Phân tích đặc điểm của nhân vật Loan trong truyện ngắn Bà ốm

Đề bài: Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đặc điểm của nhân vật Loan trong truyện ngắn Bà ốm:

BÀ ỐM

Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ, thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cáng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.

Hai hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.

Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế, thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi để ăn trầu của bà kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp gọn gàng. Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay bàt ưới tắm. Cái giường bà nằm sao mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở tít trong gầm như cũng sốt ruột, cứ nhảy ra rồi lại nhảy vào.

Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ – gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà mấy chữ:

Bà yêu quý của cháu.

Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.

Cháu Loan của bà.

Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế nhị.

Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải chống gậy nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan, mắng yêu:

– Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây…

Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:

– Đây, bà thưởng cho… Nín đi, nín đi nào! …

Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!

(Vũ Tú Nam, Những truyện hay viết cho thiếu nhi,

NXB Kim Đồng, năm 2023, tr. 215-217)

* Chú thích: Tác giả Vũ Tú Nam (1920-2020) là một con người hiền lành, nhân hậu và là một lãnh đạo văn nghệ đức độ, khoan dung; một nhà văn có tài, một cây bút gạo cội, một cây đa cây đề thành công trong làng văn ở cả hai lĩnh vực: viết cho người lớn và trẻ em. Ông đạt Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.

Bài làm Phân tích đặc điểm của nhân vật Loan trong truyện ngắn Bà ốm

I. Mở bài

• Giới thiệu truyện ngắn Bà ốm của Vũ Tú Nam – một câu chuyện cảm động về tình cảm gia đình.

• Khẳng định: Nhân vật Loan là trung tâm của truyện, hiện lên với những phẩm chất đáng yêu của một cô bé giàu tình cảm, biết quan tâm, hiếu thảo và tinh tế.

Trong kho tàng văn học viết cho thiếu nhi, Bà ốm của nhà văn Vũ Tú Nam là một truyện ngắn giàu cảm xúc, gợi lên vẻ đẹp ấm áp của tình cảm gia đình. Câu chuyện xoay quanh nhân vật Loan – một cô bé hồn nhiên, chân thật nhưng giàu tình thương và tinh tế. Qua những chi tiết giản dị mà sâu sắc, hình ảnh Loan hiện lên thật gần gũi, trở thành điểm sáng thể hiện tấm lòng hiếu thảo và sự quan tâm chu đáo của một đứa trẻ dành cho bà nội thân yêu.

II. Thân bài

1. Loan là cô bé giàu tình thương, rất yêu bà

• Khi nghe tin bà phải đi cấp cứu, Loan “ít ngủ”, “thương bà, lo cho bà”, luôn dõi theo tình trạng của bà.

• Hai hôm sau, khi bố báo bà đã tỉnh, Loan vẫn nhớ lời dặn của bà, thể hiện sự gắn bó sâu sắc.

• Sự xúc động bộc lộ mạnh khi bà trở về: Loan “chạy ra ôm lấy bà”, “giụi đầu vào ngực áo bà”, “khóc òa lên” – những hành động chân thật của một đứa trẻ hết mực yêu bà.

2. Loan là đứa trẻ biết quan tâm, chu đáo và có trách nhiệm

• Dù còn nhỏ nhưng Loan nhớ chính xác lời bà dặn:

  • Chăm học

  • Cho mái mơ ăn thêm rau

  • Nhốt riêng con gà ri để nó khỏi bị bắt nạt

• Loan thực hiện từng việc một cách nghiêm túc, chứng tỏ sự trưởng thành, biết đỡ đần người lớn.

• Khi bà vắng nhà, Loan cảm thấy thiếu bà trong mọi việc: từ bình vôi đến cái rế, cái chổi… → tình cảm và sự quan sát tinh tế.

3. Loan là cô bé tế nhị, biết nghĩ cho người khác

• Khi gửi bố lên thăm bà, Loan chọn đúng mười quả trứng tươi nhất từ gà mái hoa của mình → muốn tặng bà món quà ý nghĩa nhất.

• Trong thư gửi bà, Loan không hề khoe về việc gửi trứng, bởi Loan “tế nhị”, không muốn bà thấy áy náy hay thương mình nhiều hơn.

• Khi bà mang về “hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng”, Loan hiểu rằng bà đã dành dụm phần quà của mình → cảm xúc của Loan vừa thương vừa biết ơn.

4. Loan là nhân vật giúp làm nổi bật tình bà cháu ấm áp trong truyện

• Qua nhân vật Loan, tình bà cháu được khắc họa chân thực: mong nhớ, lo lắng, chia sẻ, yêu thương.

• Hành động – cảm xúc của Loan góp phần tạo nên âm hưởng xúc động, giàu nhân văn của tác phẩm.

III. Kết bài

• Khẳng định: Loan là hình ảnh đẹp về một đứa trẻ hiếu thảo, tình cảm, giàu lòng nhân ái.

• Nhân vật không chỉ làm nổi bật thông điệp về tình gia đình mà còn cho thấy sự tinh tế trong bút pháp viết cho thiếu nhi của Vũ Tú Nam.

• Qua nhân vật Loan, người đọc càng trân trọng hơn những tình cảm thiêng liêng và giản dị trong cuộc sống.

Nhân vật Loan trong tác phẩm Bà ốm đã để lại ấn tượng sâu đậm bởi tấm lòng hiếu thảo, tình cảm trong trẻo và những hành động đầy trách nhiệm. Qua hình ảnh cô bé, truyện góp phần tôn vinh tình bà cháu thiêng liêng – một giá trị đẹp đẽ trong đời sống gia đình Việt Nam. Từ Loan, người đọc không chỉ cảm nhận được tình thương yêu ấm áp mà còn thấu hiểu thông điệp nhân văn mà Vũ Tú Nam gửi gắm: trong cuộc sống, sự quan tâm và chia sẻ chân thành luôn có sức mạnh xoa dịu, gắn kết con người lại gần nhau hơn.