Cảm nhận của em về vẻ đẹp của mùa xuân quê hương được thể hiện trong văn bản Những dặm đường xuân

Đề bài:  Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 từ đến 800 từ)  trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của mùa xuân quê hương được thể hiện trong văn bản Những dặm đường xuân của Băng Sơn.

      NHỮNG  DẶM ĐƯỜNG XUÂN

                                                                               -Băng Sơn-

Thế là tháng củ mật sắp hết, tháng mà mỗi ngày ‘chưa cười đã tối” vì mùa đông, mặt trời thích ẩn vào mây cho ấm sớm mà cũng vì cái Tết đang xình xịch đến sau lưng, tháng mà ai cũng phải vội vàng hối hả, tất bật như vội ra ga không thì con tàu mình đi sắp chuyển bánh khởi hành, mau lên kẻo lỡ chuyến tàu đời…

Người xa quê ơi, sao đến hôm nay sắp năm cùng tháng tận mà người mãi chưa về, còn mải mê vui thú đường xa hay đang ê chề nỗi gian lao vất vả không dám về quê vì vẫn chỉ bộ quần áo tàng tàng rung rúc, không được ai xênh xang xe, ngựa, có cành hoa giấy trang kim, có gói bánh cốm lá xanh lạt đỏ biếu cô dì chú bác, không có đồng tiền cho vợ may cái yếm mới đón xuân… nên người tủi phận, tự mình lẩn tránh thân mình, tự mình lừa hồn mình, khất lần ngày về nơi chôn rau cắt rốn.

Người đâu biết rằng mọi con đường to nhỏ như mạch máu, những phát huyết quản hồi huyết quản, ti vi huyết quản, những con đường cái quan, đường huyện, đường làng, đường trục, đường mương, đường rẽ xương cá vào ngõ nhỏ,… đã in hằn chồng xếp bao nhiêu bước chân, nào người đi, người về, nào sắm Tết, bán mua, nào vay mượn, trả nợ, cả vui lẫn lo toan, bấm đầu ngón chân xuống đất trơn cho khỏi ngã, lê chiếc dép mòn tung bụi, gánh nặng lõm đất, rênh rang chơi nhởi vì đã có người vợ hiền mẹ đảm lo cho hết, nên cứ khăn áo chỉnh tề, ô che mũ đội mà đi tìm bạn, tìm hoa, bạn rượu hay bạn cờ hoa đào hay hoa cúc,…

Tết ơi, giá mỗi năm có mười cái Tết thì chắc con người phải bạc đầu từ trẻ, nhưng nếu mười năm mới có một Tết thì chắc hồn người cũng sẽ ủ ê không biết nhường nào[ …]

Phiên chợ cuối năm đã họp kín người, xế chưa tan. Đắt hàng thế là chị bán hàng vàng hương, vàng hồ, vàng hoa, mũ ông Công, ông Táo, hương đen, hương vàng, hương trầm, hương sạ, hương sào, hương vòng, nến trắng, nến đỏ. Không hiểu sao ngồi cạnh chị ngay ngoài đầu chợ, bao giờ cũng có bà trầu vỏ kèm bên. Bà cụ đã móm, hình như bà ngồi đây đã mấy trăm cái Tết, nên chiếc vồ chặt vỏ, nguyên là cả khúc gỗ mít, gỗ nhãn đã xơ ra, tướp hết, thành cái chày thắt ngẵng, như sắp gãy ở quãng giữa ấy. Những thanh vỏ chay ngon lành thế, cô con gái biếu mẹ, vì lấy chồng xa, chị con dâu hiền thảo mua cho mẹ chồng ăn Tết, mỗi thanh còn vỏ au đỏ mỏng tang như làm bằng giấy bản nhuộm hồng, những thanh vỏ quạch, từng khúc nâu xỉn, như từng khúc lưng con rắn rừng nằm chờ thân phận được quyết định về với Tết nhà ai, nghèo khó nơi bìa làng, thiếu thốn nơi ngõ trại…

Có người ao ước, giá quanh năm, chợ lúc nào cũng vui như phiên này, rủng rỉnh như phiên này… mát mặt biết bao nhiêu, thay cơm hẩm cà kho bằng câu “ba mươi Tết có thịt treo trong nhà ….”

Ngoài đồng, lúa đã kín những mặt gương long lanh. Lạy trời, hãy mưa thuận gió hòa , đừng đổ về những cơn gió mùa đông bắc làm chết cá trong ao, phải lấy rơm hun khói, phải cây lại thì khổ kiếp người, làm Tết mất vui

Con chim khách báo đúng hay báo nhầm, cành tre đầu nhà đung đưa, bước chân người rộn rã, nó nghe, nó ngửi, nó nhìn, nó cảm,….nó báo tin càng làm trái tim chờ đợi thắc thỏm, mong có bóng người xuất hiện đầu đê, vào đường gạch, đứng trước  chiếc cổng tre chống lên quen thuộc thân thương… Tết làm lòng nhau mở cửa hay bắt nó đóng lại nỗi quạnh hiu cô quạnh? Tuỳ người đấy, ai ơi…

Ngoài đình, ngoài chùa, mái quán chợ vợ trên đồng, bờ giếng tròn xây… đã được mặc tấm áo trắng tỉnh, trắng lốp bằng nước vôi mới quét, càng kéo cái Tết đến gần, như đã sờ thấy nó, nó đã vào đến làng, đến cổng rồi kìa…

Hình như từ sâu thẳm tâm can, mỗi con người đều được cái Tết thúc gọi, cấy vào đấy chiếc mầm cây mới, gieo vào đấy cái hạt nở ra cây hi vọng. Bận rộn mà vui, hối hả vẫn tươi cười… để có niềm hạnh phúc chờ mong mơ ước. Đôi câu đối giấy hồng đều trên cột, đôi cây mía tím, mía voi làm gậy ông vải hai bên bàn thờ, tờ tranh ông Phúc ông Lộc dán hai bên cánh cửa, con gà mắt trong veo, con lợn gặm cây khoai ráy, chị tốc váy hứng dừa, anh đánh ghen rúc rích thứ tranh Đông Hồ bán đầy chợ Tết, bày la liệt mặt đất,… cho đến tranh y môn, mâm bồng ngũ quả bán ngoài thành phố,… bức tranh lụa hay sơn dầu quý phái bạn hoạ sĩ tặng ta treo Tết,… chẳng là hi vọng cái mới sẽ sau đấy sao? […]

Ta trở về những nẻo đường xuân ríu rít, càng nhận ra cần phải trở thành con người hữu ích ra sao, chí ít là cho bản thân bé nhỏ của ta không phải phiền nhiễu đến  bao người khác, mong sao ông chánh án thất nghiệp, anh công an nhàn rỗi mà rong xuân  bà thẩm phán cứ dắt con đi công viên, và cái tháng củ mật ngàn năm mịt mùng kia yên bình bất chấp mưa kim châm hay gió cắt thịt…

Hẳn những giây phút này đây, ông Táo trên trời đã trở về trái đất. Ông lĩnh nhiệm vụ mới thiên đình giao cho ra sao, sẽ khuyên nhũ gia chủ ăn ngay ở thẳng thế nào,cho ba trăm sáu mươi ngày đều vui như ngày hội, cho cô gái tựa tóc vào vai người yêu, cho chàng trai soi vào mắt người tình mà run quả tim trong sạch, cho con chim khách không bao giờ sai, cho những chú bé đi “hôi”” cá cứ cười như nắc nẻ, dù chỉ được con tôm  hay chú cá rô ron, cho chợ Tết người chen người, cho đồng lúa rờn rờn bát ngát, cho những con người lầm lạc sớm hoàng lương, ….

Thành phố nơi ta ở, làng xa nơi mẹ ta chờ,…. Xuân đã sang ở cả hai nơi. Giờ này, những nẻo đường xuân, bao nhiêu con tàu đang hối hả đích tới, chở theo những trái tim hời hợt, những cành hoa và những gói quà Tết, mứt sen hay rượu cúc, bánh cốm hay trà sen, ….tàu cứ đi đi, mùa xuân còn dài, như đời ta, như đất nước, như vũ trụ,….

(Hà Nội rong ruổi quẩn quanh, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2016, trang 40,41,43,47)

* Tác giả, tác phẩm:

Băng Sơn (1932 – 2010) tên khai sinh là Trần Quang Bốn, quê ở huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam nhưng sinh ra tại thị trấn Cẩm Giàng, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Ông là nhà văn chuyên viết về Hà Nội, là tác giả của nhiều tập tuỳ bút, bút kí được nhiều người yêu thích. Các tác phẩm viết về Hà Nội của Băng Sơn đã tạo được ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc: Thú ăn chơi người Hà Nội (4 tập) (1993), Nước Việt hồn tôi (1995) Nghìn năm còn lại (1996), Đường vào Hà Nội (1997), Dòng sông Hà Nội (2002)…

Bài làm Cảm nhận của em về vẻ đẹp của mùa xuân quê hương được thể hiện trong văn bản Những dặm đường xuân

1. Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu tác giả, tác phẩm.

Nêu vấn đề cần nghị luận: Cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân quê hương được thể hiện trong văn bản.

Mùa xuân luôn là nguồn cảm hứng bất tận trong văn học Việt Nam, gắn liền với sự sống mới, niềm hân hoan và hy vọng của con người. Nhà văn Băng Sơn, với lối viết uyên bác và giàu chất trữ tình, đã khắc họa một bức tranh mùa xuân quê hương sống động trong Những dặm đường xuân. Qua văn bản, vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và những khoảnh khắc đoàn tụ, tất bật chuẩn bị Tết được tái hiện tinh tế, mang đến cho người đọc cảm giác ấm áp, gần gũi và đầy rung cảm về quê hương.

2. Thân bài:

2.1 Giới thiệu tác phẩm hoặc đoạn trích cần nghị luận. Cảm nhận chung về hình tượng/đoạn kí.

2.2 Phân tích giá trị nội dung.

Cảm nhận vẻ đẹp của mùa xuân quê hương được thể hiện qua văn bản

– Mùa xuân đến giục giã những con người xa quê mau trở về đoàn tụ với gia đình, sum họp vào khoảnh khắc cuối năm. Đó là thời điểm mỗi người đều hối hả, tất bật ra ga cho kịp bởi “con tàu mình đi sắp chuyển bánh khởi hành, mau lên kẻo lỡ chuyến tàu đời…”.

– Là thời điểm mọi người vội vã, tất bật với những công việc cuối năm, công tác chuẩn bị đón Tết. Thông qua biện pháp nghệ thuật liệt kê, các câu văn dài được ngắt thành nhiều phần ngắn, tác giả đã nhấn mạnh không khí hồi hả ở khắp nơi (nào sắm Tết bán mua, nào vay mượn, trả nợ, cả vui lẫn lo toan, bấm đầu ngón chân xuống đất trơn cho khỏi ngã, lê chiếc dép mòn tung bụi,…)

– Mùa xuân quê hương hiện lên với sự thay đổi của cảnh vật thiên nhiên, sự vật, con người: ngoài đồng, lúa đã “kín những mặt gương long lanh” ; con chim khách cũng xốn sự khi thấy bước chân người rộn rã; các mái đình, mái chùa, bờ giếng…. được sơn mới  trắng tinh đón năm mới. Tất cả những tín hiệu này được cảm qua sự quan sát tinh tế, nhạy cảm của tác giả.

– Mùa xuân tươi đẹp ở những ước nguyện của con người khi xuân đến: mong cho mưa thuận gió hòa để cuộc sống con người được ấm êm, mong ước được đoàn tụ, sẻ chia, mong phiên chợ đông đúc và tấp nập, mong chỏe về nhà sau những năm tháng đi xa.

2.3 Phân tích giá trị nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm kí theo định hướng của đề, bám sát đặc trưng thể loại.

–  Giọng điệu nhẹ nhàng, say đắm như một lời thủ thỉ, tâm tình tha thiết; hình ảnh giản đi tự nhiên, miêu tả những sự vật, sự việc, khung cảnh thiên nhiên, cảnh vật khi mùa xuân đến ở miền Bắc; ngôn ngữ nhẹ nhàng, giàu sức gợi,

-Sự kết hợp linh hoạt giữa tự sự và trữ tình. Sử dụng nhuần nhuyễn giữa kể, tả, liên tưởng; kết hợp ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu chất thơ. Vốn hiểu biết phong phú, đa dạng tạo nên lối viết độc đáo mang nét riêng của tác giả. Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc.

– Văn bản văn học viết về đề tài mùa xuân: “Thương nhớ mùa xuân”- Vũ Bằng (Trích  Tùy bút Thương nhớ mười hai– Vũ Bằng)

2.4. Nhận xét về cái tôi trữ tình của tác giả. Bàn luận, mở rộng về vấn đề nhân sinh trong tác phẩm…

– Qua đoạn trích, tác giả đã bày tỏ tình yêu tha thiết với thiên nhiên và con người khi mùa xuân đến.

-Thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật của  Băng Sơn- một cái tôi với lối hành văn uyên bác, giàu tình cảm và trí tưởng tượng lãng mạn, say mê cái đẹp mùa xuân của cảnh và người đất Bắc.

3. Kết bài: Nhận xét, đánh giá khái quát tác phẩm, đoạn trích (cái hay, cái độc đáo…)

– Khái quát về giá trị của các yếu tố đã phân tích đối với tác phẩm.

– Nêu ấn tượng và cảm xúc của người viết về các yếu tố đã phân tích; giá trị, hiệu quả tác động tới bạn đọc.

Qua Những dặm đường xuân, Băng Sơn không chỉ miêu tả cảnh vật và nhịp sống mà còn gửi gắmtới người đọc tình yêu tha thiết với thiên nhiên, con người và những giá trị truyền thống của quê hương. Giọng văn say đắm, kết hợp nhuần nhuyễn tự sự và trữ tình cùng hình ảnh giàu sức gợi đã tạo nên vẻ đẹp đặc sắc, sống động của mùa xuân đất Bắc. Đoạn văn không chỉ khơi dậy tình cảm hoài niệm, rung cảm với mùa xuân mà còn nhắc nhở mỗi người trân trọng giá trị của sự sum họp, sẻ chia và niềm hy vọng vào cuộc sống.