Phân tích đánh giá nhân vật Tường trong đoạn Trích Đêm làng Trọng Nhân

Đề bài: Em hãy viết đoạn văn Nghị luận phân tích đánh giá nhân vật Tường trong đoạn Trích Đêm làng Trọng Nhân

ĐÊM LÀNG TRỌNG NHÂN

(Bối cảnh đoạn trích: Tường đi bộ đội hơn sáu năm không có tin tức gì. Hòa bình, anh may mắn còn sống trở về làng với gương mặt “đã chết” khó mà nhận ra. Tường về đến cây đa đầu làng Trọng Nhân thì trời đã mãn chiều. Anh tạt vào quán nước dưới gốc đa và hỏi thăm về tình hình gia đình mình sau bao năm xa cách).
Anh bỏ mũ cối xuống chõng tre hàng nước và tháo kính râm ra khỏi mắt. Cô bé ngước nhìn lên và giật mình. Tường thấy hai mắt cô bé mở to kinh ngạc. Bát nước chè xanh trên tay cô bé sóng sánh, tướt trên nắp hộp kẹo bột.
– Chú mời nước ạ!
Cô bé chớp chớp mắt. Cô đặt bát nước trước mặt Tường rồi rót thêm.
– Bà ơi có khách. Bà ra trông hộ cháu.
Cô gái đứng dậy cầm quyển sách vào trong rất nhanh. Tường chạnh lòng, tủi thân. Anh đưa tay sờ lên mặt: thô, ráp, xù xì. Đó là cảm giác của tay anh nhận được trên khuôn mặt đã chết.
– Chú bộ đội quê ở đâu ta? – Bà già còng lưng chậm rãi từ trong đi ra. Tường nhận ra bà Còm. Bà già nhiều và yếu, lưng còng hơn ngày anh ở nhà.
– Dạ! Cháu quê tận Nghệ An. Bà ở luôn đây à?
– Ấy! Trước bà ở trong làng, sáng đem ra bán, tối lại dọn về. Từ ngày thằng Cu Theo có giấy báo tử, bà yếu nhiều không dọn đi, dọn về được, nghỉ luôn ở đây. Đứa cháu lúc nãy đấy, tối ra học rồi ngủ chung với bà.
Lòng Tường chợt se lại. Thế là thằng Cu Theo cái thằng cùng đơm lờ để đó với anh thuở nhỏ đã hy sinh. Anh còn may hơn nó là ra khỏi chiến tranh, mang được tấm thân thương tật về nhà.
– Giời sắp tối rồi. Nếu còn xa cứ nghỉ lại quán của bà, sáng mai đi tiếp. Khổ thân các chú bộ đội vất vả.
– Cảm ơn bà! Cháu là bạn anh Tường làng Trọng Nhân đây bà ạ!
– Giời đất ơi! Quý hóa quá! Bom đạn đã ngừng năm sáu năm rồi. Làng này chết sáu, bảy chục. Đứa nào còn sống về cả rồi. Chỉ còn mỗi thằng Tường chẳng biết sống chết ra sao chưa thấy về mà cũng không có giấy báo tử. Chuyến này chú về là ông bà Tân mừng lắm.
– Dạo ni ông bà Tân có khỏe không bà. O Thương vợ anh Tường bây giờ ra răng ạ…? Anh hỏi liên tục.
– Ôi dào ơi! Già cả rồi! ì oặt luôn. Chú này, cái đám cô Thương ấy mà. Có khối đám đến dập dìu đấy. Ông bà Tân chỉ ưng gả con dâu cho anh giáo Mười thôi.
Lòng Tường thắt lại. Anh hoang mang. Tim anh đập loạn xạ. Phải về thôi! Về ngay nhà. Thương ơi! Tất cả hãy dừng lại. Anh đang về với em đây.
Tối chạng vạng.
Tường bước vội trên con đường lát gạch về làng Trọng Nhân. Hơn sáu năm đi xa, chắc bây giờ mẹ anh già lắm. Có già như bà Còm không. Anh đổi khác, mẹ anh có nhận ra không. Còn bố anh có còn đi làm thợ thùng đào, thùng đấu nữa không. Cái nghề ấy khổ lắm bố ơi. Và Thương nữa! Tường nhớ lại cây đa hai trăm tuổi đã nhiều lần chứng kiến tình yêu của anh. Ôi! Những giọt trăng lọt qua kẽ lá rơi xuống tóc, vai Thương. Mùi hương bưởi thoảng bay ra từ suối tóc mây. […] Tường giật mình. Mải nghĩ, anh đã đi qua ngõ nhà mình mấy bước.[…] Tường đứng trước ngõ. Nhà mình đây rồi. Tường reo to trong lòng. Ôi! Bao năm anh lặn lội khắp các nẻo chiến trường. Bao năm Tường sống trong nhớ nhung, khát khao, chờ đợi. Hình ảnh mẹ, vợ và cha lúc nào cũng đau đáu, khắc khoải trong tim. Giờ thì anh đã về đây. Về nơi đã sinh ra anh, nơi anh lớn lên và ra trận.
[…] Lòng anh rạo rực. Những bước chân rất nhẹ, lâng lâng. Gặp mẹ như thế nào nhỉ. Anh sẽ chạy nhanh đến ôm chầm lấy mẹ. Không! Anh sẽ hiu hiu nhắm mắt, hai tay đưa về trước khi dò dẫm trong sân. Cũng không! Nhìn thấy, mẹ sẽ ngã mất. […] Còn bố nữa. Anh sẽ đứng nghiêm: “Thưa bác lực điền. Con đang đeo hai huân chương chiến công trở về. Tửu lượng của bác dạo này thế nào ạ?”. Bố anh cười rạng rỡ: “Cha anh chứ! Mẹ và vợ anh hết nước mắt”. Còn Thương nữa! Anh sẽ đeo ba lô đứng chờ bên cửa buồng. […] “Không! Trái tim của anh nhưng còn gương mặt…”
– Chị Thương! Có tắm thì ào đi còn ăn cơm. Bà ấy không về đâu.
Tường bừng tỉnh. Đúng là tiếng bố rồi.
– Thầy cứ uống rượu trước đi. U cũng bảo con vài hôm u mới về.
Tiếng nói của Thương vẫn như xưa, dịu dàng và đằm thắm.
– Bố rất quý cái nết anh giáo Mười. Anh giáo với con ở đây bố mẹ yên tâm lúc tuổi già. Anh giáo cũng giản dị, đã đi lính rồi nên dễ thông cảm.
Tai Tường ù đi. Chiến tranh. Xa cách. Mất mát. Chia ly và chiến thắng. Anh rùng mình nhớ lại: ánh mắt trố ra kinh ngạc của cô gái, lời bà Còm, tiếng kêu kinh ngạc của thằng bé, cái mặt ông ác, tiếng nói của cha. Lòng anh quặn lại. Ngôi nhà bỗng trở nên xa lạ…
Tường quay đầu, khoác ba lô đi ra đường. Tường vấp ngã. Anh luống cuống ngồi dậy. Nước mắt tự nhiên ứa ra. Anh cứ đi, bước thấp, bước cao, hẫng hụt…
(Trích Đêm làng Trọng Nhân, Sương Nguyệt Minh, NXB Quân đội nhân dân, 1998)

Dàn ý gợi ý Phân tích đánh giá nhân vật Tường trong đoạn Trích Đêm làng Trọng Nhân

1. Mở bài:

– Giới thiệu vấn đề nghị luận: Phân tích đánh giá nhân vật Tường

2. Thân bài: Phân tích đánh giá nhân vật Tường:

a. Số phận:

– Chịu nhiều mất mát, bất hạnh bởi chiến tranh. Tuy giữ được mạng sống trở về làng nhưng mang theo thương tích không thể xóa đi trên gương mặt: “đi bộ đội hơn sáu năm không có tin tức gì, may mắn còn sống trở về làng với gương mặt ‘đã chết’ khó mà nhận ra”

b. Tính cách:

– Là người giàu tình yêu thương:

+ Luôn nhớ thương những người thân yêu, luôn cháy bỏng khát khao được trở về đoàn tụ với gia đình

+ “Lòng Tường thắt lại. Anh hoang mang. Tim anh đập loạn xạ. Phải về thôi! Về ngay nhà. Thương ơi! Tất cả hãy dừng lại. Anh đang về với em đây. Nhà mình đầy rồi. Tường reo to trong lòng. Ôi! Bao năm anh lặn lội khắp các nẻo chiến trường. Bao năm Tường sống trong nhớ nhung, khát khao, chờ đợi. Hình ảnh mẹ, vợ và cha lúc nào cũng đau đáu, khắc khoải trong tim. Lòng anh rạo rực. Những bước chân rất nhẹ, lâng lâng. Gặp mẹ như thế nào nhỉ. Anh sẽ chạy nhanh đến ôm chầm lấy mẹ”

– Là người vị tha: Do mặc cảm về hình hài của bản thân nên anh nén tình cảm của mình lại, muốn bỏ đi để giữ gìn sự bình yên và hạnh phúc của những người thân yêu: “Tường quay đầu, khoác ba lô đi ra đường”

c. Đánh giá nghệ thuật: Xây dựng nhân vật qua hành động, lời nói, cử chỉ, miêu tả tâm lí nhân vật, đặt nhân vật vào tình huống để bộc lộ tính cách phẩm chất.

d. Thông điệp:

– Trân trọng, biết ơn sự hi sinh của những người lính vì độc lập, tự do của dân tộc.

– Đồng cảm với những nỗi đau mà những người lính phải chịu đựng.

– Trân trọng giá trị của hòa bình.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề.

– Cảm xúc cá nhân…

Bài văn mẫu Phân tích đánh giá nhân vật Tường trong đoạn Trích Đêm làng Trọng Nhân

Trong dòng chảy của văn học Việt Nam thời hậu chiến, những tác phẩm viết về đề tài chiến tranh không chỉ khắc họa những mất mát, đau thương mà còn tập trung khai thác những góc khuất trong tâm hồn con người, đặc biệt là những người trở về sau cuộc chiến. Họ không chỉ mang trên mình vết sẹo của bom đạn mà còn gánh chịu nỗi đau tinh thần khi đối mặt với sự đổi thay của cuộc sống và lòng người. Đêm làng Trọng Nhân của Sương Nguyệt Minh là một truyện ngắn như thế, với nhân vật Tường – một người lính trở về quê hương, hiện lên đầy xúc động. Qua hành trình của Tường, tác giả không chỉ khắc họa một con người giàu lòng nhân ái, thấu cảm, mà còn phơi bày những nỗi đau và xung đột tiềm tàng trong lòng xã hội thời hậu chiến. Tường không chỉ là nhân vật trung tâm của câu chuyện mà còn là đại diện tiêu biểu cho những con người mang trong mình khát vọng hàn gắn, vượt qua tàn dư của chiến tranh để tái tạo sự bình yên cho cuộc sống.

Sương Nguyệt Minh là một nhà văn hiện đại Việt Nam, nổi tiếng với những tác phẩm phản ánh sâu sắc hiện thực cuộc sống, đặc biệt là những câu chuyện về chiến tranh và hậu chiến. Văn chương của ông thường khai thác những bi kịch, trăn trở của con người trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, đồng thời gửi gắm những thông điệp nhân văn sâu sắc. Đặc biệt đến với truyện ngắn Đêm làng Trọng Nhân là một trong những tác phẩm tiêu biểu của Sương Nguyệt Minh, tái hiện chân thực cuộc sống của người dân sau chiến tranh. Thông qua nhân vật Tường – người lính trở về quê hương với nhiều nỗi đau và khát vọng hòa bình, tác phẩm không chỉ kể câu chuyện về tàn dư của chiến tranh mà còn tôn vinh lòng nhân ái và khát khao hàn gắn trong tâm hồn con người.

Trước hết, Tường là một người lính từng trải qua chiến tranh, mang trong mình những ký ức đau thương. Anh trở về làng Trọng Nhân với mong muốn được sống yên bình, tái tạo cuộc sống sau những năm tháng bom đạn. Tuy nhiên, hiện thực ở làng quê khiến anh không khỏi day dứt. Chiến tranh không chỉ phá hủy vật chất mà còn để lại những vết thương tinh thần sâu sắc trong lòng người dân. Là người đã trực tiếp đối mặt với cái chết, Tường hiểu rõ giá trị của hòa bình và cuộc sống. Điều này khiến anh mang trong mình một tình yêu thương sâu sắc đối với con người và quê hương.

Không chỉ vậy, Tường còn là hiện thân của lòng nhân ái và sự bao dung. Khi đối mặt với những người từng ở “bên kia chiến tuyến,” anh không mang trong mình lòng hận thù mà thay vào đó là sự cảm thông, thấu hiểu, bởi anh hiểu rằng chiến tranh không chỉ chia rẽ con người mà còn gây ra những tổn thất chung cho tất cả. Tường luôn cố gắng kết nối những trái tim tan vỡ, xoa dịu những vết thương vô hình trong cộng đồng làng Trọng Nhân. Nhân vật Tường như một biểu tượng của tình yêu thương, sự tha thứ và khát vọng hòa hợp. Qua đó, Sương Nguyệt Minh gửi gắm thông điệp rằng chính lòng nhân ái và sự bao dung sẽ là nền tảng để con người vượt qua những tổn thương, xây dựng một cuộc sống yên bình và tràn đầy hy vọng. Tuy nhiên, cuộc sống hậu chiến của Tường không hề dễ dàng. Những định kiến xã hội, những xung đột âm thầm trong lòng người dân làng, và cả những vết thương chưa lành từ quá khứ khiến anh phải chịu nhiều nỗi đau tinh thần. Sương Nguyệt Minh đã rất tài tình khi khắc họa Tường như một nhân vật vừa mạnh mẽ, kiên cường, vừa nhạy cảm, sâu sắc. Anh không chỉ đấu tranh với những khó khăn bên ngoài, mà còn đối mặt với chính những nỗi đau và ám ảnh từ bên trong.

Nhân vật Tường là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt và khát vọng hàn gắn sau chiến tranh. Anh không chỉ là người lính dũng cảm trong chiến đấu, mà còn là một “người lính” trên mặt trận tinh thần, luôn cố gắng gìn giữ và tái thiết những giá trị nhân văn, tinh thần đoàn kết của làng Trọng Nhân. Tuy nhiên, vượt lên tất cả, anh không để quá khứ đau thương giam hãm mình, mà luôn khao khát một cuộc sống bình yên và trọn vẹn giữa quê hương. Tường thấu hiểu sâu sắc những tổn thương mà chiến tranh để lại không chỉ cho bản thân anh mà còn cho cả cộng đồng. Vì vậy, anh không ngừng nỗ lực kết nối con người, hàn gắn những mâu thuẫn và xoa dịu những vết đau trong lòng dân làng Trọng Nhân. Tường hiện lên như một người lính dũng cảm không chỉ trong chiến đấu mà còn trong hành trình tái thiết cuộc sống, gìn giữ những giá trị nhân văn sau chiến tranh. Qua nhân vật Tường, Sương Nguyệt Minh đã gửi gắm thông điệp rằng lòng nhân ái và khát vọng hòa bình chính là sức mạnh to lớn để con người vượt qua tàn dư của chiến tranh, hướng tới một tương lai tươi sáng hơn.

Truyện ngắn Đêm làng Trọng Nhân của Sương Nguyệt Minh nổi bật với giá trị nghệ thuật và nội dung sâu sắc. Về nội dung, tác phẩm tái hiện chân thực những tổn thương do chiến tranh để lại, đồng thời ca ngợi lòng nhân ái, sự bao dung và khát vọng hòa bình của con người. Nhân vật Tường trở thành biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, ý chí hàn gắn và niềm tin vào tương lai tươi sáng. Về nghệ thuật, truyện được xây dựng với ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, kết hợp giữa hiện thực khắc nghiệt và chất trữ tình sâu lắng. Tác giả thành công trong việc khắc họa tâm lý nhân vật tinh tế, lột tả được chiều sâu nội tâm và những mâu thuẫn, day dứt trong bối cảnh hậu chiến. Tác phẩm không chỉ để lại dư âm mạnh mẽ trong lòng người đọc mà còn gửi gắm thông điệp nhân văn về sức mạnh của tình yêu thương và sự hòa hợp.

Nguyễn Huy Thiệp từng thổ lộ: “Văn học Việt Nam giống như một con sông dài, mang trong mình những hạt cát vàng của lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc”. Quả thực là vậy, nhà văn Sương Nguyệt Minh đã gởi gắm cả tâm hồn cao một người nghệ sĩ cùng với tấm lòng của một người lính trải qua lịch sử kháng chiến cam go nhất trong nền văn học dân tộc.Nhân vật Tường trong Đêm làng Trọng Nhân của Sương Nguyệt Minh không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc bởi lòng nhân ái, sự bao dung và khát vọng hòa bình, mà còn trở thành biểu tượng đẹp về sức mạnh tinh thần của con người trước những tổn thương và đổ nát của chiến tranh. Hình ảnh Tường là lời nhắc nhở rằng dù chiến tranh có tàn khốc đến đâu, con người vẫn luôn có thể vượt qua và hàn gắn bằng lòng yêu thương và sự tha thứ. Từ đó, tác phẩm không chỉ góp phần làm phong phú thêm dòng văn học về đề tài hậu chiến mà còn gợi lên những suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ hòa bình, để những bi kịch như chiến tranh mãi mãi không tái diễn.