Đề bài: Hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) phân tích nhân vật người ba để làm rõ thông điệp về lòng nhân ái, niềm tin vào cái thiện và vẻ đẹp tâm hồn con người trong cuộc sống hiện đại
ÔNG TIÊN
(Hoàng Long)
Ba có tính cả tin, thương người. Đi cùng ba, thể nào Uyên cũng cằn nhằn khi ba thường bảo Uyên tấp xe vô lề để ba dừng lại cho những người ăn xin dọc đường một ít tiền và ân cần hỏi thăm họ. Có nhiều người cơ nhỡ đã đến tận nhà tìm ba. Gặp trường hợp giả dạng, sau khi đã đứng ra quyên góp cho họ và ít lâu sau tình cờ phát hiện họ tiếp tục “bổn cũ soạn lại” với những người tốt bụng khác, ba không giận mà chỉ cười xòa: “Đó cũng là cái nghiệp của người ta, con ạ”.
…
“Anh quý nó không phải là không có nguyên do. Nó chịu thương chịu khó, nghèo nhưng tự trọng. Thanh niên thời nay không phải ai cũng được như thế”.
Uyên nghe ba giải thích với mẹ về lí do muốn nhận một cậu thanh niên nọ về phụ việc ở tiệm sách của gia đình mà Uyên thở dài. Mẹ lần nữa vì nghi ngại gốc gác của cậu ấy. Chỉ biết cậu ấy sinh ra ở mảnh đất miền Trung quanh năm bão lũ, từng đậu đại học nhưng không có tiền nên phải bỏ dở, vào thành phố làm đủ thứ nghề như giữ xe, bảo vệ, phát tờ rơi… để có tiền nuôi em gái theo ngành sư phạm, người đang thực hiện ước mơ luôn cho cả phần mình.
Ba gặp cậu ấy vào một chiều mưa, khi cậu ấy đói đến nỗi chỉ sau vài phút trò chuyện, đã bằng lòng ăn ngon lành một tô phở từ lòng hảo tâm của một người lạ là ba. Sau nhiều lần gặp gỡ ở quán quen mà cậu ấy đang giữ xe, nhân dịp nhà có giỗ, ba đưa cậu ấy về, đối đãi như người thân trong gia đình. Mẹ quý mến ngay vẻ hiền lành và thật thà của cậu ấy. Chỉ có Uyên là lịch sự đến mức lạnh lùng khiến ba đôi lúc phải nhắc nhở.
…
Sinh nhật của cậu ấy, ba mời cậu đi uống cà phê. Cuộc trò chuyện kéo dài hai tiếng đồng hồ khiến hai bác cháu càng thêm “mến tay mến chân” nhau. Ba tin tưởng đưa chiếc điện thoại đời mới mà chú tư ở nước ngoài mới gửi tặng tuần trước cho cậu ấy gọi nhờ. Và thể là cậu ấy vừa nói chuyện điện thoại vừa biến mất khỏi tầm mắt của ba…
Chiêu cũ, mà lừa ba ngọt xót. Nhiều lần đi ngang qua quán ấy, ba cứ nhấp nhỏm nhìn người giữ xe mới. Tưởng ba muốn hỏi xin thông tin cậu ấy để bắt đền, ai ngờ ba chép miệng: “Tội nghiệp, chỉ vì cái điện thoại mà nó nghỉ việc. Không biết đã tìm được việc mới chưa” Uyên lại thấy tội nghiệp cho ba với lòng trắc ẩn đặt không đúng chỗ.
…
Sáng Uyên mở cửa, ngẩn ngơ trước một chiếc hộp nhỏ được đặt kín đáo ở trước tiệm sách tự bao giờ. Mẹ mở hộp, cầm lên chiếc điện thoại mà ngày ấy ba sở hữu nó chưa được một tuần, rưng rưng đọc tờ giấy đính kèm: “Con xin lỗi bác vì đã… mượn nó quá lâu. Biết em gái cần dùng điện thoại mà để dành mãi con chưa mua được cho em, hôm đó con đã nổi lòng tham. Giờ em con đã ra trường, con đã tìm được việc lương khá hơn, con day dứt quá! Ngàn vạn lần xin lỗi bác…”
Ba chạy ào ra đường, nhìn quanh quất vì linh cảm vẫn còn đâu đó bóng dáng cậu thanh niên đã lặn mất tăm hơn một năm rồi. Thở phào nhẹ nhõm trước “chuyện lạ có thật” này, Uyên biết rồi đây ba sẽ có lại niềm tin để đóng vai “ông tiên”. Có lẽ Uyên sẽ không ngắn cản ba chi nữa…
(Nhiều tác giả, Truyện cực ngắn đương đại Việt Nam, NXB Văn học, 2014)
* Chú thích: Hoàng Long (1980), quê ở Đà Lạt, là tác giả chuyên viết truyện cực ngắn. Ông theo học Đông Phương học (chuyên ngành tiếng Nhật) và thạc sĩ Văn hóa học. Ông từng là giảng viên khoa Ngữ văn, Đại học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.
– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nhân vật người ba để làm rõ thông điệp về lòng nhân ái, niềm tin vào cái thiện và vẻ đẹp tâm hồn con người trong cuộc sống hiện đại.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.
B. Hướng dẫn gợi ý
* Mở bài:
– Giới thiệu tác phẩm Ông tiên và nhân vật người ba.
– Dẫn dắt để nêu vấn đề: Lòng nhân ái và niềm tin vào con người qua hình tượng người ba.
Trong nhịp sống hiện đại đầy lo toan và đôi khi nhuốm màu hoài nghi, truyện ngắn Ông tiên của Hoàng Long gợi lại cho người đọc niềm tin đẹp đẽ vào lòng nhân ái và sự thiện lương của con người. Nổi bật trong tác phẩm là hình ảnh người ba, một con người bình dị mà giàu lòng trắc ẩn, luôn tin rằng điều thiện có thể được nuôi dưỡng từ những hành động nhỏ bé nhất. Từ việc cảm thông với cậu bé bán vé số đến sự kiên nhẫn gieo vào em niềm tin và ước mơ, người ba không chỉ là điểm tựa của riêng cậu bé mà còn là biểu tượng của vẻ đẹp tâm hồn trong cuộc sống hôm nay. Qua nhân vật người cha, tác phẩm gửi đến thông điệp sâu sắc: chỉ cần mỗi người biết mở lòng, yêu thương và tin vào điều tốt, cuộc sống sẽ trở nên ấm áp và nhân văn hơn.
* Thân bài:
a. Khái quát về nhân vật người ba:
– Là người có tấm lòng nhân hậu, luôn sẵn sàng giúp đỡ những người khó khăn.
– Sống bao dung, đặt niềm tin vào điều thiện ngay cả khi bị lừa dối.
b. Phân tích biểu hiện lòng nhân ái của người ba:
– Thường dừng xe giúp đỡ người nghèo khổ, cơ nhỡ dọc đường.
– Muốn nhận cậu thanh niên nghèo về làm việc, tạo cơ hội cho cậu có thu nhập nuôi em gái ăn học.
– Đối đãi với cậu thanh niên như người thân: đưa về nhà ăn giỗ, mời đi uống cà phê, cho mượn điện thoại.
c. Thái độ bao dung khi bị lừa dối:
– Khi cậu thanh niên lấy điện thoại rồi bỏ đi, ba không giận dữ hay trách móc.
– Chỉ thở dài, lo lắng không biết cậu ấy có tìm được việc làm mới chưa.
d. Niềm tin vào con người:
– Khi cậu thanh niên gửi trả điện thoại và bày tỏ sự hối hận, ba vui mừng, chạy ra đường mong được gặp lại.
– Niềm tin vào sự lương thiện trong tâm hồn mỗi con người được khẳng định.
e. Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
– Khắc họa nhân vật qua hành động, lời nói, tình huống bất ngờ.
– Lời kể giản dị, giàu cảm xúc, tạo tính chân thực và sức lay động.
f. Ý nghĩa nhân vật người ba:
– Biểu tượng cho lòng nhân ái, sự bao dung trong cuộc sống.
– Mang thông điệp: Dù cuộc sống hiện đại còn nhiều toan tính, lòng tốt và niềm tin vào cái thiện vẫn luôn cần được trân trọng và giữ gìn.
* Kết bài:
– Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn người ba: nhân hậu, bao dung, giàu tình thương.
– Liên hệ bản thân: cần biết sống nhân ái, bao dung và đặt niềm tin vào điều tốt đẹp trong cuộc sống.
Nhân vật người ba gợi cho mỗi chúng ta bài học sâu sắc: hãy biết sống yêu thương, bao dung và tin vào những điều tốt đẹp, bởi chính những giá trị ấy làm nên ý nghĩa của cuộc sống.
📚 Tải Ngay Bộ Tài Liệu Ôn Thi Văn Học Đặc Sắc Nhất
⬇️ Nhận Định Văn Học Hay Nhất
⬇️ Cách Đưa Lí Luận Văn Học Vào Bài
⬇️ Tài Liệu Hay Dành Cho HSG
⬇️ Kỹ Năng Viết Mở Bài
⬇️ Nghị Luận Về Một Tác Phẩm Truyện
⬇️ Công Thức & Mở Bài Hay
