Phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi trong văn bản Đăm Noi

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi trong văn bản Đăm Noi:

(Tóm tắt: Ngày xưa, có bok16 Drang Hạ – Drang Hơm có sức mạnh khủng khiếp. Lão thường đi khắp các nẻo đường để bắt người về ăn thịt. Bok Kei Đei trên trời ngó xuống, động lòng thương dân chúng, bèn cho con út là bia nàng Răk xuống cùng Set giữ đất nước. Set và Răk ăn ở với nhau sinh liền một lúc năm con trai Yung, Yol-ngoi, Hmen, Dê-hrit, Noi, trong đó thằng út Noi là khỏe nhất. Dù còn nhỏ tuổi, nhưng Noi đã rủ các anh em cùng đi đánh Drang Hạ – Drang Hơm để báo thù cho những người đã bị Drang Hạ – Drang Hơm ăn thịt. Hai bên quần nhau suốt mấy năm trời, đem ra không biết bao nhiêu tài phép. Bok Drang Hạ – Drang Hơm ngày một già yếu, trong khi Noi càng đánh càng khỏe. Sau cùng, Noi cũng hạ được Drang Hạ – Drang Hơm.

Tưởng đã yên, năm anh em hăm hở về nhà. Nhưng giữa đường, họ bị bok Prao chặn đánh để phục thù cho Drang Hạ – Drang Hơm. Bok Prao giở mọi tà thuật ra hại Noi mà không thành, sau rốt bị Noi giáng kiếm tiêu diệt. Noi cùng các anh về đoàn tụ cha mẹ. Cuộc sống buôn làng lại đầm ấm như xưa).

ĐĂM NOI: Ơ bôk Prao, đó, ông đã biết thế nào là Noi, con cháu của bôk Kei Đei chưa? BÔK PRAO: Này Noi, sao mày lại tài hơn thần, giỏi hơn trời? Nhà rông của ta đã hóa thành tro bụi mất rồi.

CÁC CON CỦA BÔK PRAO: Ơ, bố ơi, bố đừng đánh nhau nữa, bố không biết Noi có sức mạnh như thế nào ư?

BÔK PRAO: Sợ gì thằng Noi nhỏ bằng sợi chỉ, bé bằng cái kim, đập và nuốt nó dễ như đập quả trứng, có khó gì đâu! Ta cũng tài giỏi kém gì. Nghe tên ta, cá cũng phải chui xuống đất, trăn cũng phải giật mình, rồng cũng phải nhổm dậy ngó xem. (…) Này Noi, mày hãy chờ xem, ta sẽ đánh bằng búa thần của Drang Hạ – Drang Hơm đây này.

16 Bôk: dành gọi những người già được vị nể trong cộng đồng. 28

Bôk Prao vung tay lên, búa thần chạm núi, núi đá vỡ tan, lông tua tủa như lông nhím, lão hạ tay xuống trong chiếc khiên của Noi, các mảnh khiên to bằng núi con bắn ra tung tóe. Lão tưởng đã đánh trúng Noi rồi, không ngờ Noi vẫn ngồi đó ung dung hút thuốc. Thuốc của chàng vàng nhỏ như sợi thuốc người Doăn, thơm như mùi ruột cây kơ lâu, ngọt như mật con ong rừng.

Bôk Prao tức lắm, lão chửi:

– Mày tài giỏi thật. Mày hãy chờ ta làm một lần nữa. Chắc chắn mày sẽ chết.

Lại một lần nữa, búa cắm sâu xuống đất, bôk Prao nhổ búa lên, vẫn thấy khói bay mù mịt. Noi vẫn ngồi hút thuốc ung dung.

Bôk Prao đã bảy lần đánh, bàn tay lão bị phồng lên như người ta nướng da heo, nhưng vẫn không trúng Noi.

ĐĂM NOI: Ông ơi, đánh đi, đánh nữa đi. Ông nói ta nhỏ bằng sợi chỉ, bé như cái kim. Vậy ông hãy đánh nữa đi.

Noi vẫn đứng hiên ngang, người chàng hừng hực lửa, nói tiếp:

– Ơ Prao, lão không biết tên ta sao? Nghe tên ta, con cá chình sông Ba phải chui xuống đất, con trăn lớn phải giật mình, con rồng trời phải nhỏm dậy ngó xem. Ơ Prao, bây giờ ta muốn hỏi thăm sức khỏe của lão!

Noi rút gươm có bôi thuốc Kleng klong chém một nhát vào Prao. Prao liền lấy chiếc khiên ngăn trời ra, làm cho trời đất mù mịt không nhìn thấy gì. Noi liền quay khiên Lôn lang và Tia chớp mặt trời. Bỗng nhiên nắng chói chang chiếu sáng núi rừng, trời đất. Noi nhìn thấy Prao nằm co quắp trong chiếc khiên của lão, giữa nước biển mênh mông, không ai có thể chém được. Chàng gọi Prao:

– Ông ơi, hãy chờ xem!

Rồi chàng lấy thuốc bôi vào gươm và chỉ cần vung lên một nhát, mây đã tản đi tan tác, lão Prao bị đứt làm đôi, lão cố sức nối lại mà không được, lão liền bị rơi xuống biển…

(Trích Đăm Noi, sử thi Ba na, in trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập 39, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, Tr.597-600)

Bài làm Phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi trong văn bản Đăm Noi

1. Mở bài:

Giới thiệu khái quát tác phẩm và nêu vấn đề nghị luận:

–  Giới thiệu tác phẩm: “Đăm Noi” là một trong những bộ sử thi nổi tiếng của người Ba na. Đoạn trích đã cho ở đề bài diễn tả lại cảnh Đăm Noi giao chiến và đánh thắng bok Prao.

–  Nêu vấn đề nghị luận: Phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi.

Sử thi là thể loại văn học dân gian đặc sắc, thể hiện khát vọng và niềm tự hào của cộng đồng về những con người anh hùng, về sức mạnh và trí tuệ của dân tộc. Trong kho tàng sử thi Tây Nguyên hùng vĩ ấy, “Đăm Noi” của người Ba Na là một tác phẩm tiêu biểu, ca ngợi lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường của con người trước cái ác. Ở đoạn trích miêu tả trận giao chiến giữa Đăm Noi và bok Prao, hình tượng người anh hùng sử thi hiện lên thật kỳ vĩ – vừa mạnh mẽ, kiên cường, vừa mang vẻ đẹp phi thường, rực sáng như một biểu tượng bất diệt của dân tộc Tây Nguyên. Qua hình tượng nhân vật Đăm Noi, ta không chỉ thấy sức mạnh chiến thắng của người anh hùng mà còn cảm nhận được niềm tự hào, tinh thần bất khuất của cộng đồng người Ba Na gửi gắm qua nhân vật này.

2. Thân bài:  Phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi:

–  Đăm Noi là người anh hùng dũng cảm: dù đối mặt với bok Prao có sức mạnh và tài năng phi thường, nhưng chàng vẫn điềm tĩnh, ung dung (mấy lần bok Prao đánh, chàng vẫn ung dung ngồi hút thuốc).

–   Đăm Noi là người anh hùng có uy danh lừng lẫy (Nghe tên ta, con cá chình sông Ba phải chui xuống đất, con trăn lớn phải giật mình, con rồng trời phải nhỏm dậy ngó xem).

–  Đăm Noi là người anh hùng có tài năng phi thường: khi bok Prao làm cho đất trời tối mịt, chàng quay khiên để xua tan bóng tối, vung gươm khiến mây đen tan tác, và cuối cùng, chàng đã chém lão Prao đứt làm đôi, giành chiến thắng trong trận chiến cam go này.

3. Kết bài:

– Đánh giá khái quát vấn đề ở đề bài.

– Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.

Hình tượng Đăm Noi trong đoạn trích là biểu tượng rực rỡ của sức mạnh và niềm tin chiến thắng. Ở chàng, ta thấy hội tụ những phẩm chất tiêu biểu của người anh hùng sử thi: dũng cảm, kiêu hùng, tài năng và bất khuất. Cuộc chiến đấu giữa Đăm Noi và bok Prao không chỉ là cuộc đọ sức giữa hai thế lực thiện – ác, mà còn là bản anh hùng ca ca ngợi tinh thần con người Tây Nguyên luôn tin vào chính nghĩa và chiến thắng cuối cùng của ánh sáng, của sự sống. Tác phẩm không chỉ tôn vinh sức mạnh phi thường của Đăm Noi mà còn khẳng định niềm tự hào sâu sắc của dân tộc Ba Na về con người và quê hương mình, nơi mà những người anh hùng, dù bước ra từ huyền thoại, vẫn mãi là biểu tượng bất tử trong tâm thức cộng đồng.