Phân tích nét đặc sắc nghệ thuật kể chuyện trong văn bản Đi thăm cha

Đề bài: Viết bài văn (khoảng 200 chữ) phân tích những nét đặc sắc nghệ thuật kể chuyện trong văn bản Đi thăm cha:

ĐI THĂM CHA

Chủ nhật, ngày mười lăm tháng sáu âm lịch. Hôm nay rằm tháng sáu, mưa rồi tạnh, tôi và Châu lên chùa. Cha tôi, bà của Châu, cháu tôi… nằm ở đây. […]

Tôi như giật mình: “Cha tôi đây sao?”. Người từng nấu cơm, nấu nước cho tôi tắm đi học, người từng giảng bài cho tôi… Cha tôi nay thu lại một hũ tro xương?

[…] Chiều nay tôi lên chùa Vĩnh Nghiêm thăm cha. Một nắm tro lặng lẽ. Trời ơi, tôi nghĩ, người ta không thể “chế là hết” được. Từ khi cha mất, ý nghĩ “chết là hết” này theo đuổi tôi. Tôi sợ lắm, rồi cũng có lúc mình phải nằm im dưới đất, mưa nắng chầy chầy trong các nghĩa trang hoặc tồn tại dưới hình thức một nắm tro, một nắm xương hay sao? Một lần, ngồi trong quán cà phê ở cuối đường TQT, Ng. – một đứa bạn giờ cũng đã xa tôi, chỉ một căn nhà trước mặt – một căn nhà xây theo kiểu cổ, quét vôi vàng và dưới vòm mái ngói, ở những khúc tường quanh, rêu bám xanh: “V.A nhìn kìa, cái nhà ấy cũng như cái chết, chúng mình ai cũng phải đến đấy. Trên đường đi, làm đủ việc: yêu, ghét, bon chen, kinh thật! Trước sau cũng phải chết!” Tôi bảo: “Ờ, kinh thật”. Rồi nghĩ lại cũng chẳng có gì kinh lắm, một tâm trạng lờ mờ chẳng hiểu ra làm sao. Ng. bảo: “Thế nên Ng. cố học thật nhiều, cố làm thật nhiều…” Tôi sực tỉnh. Ờ, tôi đã chơi rất nhiều, chủ yếu là lơ vơ ngồi ở quán, đầu trống không, về đến nhà là vật ra ngủ. Tôi đã hai mươi hai, đi hết một phần ba đời người (nếu trời cho tôi sống đến sáu mươi sáu). Đêm nay rằm, trăng sáng. Cổng chùa khép lại. Trong điện chính, các tượng Phật vẫn cười mơ hồ. Các hũ cốt đứng sát nhau, tối tăm, trong đó có cha tôi – thầy học của tôi…

(Trích Truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, NXB Trẻ, 2012, tr.25-27.)

Bài làm Phân tích nét đặc sắc nghệ thuật kể chuyện trong văn bản Đi thăm cha

1. Mở bài

• Giới thiệu khái quát tác giả Phan Thị Vàng Anh – cây bút truyện ngắn có phong cách nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chiều sâu tâm lý.

• Giới thiệu văn bản Đi thăm cha – một truyện ngắn giàu cảm xúc, ghi lại những suy tư về cái chết, sự sống và tình phụ tử.

• Nêu vấn đề: Văn bản có nhiều nét đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện.

Phan Thị Vàng Anh là một cây bút truyện ngắn tinh tế, giàu cảm xúc, thường đi sâu vào những rung động tâm hồn con người. Truyện ngắn Đi thăm cha là một minh chứng tiêu biểu, tái hiện hành trình nội tâm của nhân vật “tôi” trong một lần lên chùa viếng nơi gửi tro cốt cha. Không nhiều sự kiện kịch tính, tác phẩm chủ yếu dựa trên dòng hồi tưởng và chiêm nghiệm để khắc họa nỗi đau mất mát cũng như những suy tư về lẽ sống – cái chết. Thành công của truyện trước hết đến từ những nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện.

2. Thân bài

– Điểm nhìn trần thuật: tác giả chủ yếu dùng điểm nhìn từ trong, là dòng suy nghĩ nội tâm của nhân vật

– Cốt truyện

+ Cốt truyện xoay quanh câu chuyện nhân vật tôi đi thăm nơi để tro cốt của cha và những xúc cảm của mình…

+ Cốt truyện được xây dựng dựa trên sự kiện chính là cuộc viếng thăm cha và những chiêm nghiệm trong cuộc đời của Tôi.

– Hình tượng người kể truyện:

+ Nhân vật “tôi” được miêu tả trước hết là một con với dòng cảm xúc, suy tư về người cha của mình.

+ Tuy nhiên, đằng sau câu chuyện ấy, vẫn là sự ân hận của tôi

– Lời kể, ngôn ngữ và giọng điệu

+ Lời kể từ điểm nhìn ngôi thứ nhất

+ Lời kể còn có sự kết hợp giữa lời người kể chuyện và lời nhân vật khác

– Nghệ thuật xây dựng tình huống: tình huống độc đáo.Tình huống chủ đạo của truyện chính là cuộc viếng thăm cha.

3. Kết bài

• Khẳng định: Nghệ thuật kể chuyện trong Đi thăm cha giàu chiều sâu, tinh tế, tập trung khai thác nội tâm nhân vật.

• Góp phần thể hiện tình phụ tử thiêng liêng và triết lý sống sâu sắc: hãy trân trọng từng khoảnh khắc đời người.

Có thể thấy, bằng cách lựa chọn điểm nhìn bên trong, xây dựng tình huống tâm trạng độc đáo, sử dụng ngôi kể thứ nhất cùng giọng điệu chân thành, Phan Thị Vàng Anh đã tạo nên một truyện ngắn vừa giản dị vừa giàu chiều sâu. Nghệ thuật kể chuyện ấy không chỉ giúp khắc họa tình cảm thiêng liêng của người con dành cho cha mà còn gợi mở những chiêm nghiệm triết lý về sự sống và cái chết. Tác phẩm Đi thăm cha vì thế để lại trong lòng người đọc dư âm lắng đọng, nhắc nhở ta sống trọn vẹn và biết trân trọng từng phút giây của cuộc đời.