NLVH về nhận định: Nghệ thuật chỉ làm ra những vần thơ khéo léo, còn trái tim mới làm nên tác phẩm thi ca

I. Mở bài

• Giới thiệu vấn đề: Thơ ca là một hình thức nghệ thuật đặc biệt, vừa cần khéo léo về hình thức (vần điệu, nhịp, ngôn từ) vừa cần tình cảm, cảm xúc để tác phẩm có sức sống.

• Trích dẫn ý kiến V. Huygô

• Dẫn dắt vào bài thơ: Bài Một đời áo nâu của Nguyễn Văn Song là minh chứng rõ nét cho nhận định này.

Văn học, đặc biệt là thơ ca, không chỉ là sự khéo léo trong cách dùng từ, nhịp điệu hay vần điệu mà quan trọng hơn cả là khả năng chạm đến cảm xúc, tình cảm con người. V. Huygô từng nhận định: “Nghệ thuật chỉ làm ra những vần thơ khéo léo, còn trái tim mới làm nên tác phẩm thi ca”. Ý kiến đã nhấn mạnh rằng giá trị đích thực của thơ không chỉ nằm ở hình thức bên ngoài mà quan trọng là trái tim, tình cảm và cảm xúc mà người nghệ sĩ gửi gắm vào tác phẩm. Bài thơ Một đời áo nâu của tác giả Nguyễn Văn Song là minh chứng sống động cho nhận định này, khi hình ảnh người mẹ giản dị, cần cù được khắc họa qua những vần thơ mộc mạc nhưng chan chứa cảm xúc sâu sắc, chạm đến trái tim người đọc.

II. Thân bài

1. Giải thích ý kiến:

– Nghệ thuật chỉ làm ra những vần thơ khéo léo:

+ Nghệ thuật: những yếu tố thuộc phạm trù hình thức của tác phẩm thơ ca: thể loại, cấu tứ, ngôn ngữ, hình ảnh, nhạc điệu, các biện pháp tu từ…

+ Những vần thơ khéo léo: là những vần thơ đẹp, hấp dẫn bởi hình ảnh, ngôn từ, nhạc điệu…tạo ấn tượng ban đầu cho người đọc.

– Trái tim mới làm nên tác phẩm thi ca:

+ Trái tim: cách diễn đạt hình tượng biểu hiện những tình cảm, cảm xúc mãnh liệt…vẻ đẹp tâm hồn của người nghệ sĩ.

+ Tác phẩm thi ca: sản phẩm tinh thần của nhà thơ. Ở đây V.Huygô đề cập đến những tác phẩm thơ ca chân chính, có giá trị, có sức sống mãnh liệt trong lòng độc giả, vượt qua giới hạn của thời gian, không gian, trở thành tác phẩm chung của nhân loại, của muôn đời.

=> Ý kiến nhấn mạnh yếu tố tình cảm, cảm xúc của người nghệ sĩ trong sáng tác thơ ca nói riêng, văn học nói chung. Đó là yếu tố quan trọng, có ý nghĩa quyết định giá trị của tác phẩm.

2. Bình luận ý kiến

a. Cơ sở lý luận của ý kiến:

– Đây là một nhận định đúng đắn, khái quát ngắn gọn về đặc trưng nội dung, nghệ thuật và giá trị của thơ trong đó nhấn mạnh yếu tố quan trọng, quyết định đến giá trị của tác phẩm thi ca là tình cảm, cảm xúc trong thơ.

+ Xuất phát từ đặc trưng của thơ ca là những rung động và cảm xúc của con người trước cuộc sống được bộc lộ một cách tự nhiên, chân thành. Tình cảm, cảm xúc là yếu tố có trước, khơi nguồn cảm hứng sáng tác cho nhà thơ. Thơ là do tình sinh ra (Viên Mai), Thơ khởi phát từ lòng người ta (Lê Quý Đôn)…

+ Chức năng, giá trị của văn học: giáo dục tư tưởng, tình cảm, hướng con người tới vẻ đẹp Chân – Thiện – Mĩ…Thơ ca muốn lay động lòng người, truyền được tư tưởng tình cảm cho người đọc thì người cầm bút phải rung động mãnh liệt, có tình cảm thương yêu hay căm giận sâu sắc…Thơ sinh ra từ nụ cười trong sáng hay những giọt nước mắt đắng cay (Ra-xun Gam – za- tôp). Văn học nói chung, thơ ca nói riêng đem đến cho người đọc nhận thức nhiều mặt cuộc sống, hiểu về bản chất của cuộc sống và hiểu về chính mình; hình thành những tư tưởng tiến bộ, tình cảm cao đẹp, giúp tâm hồn con người trở nên trong sáng, lành mạnh, cao thượng hơn.

b. Cơ sở thực tiễn của ý kiến:

– Thí sinh làm sáng tỏ được nhận định, đi sâu phân tích cụ thể bài thơ Một đời áo nâu của Nguyễn Văn Song.

– Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, song cần bám sát định hướng của đề, cần đạt được những yêu cầu cơ bản sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm:

– Nhà thơ Nguyễn Văn Song sinh năm 1974, tại Vân Điềm, Vân Hà, Đông Anh, Hà Nội. Hiện là giáo viên Trường THPT Phù Cừ, Hưng Yên. Nhà thơ đã xuất bản 2 tập thơ: Đi từ phía cổng làng, Mẹ và sen. Đoạt giải B (không có giải A) cuộc thi thơ của Báo Văn Nghệ – Hội Nhà văn Việt Nam 2019 – 2020 và nhiều giải thưởng khác.

Thơ lục bát của Nguyễn Văn Song dễ đọc, dễ nhớ, dễ đi vào lòng người bởi ngôn ngữ thơ ông khá chân thành, mộc mạc nhưng lại có những câu từ đắt giá và hình tượng. Nhất là những bài thơ về cha mẹ, về làng quê. Những bờ ao, gốc rạ, cơi trầu, giỏ tre, gọng vó, cổng làng, sân đình… được nhà thơ xem như là những kỷ vật để anh thực sự ký thác hồn mình để nhả ra ngôn ngữ thi ca đầy hình tượng.

–  Một đời áo nâu của Nguyễn Văn Song là một bài thơ xúc động, ý nghĩa về sự hi sinh của mẹ. Người mẹ trong bài thơ vừa có nét chung, rất giống với bao bà mẹ Việt Nam khác, đặc trưng chỉ có trong thơ và cảm nhận của Nguyễn Văn Song.

*  Nội dung (Học sinh làm sáng tỏ vai trò của cảm xúc, tình cảm trong thơ thể hiện qua nội dung của bài thơ)

– Bài thơ khắc họa hình ảnh tiêu biểu của người mẹ Việt Nam: giản dị, cần cù, giàu đức hi sinh.

– Bài thơ thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng, sự trân trọng và biết ơn mà tác giả dành cho mẹ của mình. Đó là sự trân trọng, biết ơn sâu sắc với công ơn sinh thành, dưỡng dục của người mẹ, tác giả thấu hiểu những vất vả, hi sinh và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho mình. Đồng thời ông xót thương cho mẹ mình vì đã chịu quá nhiều gian khổ, muốn báo hiếu cho mẹ nhưng đã không còn kịp nữa, chỉ đành gửi những tâm tư, tình của của mình vào khói sương theo đường mẹ đi.

* Nghệ thuật: (Làm nên giá trị của bài thơ không chỉ có cảm xúc mà tình trong thơ còn được thể hiện qua hình thức nghệ thuật)

+ Xây dựng hình ảnh tượng trưng “áo nâu” đầy ấn tượng và đặc sắc.

+ Ngôn ngữ giản dị, nhẹ nhàng, sâu lắng, tha thiết.

+ Kết hợp nhiều biện pháp tu từ (so sánh, hoán dụ) làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, truyền tải nhiều thông điệp ý nghĩa.

* Giá trị của bài thơ

– Tác phẩm trân trọng, đề cao tình mẫu tử thiêng liêng.

– Qua bài thơ, nhà thơ muốn nhắn nhủ chúng ta phải biết yêu thương, quý trọng cha mẹ của mình bởi cha mẹ những người sinh ra ta, không quản ngại cực khổ, gian khó để nuôi ta nên người. Chúng ta phải có trách nhiệm sống hiếu thảo, biết vâng lời và không phụ kì vọng của cha mẹ.

3. Bình luận mở rộng, nâng cao:

– Luận:

+ Đánh giá khái quát ý kiến của V. Huy-gô:  Mỗi tác phẩm là một chỉnh thể nghệ thuật được tạo nên từ sự thống nhất của hai yếu tố nội dung và hình thức biểu hiện. Trong đó nội dung bao giờ cũng đóng vai trò quyết định việc lựa chọn hệ thống các phương tiện biểu hiện của người viết.

+ Trong văn học nói chung, thơ ca nói riêng, những tác phẩm có giá trị, nội dung và hình thức luôn thống nhất chặt chẽ với nhau, chúng sẽ không thể tồn tại và không thể có ý nghĩa thực sự khi có cái này mà không có cái kia. Chính sự thống nhất của các yếu tố nội dung và hình thức nghệ thuật đã tạo nên sức mạnh tư tưởng cho tác phẩm. Yêu cầu lí tưởng là nội dung của tác phẩm phải có ý nghĩa lớn lao đối với đời sống con người, nội dung đó phải được biểu hiện bằng một hình thức độc đáo. Tác phẩm nghệ thuật đích thực, nhất là những tác phẩm ngôn từ, bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung (Lêônôp). Muốn làm được điều đó, nhà văn phải có tâm huyết và tài năng.

– Nhận định đã  gợi nhắc và đặt ra yêu cầu đối với người sáng tác và người tiếp nhận:

+ Với người sáng tác đặc biệt là thi sĩ, để sáng tạo nên những vần thơ đích thực, để vươn tới đỉnh cao của nghệ thuật chân chính, người nghệ sĩ không những phải có tài, sáng tạo những nét độc đọc về hình thức nghệ thuật mà cần phải có tình cảm mãnh liệt, sống hết mình với cuộc đời, biết xúc động trước niềm vui nỗi buồn của con người. Đồng thời truyền tải được những cảm xúc, suy tư của mình và gửi đến bạn đọc những thông điệp sâu sắc qua các phương tiện, hình thức nghệ thuật đẹp đẽ.

+ Với người tiếp nhận, đọc thơ là gặp gỡ một tâm hồn sẵn sàng tri âm; trân trọng quá trình lao động sáng tạo nghệ thuật của người nghệ sĩ. Khi đánh giá một tác phẩm, không chỉ chú ý đến hình thức mà phải khám phá chiều sâu tư tưởng, tình cảm mãnh liệt mà tác giả gửi gắm. Và từ trang thơ, mỗi người đọc hãy nhận thức về chính mình và cuộc đời để có hành động tích cực, ý nghĩa, góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

📚 Tải Ngay Bộ Tài Liệu Ôn Thi Văn Học Đặc Sắc Nhất

⬇️ Nhận Định Văn Học Hay Nhất
⬇️ Cách Đưa Lí Luận Văn Học Vào Bài
⬇️ Tài Liệu Hay Dành Cho HSG
⬇️ Kỹ Năng Viết Mở Bài
⬇️ Nghị Luận Về Một Tác Phẩm Truyện
⬇️ Công Thức & Mở Bài Hay