Phân tích mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ Khúc hát sông quê

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ Khúc hát sông quê:

[…]

tuổi thơ ơi!

quá nửa đời phiêu dạt

ta lại về úp mặt vào sông quê như thuở nhỏ

úp mặt vào lòng mẹ để tìm sự chở che… […]

 

tháng Ba phù sa sóng đỏ

cá mương đớp ngọn lúa đòng đòng tháng Năm

ta lặn bắt cá ngạnh nguồn tháng Chín

cá lòng bong

ta thả câu bằng mồi con giun vạc tháng Chạp

ta nếm vị heo may trên má em hồng…

 

Để rồi ta đi khắp núi sông ta lại gặp

tháng Ba… tháng Năm… tháng Chạp trong vị cá sông

trên má em hồng

 

Này dòng sông!

ngươi còn nhớ nơi ta ngồi ngóng mẹ phiên chợ Lường vời vợi tuổi thơ ta sao ngày ấy ta dễ ngoan đến thế

mẹ cho ta một xu bánh đa vừng ta ngoan hết một ngày

ta ngoan suốt cả năm

ta thương mẹ ta đến trọn đời ta sống

 

Quê hương ta nghèo lắm

ta rửa rau bến sông cho con cá cùng ăn ta mổ lợn

con quạ khoang cũng ngồi chờ chia thịt cá dưới sông cũng có tết như người

 

trên bãi sông

ta trồng cây cải tươi

ta ăn lá còn bướm ong thì hút mật lúa gặt rồi- còn lại rơm thơm

trâu đủng đỉnh nhai cả mùa đông lạnh…

Cùng một bến sông phía dưới trâu đằm phía trên ta tắm… Trong kí ức ta

sao ngày xưa yên ổn quá chừng

một dòng xanh trong chảy mãi đến vô cùng!…

(Khúc hát sông quê, Lê Huy Mậu14, trích trường ca Thời gian khắc khoải)

14 Nhà thơ Lê Huy Mậu sinh ngày 5.9.1949, quê Thanh Tiên, Thanh Chương (Nghệ An). Ông có nhiều tác phẩm: Đêm trăng non (thơ, 1990), Thiếu nữ và mùa đông (thơ, 1997), Những bước chân (thơ, 1999), Cám ơn mưa phùn (thơ, 2002), Giá người (tập truyện ngắn).

Bài làm Phân tích mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ Khúc hát sông quê

1. Mở bài:

Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận:

–   Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Lê Huy Mậu sinh ngày 5.9.1949, quê Thanh Tiên, Thanh Chương (Nghệ An). Ông có nhiều tác phẩm: Đêm trăng non (thơ, 1990), Thiếu nữ và mùa đông (thơ, 1997), Những bước chân (thơ, 1999), Cám ơn mưa phùn (thơ, 2002). Khúc hát sông quê có thể được xem là bài thơ hay nhất của ông.

–  Giới thiệu vấn đề nghị luận: Phân tích mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Khúc hát sông quê”.

Hình ảnh con sông là một trong những biểu tượng của thơ ca Việt Nam. Dường như nhà thơ nào cũng có một dòng sông để thương để nhớ, bởi con sông là nơi gắn liền với bao ký ức tuổi thơ hồn nhiên, có khi là người bạn đồng hành với quá trình trưởng thành của một đời người. Bài thơ “Khúc hát sông quê” thuộc trường ca “Thời gian khắc khoải” của nhà thơ Lê Huy Mậu là một trong số những bài thơ về con sông quê hương nổi tiếng với chất giọng trữ tình đậm đà cảm xúc.

2. Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận:

Phân tích mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình:

–   Bao trùm bài thơ là tình yêu thương da diết đối với dòng sông quê hương, nơi gắn liền với những kỉ niệm tươi đẹp thuở thiếu thời.

–   Khởi đầu bài thơ là niềm vui, nỗi xúc động nghẹn ngào khi được trở về, được gặp lại, hòa mình, úp mặt vào dòng sông quê hương. Cuộc tái ngộ ấy khiến nhân vật trữ tình bồi hồi nhớ lại tuổi thơ, nhớ về mẹ. Dòng sông cũng là quê hương, cũng giống như người mẹ, đã chở che cho con qua bao sóng gió cuộc đời. Bên cạnh niềm vui, nỗi xúc động, lắng kĩ, ta còn thấy được trong những câu thơ này một sự biết ơn đối với dòng sông, đối với quê hương, đối với người mẹ của mình.

–  Tiếp sau đó, dòng kí ức tuổi thơ ùa về, những kí ức gắn với dòng sông quê hương:

+ Đó là những kỉ niệm đi bắt cá, thả câu trên dòng sông.

+ Kỉ niệm về tình yêu đầu đời dịu ngọt bên dòng sông.

+ Kỉ niệm ngồi bên bến sông chờ mẹ đi chợ về, với vị bánh đa vừng còn thơm mãi.

+ Kỉ niệm về những công việc của thuở thiếu thời gắn liền với dòng sông: rửa rau, mổ lợn, trồng rau, gặt lúa, chăn trâu.

+ Kỉ niệm tuổi nhỏ tắm mát trên dòng sông quê hương.

–  Việc nhớ lại những kỉ niệm thuở thiếu thời gắn với dòng sông đã khiến cho nhân vật trữ tình cảm thấy nuối tiếc, nuối tiếc vì cái thời tươi đẹp ấy, cái thời yên ổn quá chừng ấy đã trôi đi không bao giờ trở lại. Thế nhưng, những kỉ niệm về tuổi thơ, về mẹ, về quê hương, về dòng sông sẽ không bao giờ mất đi, không bao giờ phai nhạt. Nó là một dòng sông khác, một dòng sông chảy trong kí ức, luôn trong xanh vời vợi, và sẽ mãi mãi còn lưu chuyển: Một dòng xanh trong chảy mãi đến vô cùng!.

3. Kết bài:

– Đánh giá khái quát vấn đề ở đề bài.

Bài thơ “Khúc hát sông quê” với giọng thơ trữ tình giàu cảm xúc thể hiện tình yêu quê hương, yêu thiên nhiên và sự hướng về nguồn cội; để biết yêu thương con người và cuộc đời, trân quý những điều chúng ta đã và đang có. Đây những giá trị nhân văn luôn trường tồn ở bất cứ thời đại nào.