên tạp vụ tức tốc gọi điện cho trưởng phòng hành chính. Trong lúc điện thoại qua lại thì đã thấy bà hàng nước hối hả đi đến, xòe ra chùm chìa khóa.

“Anh ấy không nói gì cả, chỉ nhờ tôi cầm hộ chìa khóa rồi đi. Thế thôi”.

“Thái độ anh ấy thế nào?”.

“Chẳng thế nào cả. Vẫn như mọi ngày”.

Bẩy giờ ba mươi, trưởng phòng hành chính có mặt ở cơ quan, tiến hành lập biên bản. Sau khi kiểm tra sơ bộ, đánh giá: Phòng bảo vệ không mất mát gì. Các phòng ban khác cửa vẫn khóa an toàn. Chỉ có nhân viên bảo vệ Trần Hạnh Phúc không xuất hiện.

Tại cuộc họp cơ quan lúc tám giờ ba mươi, Viện trưởng thông báo về nội dung lá đơn xin thôi việc của nhân viên bảo vệ Trần Hạnh Phúc. Đơn được đặt trên bàn làm việc của Viện trưởng.

…Phòng hành chính cắt cử người làm thay công việc cho nhân viên bảo vệ Trần Hạnh Phúc. Phòng nhân sự tìm hiểu lý do vì sao nhân viên bảo vệ Trần Hạnh Phúc xin nghỉ việc. Phòng tài chính kiểm tra các khoản thu chi liên quan đến nhân viên bảo vệ Trần Hạnh Phúc. Ngày hôm đó, tên chàng được liên tục nhắc đến.

Ngạc nhiên. Thắc mắc. Tò mò. Âu lo. Nghĩ ngợi…

Người trong Viện nói chuyện về chàng với đủ mọi sắc thái tình cảm.

…Người ta chỉ tập trung về mái tóc của chàng, trước khi chàng biến mất. Mái tóc của một ngày sương muối phủ dày. Tại sao?

Chàng có nỗi khổ tâm không thể nói ra? Nỗi khổ tâm đó là gì? Không một ai biết.

Và chàng thì đột ngột biến mất.

Người ta ngỡ ngàng, sửng sốt nhận ra rằng dù đã làm khá lâu ở Viện, nhưng đến lúc chàng đột ngột biến mất thì chỉ còn duy nhất lá đơn là xác nhận về sự (đã từng) tồn tại của chàng. Không điện thoại. Không một dòng địa chỉ. Lâu nay, mọi liên lạc, hay quản lý liên quan đến hành chính, cư trú, chàng đều lấy địa chỉ của Viện, xác nhận từ Viện. Nay, chàng từ chối nơi cư trú của mình.

(…)

Chàng tên là Hạnh Phúc.

Chàng có đi đâu, làm gì, chàng cũng có quyền được hạnh phúc.

* Chú thích: Nhà văn Phong Điệp tên thật là Phạm Thị Phong Điệp. Năm sinh: 1976. Nơi sinh: Nam Định. Mỗi trang văn của chị mang đến cho người đọc những giây phút bình yên lắng lọng của cuộc sống bộn bề những bất trắc đảo điên.

Bài làm Phân tích văn bản Chàng trông xe hạnh phúc của Phong Điệp

A. Yêu cầu

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích văn bản ngữ liệu “Chàng trông xe hạnh phúc” của Phong Điệp.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

B. Hướng dẫn gợi ý

* Mở bài:

– Giới thiệu tác giả Phong Điệp và văn bản Chàng trông xe Hạnh Phúc.

– Khái quát nội dung: câu chuyện về Trần Hạnh Phúc – một con người nhỏ bé, bất hạnh nhưng giàu nội tâm, khát khao hạnh phúc, qua đó gợi nhiều suy ngẫm nhân sinh.

– Nêu vấn đề nghị luận: ý nghĩa và giá trị nhân văn của tác phẩm.

Trong bức tranh văn học đương đại Việt Nam, Phong Điệp là một cây bút giàu lòng trắc ẩn, luôn hướng ngòi bút về những thân phận nhỏ bé, lặng lẽ giữa cuộc đời. Truyện ngắn Chàng trông xe Hạnh Phúc là một tác phẩm giàu cảm xúc, kể về cuộc đời của Trần Hạnh Phúc, một con người chịu nhiều thiệt thòi về ngoại hình và số phận, nhưng vẫn kiên trì đi tìm niềm vui sống và hạnh phúc chân thật. Qua câu chuyện dung dị mà ám ảnh ấy, nhà văn Phong Điệp không chỉ lay động lòng người bằng tình thương mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về khát vọng được yêu thương, được sống ý nghĩa của mỗi con người trong cuộc đời.

* Thân bài:

a. Hoàn cảnh và số phận nhân vật Trần Hạnh Phúc

– Xuất thân: cha mẹ đều mù, sống trong nghịch cảnh nhưng vẫn nuôi dưỡng niềm hy vọng.

– Tuổi thơ bất hạnh: bị bỏng, ngã gãy chân → gương mặt biến dạng, thân hình thấp bé, dáng đi khuỳnh khoàng.

– Trưởng thành: làm bảo vệ kiêm trông xe tại Viện nghiên cứu, sống lặng lẽ, khép kín, ít giao tiếp.

– Cái tên “Hạnh Phúc” trái ngược với cuộc đời nhiều bất hạnh, gợi sự chua xót.

b. Tâm hồn và khát vọng của nhân vật

– Dù mang mặc cảm về ngoại hình, chàng vẫn có đời sống tinh thần riêng: say mê ngắm hoa lộc vừng, biết buồn vui, trăn trở.

– Khao khát một cuộc sống hạnh phúc giản dị, được yêu thương và công nhận.

– Hành động xin thôi việc, biến mất lặng lẽ thể hiện sự u uẩn, cô độc cùng mong muốn tìm kiếm hạnh phúc thật sự.

c. Nghệ thuật khắc họa nhân vật

– Lối kể chuyện giản dị, xen lẫn xót xa và trầm lắng.

– Nghệ thuật tương phản: cái tên “Hạnh Phúc” ↔ cuộc đời bất hạnh.

– Khắc họa ngoại hình giàu ám ảnh (gương mặt như ruộng sau khi đốt đồng, mái tóc bạc sớm).

– Biểu tượng cây lộc vừng: niềm hy vọng và khát vọng sống âm thầm của chàng.

d. Ý nghĩa, giá trị nhân văn

– Gợi niềm thương cảm, trân trọng đối với những phận người khiếm khuyết, bất hạnh.

– Khẳng định: dù mang hình hài không hoàn hảo, mỗi con người vẫn có quyền được mưu cầu hạnh phúc.

– Thức tỉnh trách nhiệm của cộng đồng: hãy biết quan tâm, chia sẻ, lắng nghe những mảnh đời âm thầm quanh ta.

* Kết bài:

– Khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm: tôn vinh phẩm giá và quyền được hạnh phúc của con người.

– Liên hệ: Người trẻ hôm nay cần sống nhân ái, biết đồng cảm, sẻ chia để không ai bị bỏ lại trong cô đơn.

Chàng trông xe Hạnh Phúc vì thế không chỉ dừng lại ở một câu chuyện cảm động về số phận con người mà còn là thông điệp thấm đẫm nhân văn của nhà văn Phong Điệp. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta trân trọng những giá trị giản dị của cuộc sống, học cách yêu thương và sẻ chia để xoa dịu những nỗi cô đơn quanh mình. Đặc biệt với người trẻ hôm nay, đó là lời mời gọi sống nhân ái, biết mở lòng cảm thông và trao đi yêu thương, bởi hạnh phúc thật sự chỉ đến khi con người biết sống vì nhau.