NLVH về ý kiến: Tất cả mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc

Đề bài: “Tất cả mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc, sự gặp gỡ cũng là bộ phận của câu chuyện”.

(Hans Georg Gadamer)

Bằng hiểu biết và trải nghiệm văn học,  anh/ chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

Bài làm NLVH về ý kiến: Tất cả mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc

1. Mở bài

• Giới thiệu vấn đề: Văn học là nghệ thuật của ngôn từ – nơi nhà văn gửi gắm tư tưởng, tình cảm và khát vọng của mình đến người đọc. Trong quá trình đó, tác phẩm trở thành điểm gặp gỡ giữa hai tâm hồn: người sáng tạo và người tiếp nhận.

• Dẫn dắt và nêu luận đề: Hans Georg Gadamer đã từng khẳng định: “Tất cả mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc, sự gặp gỡ cũng là bộ phận của câu chuyện.”

→ Ý kiến gợi mở suy nghĩ sâu sắc về sức sống bất tận của tác phẩm nghệ thuật và vai trò sáng tạo của người đọc trong hành trình tiếp nhận văn học.

Văn học không chỉ là nghệ thuật của ngôn từ mà còn là nhịp cầu nối liền tâm hồn con người qua không gian và thời gian. Mỗi tác phẩm văn chương ra đời không khép lại ở trang giấy mà luôn sống tiếp trong lòng người đọc bằng những xúc cảm, suy tư và đối thoại không ngừng. Bởi vậy, nhà triết học Hans Georg Gadamer từng khẳng định: “Tất cả mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc, sự gặp gỡ cũng là bộ phận của câu chuyện.” Câu nói đã gợi mở một cách nhìn sâu sắc về sức sống bất tận của tác phẩm nghệ thuật và vai trò sáng tạo của người đọc trong hành trình tiếp nhận văn học.

2. Thân bài

a. Giải thích

– Ngôn ngữ nghệ thuật: Ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm được sử dụng trong các văn bản nghệ thuật.

– Sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật: Sự gặp gỡ giữa tác giả với người đọc thông qua ngôn ngữ nghệ thuật của tác phẩm. Ở đó, người đọc có thể cảm nhận, thấu hiểu được những điều mà nhà văn gửi gắm trong tác phẩm (nội dung, tư tưởng, tình cảm thẩm mĩ, …).

– Mọi sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc: Những giá trị, thông điệp, … mà tác giả thể hiện trong tác phẩm vẫn luôn đối thoại và sống trong lòng độc giả, dẫu tác phẩm đã “kết thúc” về mặt văn bản.

– Sự gặp gỡ cũng là bộ phận của câu chuyện: Sự gặp gỡ giữa tác giả và người đọc thông qua tác phẩm có vai trò quan trọng, quyết định đến sức sống của tác phẩm trong “câu chuyện” của đời sống văn học. Nếu không có sự tiếp nhận của người đọc, tác phẩm văn học chỉ là những kí hiệu của ngôn ngữ trên trang sách.

=> Ý nghĩa khái quát: ý kiến của Hans Georg Gadamer muốn khẳng định: Ngôn ngữ là chất liệu, phương tiện quan trọng để nhà văn hình thành tác phẩm. Thông qua tác phẩm, tác giả có thể giao lưu, “gặp gỡ” với người đọc. Sự “gặp gỡ” này có sức sống rất lâu bền, tạo ra những ý nghĩa mới, giá trị mới và sự rộng mở… cho tác phẩm, dẫu cho tác phẩm đã kết thúc.

b. Bàn luận

Sự gặp gỡ của ngôn ngữ nghệ thuật đều là sự gặp gỡ với một câu chuyện không có kết thúc…

– Ngôn ngữ nghệ thuật là phương tiện, chất liệu để nhà văn xây dựng hình tượng và tác phẩm văn chương. Thông qua tác phẩm, nhà văn chia sẻ, thể hiện tư tưởng, tình cảm và những thông điệp… đến người đọc để tìm kiếm sự đồng cảm, tri âm.

– Người đọc thông qua việc “giải mã” tác phẩm có thể thấu hiểu, đồng cảm với những thông điệp, tư tưởng, tình cảm mà nhà văn đã “mã hóa” trong tác phẩm. Và chính lúc ấy, tác giả và độc giả đã gặp gỡ được nhau thông qua ngôn ngữ nghệ thuật.

– Bằng sự hiểu biết, tình cảm, kinh nghiệm, và tầm đón nhận của riêng mình, kết hợp với sự khác nhau về thời đại và không gian văn hóa, người đọc sẽ đóng vai trò đồng sáng tạo vào tác phẩm. Từ đó giúp phát hiện, rộng mở thêm những giá trị mới cho tác phẩm, dẫu cho tác phẩm đã kết thúc.

– Những tác phẩm có giá trị lớn (về nội dung, nghệ thuật, tư tưởng,…) thường có sức sống lâu bền trong lòng độc giả.

c. Chứng minh

Chứng minh qua việc phân tích một số tác phẩm tiêu biểu

* Thí sinh phải chứng minh tập trung vào các vấn đề sau:

– Hiểu được tác phẩm là nơi mà tác giả kí thác vào đó những giá trị sâu sắc, to lớn: nội dung, tư tưởng, tình cảm thẩm mĩ,…

– Thấy và phân tích rõ những giá trị (nội dung, tư tưởng, tình cảm thẩm mĩ,…) mà tác giả gửi gắm qua tác phẩm. Từ đó thấu hiểu, đồng cảm.

– Những cảm nhận riêng, mới mẻ, sáng tạo gắn với thời đại, năng lực tiếp nhận … của thí sinh để tạo ra ý nghĩa mới, giá trị mới và sự rộng mở cho tác phẩm.

* Lưu ý:

– Việc phân tích tác phẩm phải gắn với các kiến thức lí luận đã bàn ở trên. Nếu phần xác định luận đề không đúng kiến thức lí luận: vai trò và ý nghĩa của tiếp nhận, thì phần chứng minh chỉ đạt tối đa là 2/3 số điểm.

– Các tác phẩm phân tích phải đảm bảo có cả văn học Việt Nam và văn học nước ngoài.

– Việc cho điểm dẫn chứng được tính như sau:

+ Nếu thí sinh chọn, phân tích đúng, phong phú, sâu sắc, thuyết phục từ 03 tác phẩm trở lên (có cả văn học Việt Nam và văn học nước ngoài) thì đạt điểm tuyệt đối của phần này.

+ Nếu thí sinh chọn, phân tích từ 03 tác phẩm trở lên (có cả văn học Việt Nam và văn học nước ngoài) nhưng sơ sài, không làm rõ được luận đề thì đạt tối đa ½ số điểm của phần này.

+ Nếu thí sinh chọn, phân tích tốt dẫn chứng nhưng chỉ 02 tác phẩm (có cả văn học Việt Nam và văn học nước ngoài) thì đạt tối đa 2/3 điểm của phần này.

+ Nếu thí sinh chọn, phân tích hay nhưng chỉ có văn học Việt Nam hoặc văn học nước ngoài thì đạt điểm tối đa là ½ của phần này.

d. Mở rộng

– Tầm quan trọng của tiếp nhận đối với việc đánh giá tác phẩm và lịch sử văn học.

– Từ vấn đề trên đặt ra yêu cầu đối với cả người sáng tác và người tiếp nhận văn học.

+ Yêu cầu với tác giả: Phải sáng tạo được những tác phẩm có giá trị sâu sắc, to lớn về nội dung, tư tưởng và nghệ thuật.

+ Yêu cầu với người đọc: Có ý thức tìm hiểu những giá trị sâu sắc của tác phẩm. Thấu hiểu và cảm nhận được tư tưởng và những “điệu tâm hồn” của nhà văn đã gửi gắm vào tác phẩm. Phát hiện, mở rộng hơn nữa những giá trị mới cho tác phẩm.

3. Kết bài