Phân tích hai khổ thơ cuối của văn bản Không có gì tự đến đâu con

Đề bài: Viết bài văn nghị luận phân tích hai khổ thơ cuối của văn bản Không có gì tự đến đâu con

 Dẫu bây giờ bố mẹ – đôi khi

Có nặng nhẹ yêu thương và giận dỗi.

 Có roi vọt khi con hư và dối

Thương yêu con đâu đồng nghĩa với chiều

Đường con đi dài rộng rất nhiều

Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng

Trời xanh đấy nhưng chẳng bao giờ

Chỉ có con mới nâng nổi chính mình.

Chẳng có gì tự đến – Hãy đinh ninh.                     

(Không có gì tự đến đâu con, Nguyễn Đăng Tấn, Lời ru vầng trăng, NXB Lao Động, 2000, Trang 42)

* Chú thích:

– Nguyễn Đăng Tấn là một nhà báo, một nhà thơ với phong cách thơ bình dị nhưng giàu chất triết lí, thể hiện những suy ngẫm, trăn trở về tình yêu thương, về lẽ sống.
– Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con”, được nhà thơ Nguyễn Đăng Tấn viết tặng con là Nguyễn Đăng Tiến vào khoảng năm 1995, khi Tiến đang học lớp 3. Bài thơ được in trong tập thơ “Lời ru vầng trăng”, xuất bản năm 2000.

 Bài làm

1. Mở bài:

Raxun Gamzatop từng khẳng định:

“Khi giọt mưa mùa xuân rơi ở đâu đó

Thì trên đồng xào xạc cỏ và hoa

Khi nước mắt rơi từ thi sĩ

Thì những lời chân chính được sinh ra.”

Những câu thơ như một lời nhắc nhở rằng văn chương chân chính không phải sản phẩm ngẫu hứng mà là kết tinh từ trái tim nặng trĩu yêu thương, từ lao động sáng tạo và sự trải nghiệm sâu xa của người nghệ sĩ. Với Nguyễn Đăng Tấn, nguồn mạch sáng tác ấy được nuôi dưỡng bằng tình cảm phụ tử thiêng liêng. Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con” ra đời chính từ cội nguồn ấy, mang đến những vần thơ mộc mạc mà thấm thía, gói ghém bao lời nhắn nhủ chan chứa tình cha con. Đặc biệt, hai khổ thơ cuối bài đã để lại cho người đọc ấn tượng sâu sắc , là lời của người cha nhắn nhủ con hãy giữ vững tinh thần, ý chí nghị lực vững bước trên đường đời

2. Thân bài:

* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, đoạn trích

* Phân tích nội dung và nghệ thuật của đoạn trích

Luận điểm 1: Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con” là lời tâm tình, nhắn nhủ của người cha với đứa con yêu thương của mình.

– Cha nói với con về tình cảm gia đình, mong con hiểu được tâm tình của cha mẹ.

+ Độ tuổi của con còn thơ trẻ, hồn nhiên, có lúc còn ham chơi “hư và dối”, chưa hiểu hết được những qui luật của cuộc sống. Vì thế, bổn phận người làm cha mẹ phải biết linh hoạt, cương nhu trong uốn nắn, dạy bảo con: “nặng nhẹ”, “yêu thương”, “roi vọt” …

+ Cha mẹ tin rằng con sẽ hiểu được tấm lòng và tình yêu thương của cha mẹ. Cha yêu thương con, là chỗ dựa vững chắc cho con nhưng không nuông chiều. (HS lấy dẫn chứng).

– Cha nhắn nhủ: con hãy giữ vững tinh thần, ý chí và nghị lực, hãy luôn tin vào bản thân mình và không ngừng nỗ lực vươn lên.

+ Cha vạch rõ con đường phía trước của con “dài rộng rất nhiều” nhưng điều quan trọng là con phải biết “giữ cây vươn thẳng”, tự giác và nghiêm khắc với bản thân. Các hình ảnh ẩn dụ “Đường con đi dài rộng”, “năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng”, ‘Trời xanh chẳng bao giờ lặng” nhằm khẳng định đường đời lắm gian nan, con phải có ý chí, bản lĩnh, không được cúi đầu trước khó khăn, cám dỗ của cuộc đời. Ý thơ là lời răn dạy: Không ai có thể sống thay con, chỉ có con mới quyết định được tương lai cuộc đời của mình.

+ Khổ thơ cuối đặc biệt bởi chỉ có một dòng thơ ngắn kết hợp dấu gạch ngang gợi suy ngẫm về những điều cha dạy mà con cần khắc cốt ghi tâm. Từ láy “đinh ninh” như một lời trao gửi thiêng liêng của thế hệ cha anh, nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc, thấm thía. (HS lấy dẫn chứng).

=> Qua đoạn thơ người đọc cảm nhận được tình yêu thương con sâu nặng của người cha, sự trân trọng, tin yêu của nhà thơ vào tình cảm gia đình- một tình cảm thiêng liêng, cao đẹp.

* Luận điểm 2: Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con” của Nguyễn Đăng Tấn còn được thể hiện qua hình thức nghệ thuật đặc sắc.

+ Sử dụng thể thơ tự do phù hợp với việc diễn tả những lời thủ thỉ, tâm tình và dặn dò thiết tha, sâu lắng của người cha dành cho con.

+ Hình ảnh bình dị, gần gũi nhưng giàu ý nghĩa biểu tượng, mang tính khái quát cao, phù hợp những suy tư, cách nhìn có chiều sâu về cuộc sống của người cha.

+ Ngôn ngữ trong sáng, biểu cảm, giọng điệu tha thiết, sâu lắng nhưng trang nghiêm, tự hào …

+ Các phép tu từ ẩn dụ, nhân hóa, điệp ngữ, từ láy… được sử dụng khéo léo, phát huy hiệu quả trong diễn đạt.

3. Kết bài: 

“Thơ là tiếng nói đầu tiên và cuối cùng của con người.” Những vần thơ của Nguyễn Đăng Tấn, tuy giản dị mà bền lâu, bởi được cất lên từ trái tim chân thành của một người cha gửi gắm cho con. “Không có gì tự đến đâu con” sẽ còn vang vọng mãi như một lời nhắc nhở đầu đời cho bao thế hệ: muốn hái được trái ngọt, trước hết phải học cách gieo hạt, kiên trì chăm bón và vững vàng đi qua những mùa nắng lửa của cuộc đời.