Phân tích tình cảm của cô giáo Hiên với đám trẻ trong văn bản Hoa trên đảo

Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) Phân tích tình cảm của cô giáo Hiên với đám trẻ trong văn bản Hoa trên đảo

(Lược một đoạn: Lần theo thông tin trong những bài viết, nhân vật “tôi” tìm đến bến đò Bãi Cát, nơi có thuyền ra đảo Vọng. Nhưng do đã về chiều, ông lái đò hẹn sáng mai sẽ đưa nhân vật “tôi” đi. Trong đêm ngủ nhờ tại nhà ông lái đò, nhân vật “tôi” được nghe ông kể những câu chuyện về đảo Vọng: một hòn đảo nhỏ, dân đi biển hay ghé vào tránh bão. Vì khi có bão, hòn đảo một bề giông gió, một bề lại tĩnh lặng. Một mặt yên bình, mặt kia lại tan tác. Chẳng có thứ gì còn…)

Sáng sớm, tôi là người dậy muộn, phải nhờ ông lão gọi mới hay gà đã gáy từ lâu. Ông bảo đi giấc này thì mới thấy biển đẹp đến chừng nào. Tôi thu dọn đồ thật nhanh, xuống chiếc đò ông đã chất đầy hàng hóa tự bao giờ, ngồi co ro trong mớ đồ đạc. Ông lão bảo chẳng lâu đâu, hơn một tiếng là sẽ đến. Sóng biển không thôi táp vào mạn đò, có những đoạn sóng dồn lên làm tôi muốn nôn ra xanh mặt. May mà ông lão cứng tay, đò đi không hết một giờ thì thấy đảo ở tít xa, như đầu một người bị hói, nửa trước trọc trơn, nửa sau còn lại những hàng cây còi cọc.

Đò chưa đến bờ, đám trẻ đã ra đón, có đứa đi ra xa nước biển lên đến tận bụng. Phía bờ có ngôi nhà nhỏ, nóc treo ngọn cờ không thôi bay theo gió. Ông đưa đò bảo, đó là lớp học mà chú em muốn đến, tôi sẽ chờ ở đây để phòng khi chú chán quá muốn về liền.

Tôi bước vào lớp học, thật bất ngờ khi thấy cô giáo nhỏ đang ngồi đóng đinh cho những tấm ván mới kết vào nhau. Hơi bất ngờ với khách lạ, cô ngại ngùng cúi đầu chào, chỉ nói mỗi chữ “dạ” nghe nhẹ nhàng chẳng khác nào hạt gió. Tiếp tôi ngay tại chiếc bàn học cũng được kết lại từ những xác thuyền, Hiên khá bất ngờ khi biết tôi đọc nhiều bài viết của em. Như bắt được mạch nguồn, em kể về lai lịch từng bài mà tôi nhắc đến. Ví như bài về ngọn rau muống biển bò vào tận lớp, em hình dung đến hoa muống còn muốn nghe em giảng thì em chẳng lý gì mà bỏ đảo ra đi. Hay như những con rùa biển hay bò lên bãi đẻ vào lúc nửa đêm, em chờ khi chúng xuống biển cả thì sẽ ra lượm trứng mang về để ấp đèn, nếu không thì số trứng ấy dễ bị bão cuốn đi mất. Em làm tôi nhớ lại bài tản văn em nói rằng nhìn những con rùa con bơi về biển, lòng cũng rộn vui như trăm ngàn cánh hoa nở trên mặt đại dương xanh…

Hiên dắt tôi đi quanh đảo, những ngôi nhà vắng người, đám trẻ chạy ra, chạy vào ngó khách. Hiên bảo ba mẹ bọn trẻ thường đi biển, chúng ở lại nhà, cả đảo chỉ còn mỗi Hiên là người lớn. Em vừa làm cô, vừa làm mẹ cho hơn chục đứa nhỏ rắn rỏi và mạnh mẽ như những cây dừa gầy khẳng khái trước sóng biển. Ghé lại lớp học phía bờ tây, Hiên nói rằng phía này bão đã qua lâu, nên em sửa sang lại để chuẩn bị khi bão có đến thì kịp qua bên này để tránh. Lớp đơn sơ, tấm bảng và cả cái tủ sách trống huơ cũng làm từ xác thuyền đắm. Hiên cười tươi, giọng em ấm áp lạ thường: “Ngoài này chẳng khát nước bằng khát sách”. Có lẽ vậy mà khi tôi tặng em mấy quyển sách mang theo, mắt Hiên long lanh đón nhận, em cười tươi như nắng sớm. Lúc này tôi mới thật sự tin rằng, cái đẹp của văn chương và cuộc sống vẫn có thể nở hoa ở mảnh đất cỗi cằn.

Chiều hôm ấy, từ giã Hiên và đám trẻ để về lại đất liền, lòng tôi cứ dùng dằng rất lạ. Nửa muốn ở lại đảo thêm ít hôm, nửa lại muốn về vì trời đà sụp tối. Tôi hỏi Hiên rằng: “Em sẽ ở lại đảo đến khi nào?”. Hiên cười: “Cháu cũng không biết nữa, nhưng thấy mấy đứa trẻ còn nhỏ dại, đảo còn nghèo quá, cháu không nỡ bỏ”. Câu nói của Hiên làm tôi sực tỉnh, đâu phải đất giàu mới là nơi đáng đến – như tôi đã mong mỏi điều chi đó đẹp đẽ lấp lánh ở chốn cô quạnh này mà lặn lội đi tìm?

Sau lần đó, mỗi năm tôi ra đảo một lần. Quà cho đảo chẳng có gì hơn ngoài những quyển sách và chút bánh kẹo. Nhưng lần nào ra, tôi cũng thấy đảo xanh và đẹp hơn… Đám trẻ sau một năm lại thêm lớn, chúng ríu rít bên những luống rau được trồng từ túi hạt tôi mang ra tặng từ năm trước. Những quyển sách hướng dẫn trồng rau và tình yêu của Hiên đã dạy đám trẻ lao động và tin rằng, gieo mồ hôi xuống Vọng là đảo sẽ trổ hoa. Thật lạ, bao giờ cũng vậy, nhìn đám trẻ tươi vui, tôi lại thấy đảo như một đóa hoa lớn giữa nền biển xanh.

(Theo Lê Quang Trạng, Hoa trên đảo, in trên https://www.nhandan.vn ngày 21/4/2023)

Chú thích: Nhà văn trẻ Lê Quang Trạng sinh năm 1996, quê An Giang, đã được trao nhiều giải thưởng văn chương và có các tác phẩm đã xuất bản: Áp tai vào đất (tập thơ), Dòng sông không trôi (tập truyện ngắn)…

Bài làm Phân tích tình cảm của cô giáo Hiên với đám trẻ trong văn bản Hoa trên đảo

I. MỞ BÀI

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

+ Lê Quang Trạng là nhà văn trẻ với phong cách viết nhẹ nhàng, sâu sắc, giàu chất thơ, thường hướng về con người lao động và vẻ đẹp của cuộc sống bình dị.

+  Truyện ngắn Hoa trên đảo là một bức tranh tươi sáng về cuộc sống trên đảo Vọng – nơi khắc nghiệt nhưng vẫn nở hoa của tình người và tri thức.

– Giới thiệu vấn đề nghị luận: Nổi bật trong tác phẩm là tình cảm yêu thương, gắn bó, trách nhiệm và hi sinh thầm lặng của cô giáo Hiên dành cho đám trẻ trên đảo – biểu tượng cho vẻ đẹp của người gieo chữ nơi đầu sóng ngọn gió.

Giữa muôn vàn câu chuyện viết về người thầy, Hoa trên đảo của nhà văn trẻ Lê Quang Trạng vẫn khiến người đọc xúc động bởi vẻ đẹp giản dị mà sâu lắng. Truyện kể về cô giáo Hiên, người gieo chữ trên đảo Vọng xa xôi, giữa muôn trùng sóng gió và thiếu thốn. Ở nơi “một bề giông gió, một bề tĩnh lặng”, cô vẫn bền bỉ mang đến tri thức, niềm tin và yêu thương cho những đứa trẻ đảo nhỏ. Bằng giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, tác giả đã khắc họa tình cảm tha thiết, chan chứa yêu thương và đầy trách nhiệm của cô Hiên dành cho học trò, những “mầm xanh” của tương lai, qua đó ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn của người giáo viên nơi đầu sóng ngọn gió.

II. THÂN BÀI

1. Hoàn cảnh sống và công việc của cô giáo Hiên

• Cô giáo Hiên sống và dạy học trên đảo Vọng – một hòn đảo nhỏ, khắc nghiệt, “một bề giông gió, một bề tĩnh lặng”, cuộc sống thiếu thốn trăm bề.

• Trường học đơn sơ, “tấm bảng và tủ sách làm từ xác thuyền đắm”, điều kiện vật chất nghèo nàn, cô vừa dạy học, vừa lo toan cuộc sống cho đám trẻ.

• Giữa nơi “chẳng khát nước bằng khát sách”, Hiên vẫn kiên trì gieo mầm tri thức và hy vọng.
  ⟶ Hoàn cảnh ấy làm nổi bật hơn tấm lòng tận tụy và tình yêu thương sâu nặng mà cô dành cho học trò.

2. Tình cảm yêu thương và trách nhiệm của cô giáo Hiên với đám trẻ

a. Hiên vừa là cô, vừa là mẹ của lũ trẻ

• Cả đảo chỉ có mỗi Hiên là người lớn, còn lại là những đứa trẻ có cha mẹ đi biển quanh năm.

• Cô chăm lo cho các em từng bữa ăn, giấc ngủ, dạy dỗ và bảo ban bằng cả tình thương.

•  Hình ảnh “vừa làm cô, vừa làm mẹ cho hơn chục đứa nhỏ rắn rỏi như cây dừa gầy trước sóng biển” là biểu tượng đẹp về tình thương bao la và đức hi sinh.

b. Hiên yêu nghề, yêu trẻ bằng trái tim trong sáng

• Cô không rời đảo, dù hoàn cảnh khó khăn, bởi “thấy mấy đứa trẻ còn nhỏ dại, đảo còn nghèo quá, cháu không nỡ bỏ”.

→ “Không nỡ bỏ” là biểu hiện của tình yêu thương gắn bó, đầy trách nhiệm – cô chọn ở lại không vì danh lợi mà vì những tâm hồn trẻ thơ cần được nâng đỡ.

• Cô tìm niềm vui trong từng thay đổi nhỏ: “hoa muống bò vào tận lớp”, “rùa con bơi về biển”… → cho thấy trái tim nhạy cảm, yêu thiên nhiên, yêu sự sống, cũng là cách cô truyền năng lượng tích cực cho đám trẻ.

c. Hiên gieo tri thức và hy vọng

• Dạy học trong điều kiện khó khăn nhưng cô luôn nuôi dưỡng khát vọng học tập: “Ngoài này chẳng khát nước bằng khát sách”.

• Khi được tặng sách, Hiên “mắt long lanh đón nhận, cười tươi như nắng sớm” → thể hiện niềm hạnh phúc chân thành của người gieo chữ.

• Nhờ tình yêu và sự tận tâm của cô, đám trẻ biết trồng rau, biết lao động, tin rằng “gieo mồ hôi xuống Vọng là đảo sẽ trổ hoa”.
  ⟶ Cô Hiên là người thắp sáng niềm tin và biến đảo hoang thành nơi nở hoa của tri thức và tình người.

3. Ý nghĩa hình tượng cô giáo Hiên

• Hiên là biểu tượng của người gieo chữ thầm lặng, đại diện cho những giáo viên vùng xa xôi, nơi đầu sóng ngọn gió.

• Hình ảnh Hiên khiến người đọc cảm nhận được sức sống kiên cường, vẻ đẹp nhân văn và tinh thần cống hiến cao quý của con người Việt Nam.

• Qua nhân vật, tác giả gửi gắm thông điệp: Dù ở nơi nghèo khó, tình thương và tri thức vẫn có thể khiến cuộc sống nở hoa. “Hoa trên đảo” chính là biểu tượng của sự sống, của lòng nhân hậu và ý nghĩa của nghề giáo

III. KẾT BÀI

• Khẳng định lại tình cảm của cô Hiên dành cho đám trẻ: Là tình thương bao la, sự hi sinh thầm lặng và niềm tin bền bỉ vào sức mạnh của tri thức.

• Đánh giá ý nghĩa: Nhân vật cô Hiên giúp người đọc thêm trân trọng những con người âm thầm gieo mầm sự sống và tri thức giữa cuộc đời, để “hoa” vẫn nở ngay cả ở nơi khắc nghiệt nhất.

• Mở rộng: Tác phẩm gợi nhắc mỗi người về giá trị của tình yêu thương, lòng nhân ái và trách nhiệm với thế hệ mai sau.

Hình ảnh cô giáo Hiên trong Hoa trên đảo hiện lên thật đẹp và xúc động, một con người nhỏ bé nhưng có tấm lòng lớn lao, dám chọn gắn bó với hòn đảo nghèo để gieo chữ, gieo hy vọng cho đám trẻ. Tình thương của cô không chỉ là tình yêu nghề, mà còn là tình mẹ, tình người, là ngọn lửa sưởi ấm cuộc sống nơi biển khơi. Qua nhân vật cô Hiên, nhà văn Lê Quang Trạng gửi gắm thông điệp đầy nhân văn: dù ở bất cứ nơi đâu, nếu có tình yêu thương và lòng tận tâm, hoa đời vẫn nở rộ, ngay cả giữa những khắc nghiệt của thiên nhiên và cuộc sống.