Phân tích bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai

Đề bài: Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai.

CHỈ CÓ THỂ LÀ MẸ

(Đặng Minh Mai)

Nắng dần tắt trên con đường nhỏ

Dáng mẹ gầy giẹo giọ liêu xiêu.

Mẹ về để nấu cơm chiều

Bữa cơm đạm bạc thương yêu ấm lòng.

Cả đời mẹ long đong vất và

Cho chồng con quên cả thân mình.

Một đời mẹ đã hy sinh

Tuổi xuân phai nhạt nghĩa tình đượm sâu

Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng

Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn.

Rụng rồi thương lắm hàm răng

Lưng còng chân yếu ánh trăng cuối trời.

Tình của mẹ sáng ngời dương thế

Lo cho con tâm bé đến giả.

Nghĩa tình son sắt cùng cha

Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi.

Con đi khắp chân trời góc bể

Ân tình nào sánh xuể mọ yêu

Nghĩa dày độ lượng bao nhiêu

Có trong lòng mẹ sớm chiều bao dung.

(Theo https://thuvientho.com/, ngày 10/10/2022)

Câu hỏi: Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” của Đặng Minh Mai.

f

Bài làm Phân tích bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai

A. Yêu cầu

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” của Đặng Minh Mai.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

B. Hướng dẫn gợi ý

* Mở bài:

– Giới thiệu về chủ đề người mẹ trong văn học – nguồn cảm hứng muôn thuở, gợi xúc động sâu sắc.

– Giới thiệu bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai – một bài thơ cảm động ca ngợi sự hi sinh và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ.

– Nêu vấn đề nghị luận: Phân tích bài thơ để cảm nhận vẻ đẹp hình ảnh người mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng.

Shelly đã từng nói: “Thơ ca làm cho tất cả những gì tốt đẹp nhất trên đời trở thành bất tử”. Có những giá trị vững bền của cuộc sống được lưu giữ lại nhờ những vần thơ, có những nhịp ngân của tâm hồn được in dấu lại qua mỗi trang văn. Có lẽ, những vần thơ đã giúp con người ghi lại những nhịp đập của trái tim, ghi lại những tình cảm thiêng liêng nhất. Chính bởi vậy, nhà thơ Đặng Minh Mai đã gửi gắm những tâm tư, tình cảm của mình vào bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” để tình cảm ấy sẽ đi qua sự băng hoại của thời gian tồn tại mãi với cuộc đời.Quà tặng mẹ

* Thân bài:

1. Khái quát nội dung và cảm hứng bài thơ

– Bài thơ là lời tri ân đầy xúc động gửi đến mẹ – người đã dành cả đời tảo tần vì gia đình.

– Viết bằng giọng thơ nhẹ nhàng, tình cảm, kết hợp hình ảnh đời thường và nghệ thuật ẩn dụ sâu sắc.

2. Phân tích hình ảnh người mẹ qua các khổ thơ

a. Khổ 1: Hình ảnh người mẹ trong đời sống thường ngày

– Dáng mẹ “gầy”, “giẹo giọ liêu xiêu” gợi sự mỏi mệt, già yếu vì năm tháng.

– Việc mẹ đi chợ, nấu bữa cơm chiều, biểu hiện của sự tận tụy, giản dị và ấm áp.

→ Gợi lên hình ảnh quen thuộc của người mẹ trong đời sống hằng ngày.

b. Khổ 2: Cả đời tần tảo, quên mình vì chồng con

– “Quên cả thân mình”, “một đời mẹ đã hi sinh” nhấn mạnh sự hi sinh vô điều kiện.

– “Tuổi xuân phai nhạt” vì “nghĩa tình đượm sâu”, mẹ đánh đổi cả thanh xuân cho hạnh phúc gia đình.

c. Khổ 3: Sự hao mòn của mẹ qua thời gian

– Hình ảnh ẩn dụ: “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng”, “bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn” – biểu tượng cho vất vả, gian lao tích tụ thành dấu tích thời gian trên thân mẹ.

– Mẹ trở nên già yếu: “rụng răng”, “lưng còng”, “chân yếu”, những chi tiết vừa chân thực vừa xúc động.

– “Ánh trăng cuối trời”: hình ảnh ẩn dụ chỉ tuổi xế chiều, sự gần kề cuối đời.

d. Khổ 4: Tình yêu thương, đức hi sinh của mẹ

– Mẹ “sáng ngời dương thế” bằng tình thương cho con và nghĩa vợ chồng son sắt.

– Câu thơ “Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi” như một lời khẳng định chân lý giản dị nhưng thiêng liêng: không danh phận cao sang, chỉ cần là mẹ đã là điều vĩ đại.

e. Khổ cuối: Lời tri ân sâu sắc của người con

– Dù “đi khắp chân trời góc bể”, không gì sánh được “mọ yêu” – mẹ là biểu tượng tuyệt đối của tình yêu thương, bao dung, độ lượng.

→ Gợi thức tỉnh đạo hiếu: biết ơn, trân trọng, đền đáp công lao của mẹ.

* Kết bài:

– Khẳng định vẻ đẹp của hình tượng người mẹ trong bài thơ: tảo tần, hi sinh, giàu tình yêu thương.

– Nêu cảm nghĩ cá nhân: xúc động, biết ơn mẹ, tự nhắc nhở sống hiếu thảo, trân trọng từng khoảnh khắc bên mẹ.

– Liên hệ thực tế: mỗi người con cần nhận thức sâu sắc hơn về công lao cha mẹ để sống nhân ái và có trách nhiệm hơn.

“Chỉ có thể là mẹ” một tác phẩm thơ dạt dào cảm xúc với thể thơ song thất lục bát một thể thơ truyền thống của Việt Nam. Thông qua những dòng thơ song thất lục bát, ta hiểu được ý nghĩa, tâm tình của tác giả gửi gắm qua bài thơ. Đó là lòng biết ơn, là lòng yêu thương, sự kính trọng của những người con đối với mẹ. Niềm hạnh phúc của mẹ là con, chính vì thế, mỗi người con phải biết ơn và trân trọng thứ tình cảm cao đẹp mà mẹ đã dành cho mình.