Phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật bài thơ Tuổi thơ

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật bài thơ Tuổi thơ Nguyễn Duy).

Tuổi thơ

Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng

cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại

vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải

bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua

Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò

con sáo mỏ vàng, con chào mào đỏ đít

con chim trả bắn mũi tên xanh biếc

con chích choè đánh thức buổi ban mai

Tuổi thơ tôi cứ ngỡ mất đi rồi

năm tháng trôi qua không bao giờ chảy lại

cái năm tháng mong manh mà vững chãi

con dấu đất đai tươi rói mãi đây này

Người ở rừng mang vết suối vết cây

người mạn bể có chút sóng chút gió

người thành thị mang nét đường nét phố

như tôi mang dấu ruộng dấu vườn

 Con dấu chìm chạm trổ ở trong xương

thời thơ ấu không thể nào đánh đổi

trọn kiếp người ta chập chờn nguồn cội

có một miền quê trong đi đứng nói cười.

 Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi

dầu chúng ta cứ việc già nua tất

xin thương mến đến tận cùng chân thật

những miền quê gương mặt bạn bè

(Tuổi thơ – Nguyễn Duy, Ánh trăng, Nxb Tác phẩm mới, 1984)

Thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm:

Nhà thơ Nguyễn Duy (sinh 1948) được biết đến là một trong những nhà thơ có rất nhiều những sáng tác được nhiều bạn đọc đón nhận. Những tác phẩm của ông, người đọc có thể cảm nhận trong đó một sức trẻ dồi dào. Những tác phẩm của ông phần lớn là viết về người lính, bởi đã từng có thời gian ông là lính bộ đội thông tin và cũng tham gia chiến đấu nhiều năm trên chiến trường. Ông được coi là một trong những cây bút tài hoa không chỉ bởi ở ngôn ngữ thơ mà còn ở hình tượng sáng tác gợi cảm, chân quê.

Tuổi thơ nằm trong tập  Ánh trăng, NXB Tác phẩm mới xuất bản năm 1984.

Bài làm Phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật bài thơ Tuổi thơ 

1. Mở bài:

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm.

– Nêu vấn đề nghị luận: Phân tích, đánh giá nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của bài thơ “Tuổi thơ”(Nguyễn Duy).

Nguyễn Duy là nhà thơ trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, được biết đến với phong cách thơ vừa ngang tàng, tự do vừa sâu lắng, giàu chiêm nghiệm. Trong số các tác phẩm của nhà thơ, bài thơ Tuổi thơ đã để lại dấu ấn sâu đậm, nổi bật bởi khả năng dẫn người đọc trở về với những kỷ niệm ngọt ngào, êm đềm của tuổi thơ, đồng thời gợi lên những suy tư về thời gian, cuộc sống và tình cảm con người. Bằng hình ảnh sinh động, ngôn từ giàu nhạc điệu và cảm xúc chân thành, Nguyễn Duy đã khắc họa một bức tranh tuổi thơ vừa gần gũi vừa đầy ý nghĩa, khiến người đọc không khỏi bồi hồi, xúc động.

2. Thân bài: Phân tích, đánh giá nét đặc sắc về nội dung

a, Xác định nội dung:

Bài thơ là cảm xúc về tuổi thơ của nhân vật trữ tình được thể hiện cụ thể: Những trò chơi và hoạt động vui nhộn của tuổi thơ (chân lấm bùn bắt cua, bắn chim); tình cảm quê hương trong tuổi thơ- Đó là một quê hương gần gũi, bình dị nhưng rất đỗi thiêng liêng qua hình ảnh cánh đồng, cánh cò, bờ ruộng và những âm thanh quen thuộc của tiếng chim mỗi buổi sớm mai…;Thể hiện sự tiếc nuối và nhớ nhung về tuổi thơ đã qua…

b, Phân tích, đánh giá nội dung:

+ Bài thơ đã thể hiện cảm giác tự do, vui tươi và hạnh phúc của tuổi thơ; Tạo ra không gian quê hương ấm áp và an lành; Sự nhận thức về thời gian trôi qua và không thể quay lại được…

+Tác giả hướng người đọc đến những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống: Đó là sự trân trọng những kí ức tươi đẹp, lòng biết ơn quá khứ, tình yêu quê hương, đất nước

+Viết về tuổi thơ là đề tài nổi bật trong nhiều sáng tác như: Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ- Nguyễn Nhật Ánh; Dế mèn phiêu lưu kí- Tô Hoài, Thời thơ ấu- Nguyên Hồng; Tuổi thơ dữ dội- Phùng Quan…, nhưng đến với bài thơ “Tuổi thơ” của Nguyễn Duy, ta thấy vẻ đẹp tuổi thơ qua một hồn thơ trong trẻo với những kỉ niệm êm đềm mà sâu lắng…

c, Phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ thuật

+ Chủ thể trữ tình trong bài thơ là nhân vật tôi- bộc lộ những cảm xúc nhớ nhung về tuổi thơ với những kỉ niệm tươi đẹp của những trò chơi, của sự gắn bó tình cảm quê hương và tiếc nuối thời gian đã qua…

+ Biện pháp nghệ thuật: Liệt kê, điệp từ, điệp ngữ…

+ Hình ảnh:

.Gần gũi, quen thuộc với tuổi thơ của mỗi người.

.Giàu cảm xúc, giàu tính hình tượng.

.Có chọn lọc, cô đọng, hàm súc.

+Ngôn ngữ: giản dị, trong sáng…

+ Giọng điệu: Giọng thơ trầm lắng, nhiều suy tư. Qua đó ta thấy được tình cảm chân thành, sâu lắng của nhân vật trữ tình dành cho quê hương, sự trân trọng những kí ức tươi đẹp.

+ Gieo vần chân, ngắt nhịp linh hoạt….

+Kết hợp các phương thức biểu đạt: biểu cảm, niêu tả, tự sự.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận, giá trị của tác phẩm.

– Cảm xúc cá nhân, rút ra bài học.

Tuổi thơ, với những kỷ niệm trong trẻo và ngọt ngào, hiện lên như một kho báu quý giá trong tâm hồn mỗi con người. Qua bài thơ Tuổi thơ, Nguyễn Duy không chỉ tái hiện chân thực không gian và cảm xúc của những ngày tháng ấy mà còn gợi nhắc chúng ta biết trân trọng, gìn giữ những ký ức đẹp đẽ, bởi chính những điều bình dị ấy đã góp phần hình thành nên con người và tâm hồn mỗi người.