Đề bài: Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nội dung, nghệ thuật 2 khổ thơ cuối bài thơ Gọi cho mẹ của Tanya Alelasjitsuke
GỌI CHO MẸ
(Tanya Alelasjitsuke)
Về thăm nhé, mẹ không cần quà cáp,
Mọi thử đủ dùng… Mẫu tử tình sâu…
Mẹ còn sống thì con còn được bé,
Thấu điều này, phải tới những ngày sau…
Gọi cho mẹ, khi thu còn chưa hết,
Những ngày đời, con ạ, rất mau qua…
Mai từ sớm, lỡ đâu con muốn gọi,
Tuyết ngập trời… mà chả thấy ai thưa…
(Hồng Thanh Quang dịch từ tiếng Nga – giaoducthoidai.vn)
Dàn ý Phân tích nội dung và nghệ thuật hai khổ thơ cuối bài thơ Gọi cho mẹ của Tanya Alelasjitsuke
I. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, thể loại:
- Tanya Alelasjitsuke là một nhà thơ Nga hiện đại, bài thơ qua bản dịch của Hồng Thanh Quang chạm tới trái tim người đọc Việt.
- “Gọi cho mẹ tuần một lần cũng được” là bài thơ ngắn, giàu cảm xúc, thể hiện nỗi lòng của người mẹ mong mỏi được con quan tâm.
- Khái quát đặc sắc nội dung và nghệ thuật:
- Tác phẩm là lời thủ thỉ chân tình của người mẹ, vừa thiết tha, vừa sâu sắc, nhắc nhở những đứa con về đạo hiếu.
- Nghệ thuật dung dị, nhiều điệp ngữ, hình ảnh giàu sức gợi, tạo chiều sâu cho cảm xúc.
II. Thân bài
1. Phân tích nội dung
- Hai khổ thơ cuối gửi gắm nỗi niềm da diết của người mẹ:
- Mẹ mong con “gọi cho mẹ” hay “về thăm nhé”, chỉ một lần cũng đủ.
- Không cần quà cáp vật chất, chỉ cần con nhớ tới mẹ, dành chút thời gian cho mẹ.
- Nhấn mạnh sự ngắn ngủi của đời người:
- Hình ảnh “Những ngày đời, con ạ, rất mau qua…” nhắc nhở con về sự trôi nhanh của thời gian, của tuổi già và cái hữu hạn của kiếp người.
- Từ đó gợi khát khao được gần con khi còn có thể.
2. Phân tích nghệ thuật
- Điệp ngữ “gọi cho mẹ”, “về thăm nhé” được lặp lại Như nhấn mạnh lời van lơn, khắc khoải, làm nổi bật tâm trạng mong ngóng của người mẹ.
- Cách ngắt nhịp, dấu phẩy, dấu ba chấm tạo giọng thơ thổn thức, đứt quãng, diễn tả nỗi lo lắng và tình thương vô hạn.
- Vần điệu nhẹ nhàng, giàu nhạc tính khiến bài thơ giống như một lời ru nhắc nhở, vừa ngọt ngào, vừa chua xót.
III. Kết bài
- Khẳng định giá trị: Bài thơ giản dị mà lay động, nhắc nhở chúng ta phải biết quan tâm, yêu thương mẹ khi còn có thể.
- Cảm nghĩ / bài học rút ra: Hãy dành thời gian cho mẹ, dù chỉ là một cuộc gọi, để mai này không phải hối hận khi đã muộn màng.
Bài văn mẫu Phân tích nội dung và nghệ thuật hai khổ thơ cuối bài thơ Gọi cho mẹ của Tanya Alelasjitsuke
Từ lâu, hình ảnh người mẹ đã trở thành đề tài quen thuộc, gợi bao rung cảm trong văn học nói chung và thơ ca nói riêng. Đã có biết bao tác phẩm khắc họa mẹ với tất cả sự dịu dàng, nhẫn nại và hi sinh như Bà má Hậu Giang, Mẹ Tơm của Tố Hữu hay Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa của Nguyễn Du. Thế nhưng khi đọc bài thơ của Tanya Alelasjitsuke qua bản dịch tinh tế của Hồng Thanh Quang, ta lại càng thấm thía hơn hình bóng thân thương và vẻ đẹp bình dị mà cao cả của người mẹ. Đó là bài thơ chân thành, tha thiết nói về tấm lòng người mẹ người lúc nào cũng trăn trở, suy tư, luôn hướng về đứa con đã đi xa, chỉ mong con nhớ gọi về, dù chỉ một lần trong tuần, để mẹ biết con vẫn bình yên.
Người mẹ trong bài thơ ấy chỉ âm thầm ấp ủ một mong mỏi giản dị, được thấy con trở về thăm, chẳng cần quà cáp, chẳng cầu kỳ xa hoa, chỉ cần con bình yên trở lại bên mẹ:
Về thăm nhé, mẹ không cần quà cáp,
Mọi thứ đủ dùng… Mẫu tử tình sâu…
Mẹ còn sống, thì con còn được bé,
Thấu điều này, phải tới những ngày sau…
Nhà thơ đã gửi gắm đến người đọc những thông điệp và bài học vô cùng sâu sắc. Ở đó, hình ảnh người mẹ đã già theo năm tháng nhưng tấm lòng vẫn luôn đau đáu nhớ về những đứa con phương xa đang mải miết xây dựng sự nghiệp. Lời dặn dò “về thăm nhé, mẹ không cần quà cáp” không chỉ thể hiện sự tinh tế, thấu hiểu mà còn là mong muốn giải tỏa áp lực kinh tế cho con, để con trở về chỉ vì tình yêu thương, chứ không vì bất cứ hình thức vật chất nào. Mẹ bảo “mọi thứ đủ dùng”, giản dị vậy thôi, vì điều duy nhất mẹ cần chính là được nhìn thấy con, để dù con đã trưởng thành, thành đạt. Bởi khi mẹ còn hiện hữu trên cõi đời này, thì từng ngày ấy con vẫn mãi là đứa con bé bỏng, được mẹ che chở, yêu thương vô điều kiện. Mẹ chỉ khẽ ước mong con sớm thấu hiểu những điều tưởng như nhỏ bé mà lại vô cùng thiêng liêng ấy. Rồi mai này, khi con đã lớn khôn, bước qua bao ngã rẽ cuộc đời, đừng quên quay đầu nhìn lại, nhớ về mẹ, người đã âm thầm lùi lại phía sau để con bước tiếp. Đọc bài thơ, ta mới càng thấm thía những giá trị sâu xa mà tác giả gửi gắm: mẹ đã vì con mà chẳng quản bao nhọc nhằn, vậy nên khi còn có thể, ta hãy biết trân trọng, yêu thương mẹ từng phút giây. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở, cảnh tỉnh cho những đứa con vô tình, hờ hững hãy sớm nhận ra tình mẹ rộng lớn, bao la đến nhường nào mà kịp bày tỏ tấm lòng hiếu thảo với đấng sinh thành. Bởi tình mẹ luôn lặng lẽ, âm thầm, là nơi bắt đầu và cũng là điểm tựa cuối cùng của mỗi con người trên thế gian này.
Đặc biệt, ở khổ thơ cuối, nỗi niềm người mẹ càng thêm quặn thắt:
Gọi cho mẹ, khi thu còn chưa hết,
Những ngày đời, con ạ, rất mau qua…
Mai từ sớm, lỡ đâu con muốn gọi,
Tuyết ngập trời… mà chả thấy ai thưa…
Mẹ chỉ lặng lẽ chờ mong, mong một ngày con trở về trong bình yên, bởi mẹ biết “những ngày đời, con ạ, rất mau qua…”. Đó là lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà đau đáu, rằng thời gian trôi vội lắm, mùa thu rồi cũng sẽ hết, và mái đầu mẹ rồi sẽ bạc trắng. Mẹ mong con kịp hiểu ra để trở về, để cất tiếng gọi “mẹ” thân thương khi mẹ còn có thể đáp lời. Bởi mai này, khi “tuyết ngập trời… mà chả thấy ai thưa”, thì e rằng đã muộn, khi con muốn gọi mà không còn ai lắng nghe nữa.
Cả bài thơ như một lời nhắn gửi thấm thía: dẫu con có trưởng thành, có đi xa đến đâu, cũng đừng quên quay lại bên mẹ. Bởi mẹ không thể đi hết chặng đường đời cùng con, nhưng mẹ chính là người đã dạy con cách vững vàng bước tiếp. Đọc xong mới càng hiểu, càng thấm hết giá trị thiêng liêng mà tình mẫu tử trao ban cho mỗi người. uốt cả tuổi thanh xuân, mẹ đã hi sinh tất cả để con khôn lớn, vậy mà khi con đã rời xa, tấm lòng mẹ lại càng thêm đơn độc, hiu quạnh. Mẹ hiểu con bận rộn nơi xứ người, nhưng mẹ vẫn mong sao con nhớ ghé về, nhớ nghĩ tới bóng dáng già nua của mẹ, dù chỉ một chút thôi. Khổ thơ cuối ngân lên không chỉ là tiếng lòng của người mẹ, mà còn là lời nhắc nhở tất cả chúng ta hãy biết yêu thương, trân quý mẹ khi còn có thể. Đồng thời, đó cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai vô tâm, hờ hững, để sớm nhận ra tấm lòng mẹ bao la nhường nào mà kịp bày tỏ hiếu kính, yêu thương trước khi quá muộn.
Mỗi tác phẩm thơ đều mở ra một khám phá riêng về nội dung và hình thức nghệ thuật. Với bài thơ này, tác giả đã tinh tế sử dụng điệp ngữ “gọi cho mẹ”, “về thăm nhé”, vừa như lời giục giã tha thiết, vừa như tiếng van lơn âm thầm, bày tỏ nỗi lòng khắc khoải của người mẹ luôn mong ngóng tin con. Hình ảnh ẩn dụ “Tuyết ngập trời… mà chả thấy ai thưa…” đã nhân hoá sự im lặng thành rét buốt, đơn côi, khắc hoạ sâu sắc cảm giác hụt hẫng, trống trải nếu một mai người mẹ chẳng còn đó để ngóng chờ giọng con thân thương. Vần thơ mềm mại, nhạc tính dìu dặt càng làm nổi bật những rung cảm tinh tế, khiến nỗi buồn trong bài lan toả chậm rãi mà day dứt khôn nguôi.
Qua bài thơ, ta không chỉ bắt gặp hình ảnh một người mẹ lặng lẽ mong chờ con, mà còn cảm nhận được hơi ấm của tình mẫu tử lan tỏa qua từng câu chữ. Đó là thứ tình cảm không ồn ào, không đòi hỏi, nhưng lại tha thiết và bao dung đến vô cùng. Bài thơ như một lời nhắc nhở dịu dàng mà thấm thía để mỗi người con biết dừng lại giữa vòng xoáy bận rộn của đời mình, lắng nghe tiếng gọi của trái tim, để kịp trở về bên mẹ, trân quý những phút giây còn được ngồi trong vòng tay yêu thương không gì thay thế được.
