Phân tích đánh giá chủ đề và nhân vật tôi trong truyện Hương ổi

Đề bài: Bằng một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ), anh ( chị ) hãy phân tích đánh giá chủ đề và nhân vật tôi trong truyện “ Hương ổi ”.

Tôi sực nhớ đến số báo đầu thu sắp tới – Cha viết một bài chăng – Tôi bảo.

          Ông không nói. Đang nhấp ngụm trà thơm phức mùi ngâu. Hoa ngâu năm ngoái. Buổi chiều, có Ngân sang chơi. Cô hàng xóm vừa du học ở Ốttơlâya về. Cho một đĩa ổi chín.

– Cây chặt từ lâu rồi mà – Tôi ngạc nhiên hỏi:

Cây vườn bên ngày xưa, cứ thu về là hương ổi toả sang. Hương nhè nhẹ bâng khuâng. Nhưng tuổi thơ tôi chẳng bao giờ được ăn ổi vườn bên. Tiếng con bé Ngân ríu rít trèo hái quả. Tiếng mùa thu ríu rít. Nhưng cha tôi cấm, không cho sang. Hai nhà không giao thiệp. Chỉ có hương ổi là bay sang.

Tôi cũng chẳng mấy khi gặp mẹ Ngân. Bà đẹp lắm. Đẹp lạ lùng. Nghe nói ngày trẻ, cha tôi yêu bà. Tình yêu tuổi thơ ấu có mùi hương ổi. Nhưng mẹ cha không ưng thày ký nhật trình nghèo, chẳng gả… Rồi một hôm thấy pháo cưới treo trên nhành ổi nổ tung toé, quả chín rơi lụp bụp. Cha bà nhận chàng trai đang là kỹ sư công chính về ở rể.

Bức tường ngăn được xây cao thêm và lên rêu năm tháng từ ấy. Nhưng hương ổi thu về vẫn cứ bay sang. Mẹ tôi và cha Ngân cùng mất một độ, cách đây mấy năm. Bà mẹ chặt cây ổi quý nhưng đã cỗi. Tiếng dao chặt gỗ chan chát trong buổi sớm đầu thu. Cha tôi ngồi bên cửa sổ run run lục tìm những trang viết ố vàng, nhưng vẫn còn thoảng mùi hương ổi tình đầu…

Vậy sao hôm nay lại có những trái ổi đào?

– Em ươm giống cũ trồng mới đấy. Năm nay ra trái bói – Ngân nói.

Tôi cắn trái ổi mùa đầu. Và mời cha một trái. Răng ông đã yếu. Nhưng trái của ông chín mềm

( Hương ổi, Phan Hách, Nhà sách Văn hoá Việt, 2006, tr. 244 – 245)

Dàn ý Phân tích đánh giá chủ đề và nhân vật tôi trong truyện Hương ổi

1. Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm 

– Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm truyện

– Nội dung: Ý kiến khái quát về tác phẩm

2. Phân tích, chứng minh

* Khái quát chủ đề của truyện: Truyện như một trang hồi ức về mối tình đầu dang dở, thoảng mùi hương ổi giữa thầy ký nhật trình nghèo với cô hàng xóm xinh đẹp, đồng thời gợi mở câu chuyện tình cảm tốt đẹp, tươi sáng trong tương lai giữa nhân vật tôi và Ngân

* Phân tích nhân vật tôi trong mối quan hệ với các nhân vật khác

– Bốn nhân vật của tác phẩm ( người cha của nhân vật tôi, mẹ Ngân, nhân vật tôi và Ngân), dù trực tiếp hay gián tiếp xuất hiện đều cảm nhận về hương ổi nhè nhẹ bâng khuâng

– Nhân vật tôi là người kể chuyện, vừa chứng kiến dư âm sâu đậm của mối tình xưa, thấu hiểu nỗi buồn nơi nhân vật người cha lúc mẹ Ngân chặt đi cây ổi quý, vừa mang trong mình sự tiếc nuối của một tuổi thơ chẳng bao giờ được ăn ổi vườn bên , sự ngạc nhiên đợi chờ khi cây ổi được trồng mới lại, năm nay ra trái bói với sự trở về của nhân vật Ngân

– Trong cảm nhận của tôi, hương ổi xuất hiện như một nhân vật đặc biệt, vừa se duyên, vừa chứng kiến, vừa gợi nhắc

* Đánh giá chủ đề và ý nghĩa của nhân vật tôi trong việc thể hiện chủ đề , rút ra ý nghĩa đối với cuộc sống: nhân vật tôi và Ngân tạo dư âm lạc quan tươi sáng cho câu chuyện

3. Kết thúc vấn đề 

– Khẳng định ý nghĩa của vấn đề nghị luận

– Cốt truyện đơn giản, câu văn ngắn gọn, chi tiết đặc sắc đan cài giữa quá khứ – hiện tại – tương lai, giọng điệu nhẹ nhàng, kết thúc mang tính gợi mở, tác giả đã thể hiên sự tài hoa, tinh tế trong sáng tác, đồng thời để lại những dư âm sâu lắng về tình yêu, tình làng nghĩa xóm, về con người và cuộc sống.

Bài văn Phân tích đánh giá chủ đề và nhân vật tôi trong truyện Hương ổi

Có những mùi hương gắn bó với ký ức con người chỉ thoảng qua thôi cũng đủ làm sống dậy cả một miền quá khứ tưởng chừng như đã trôi vào dĩ vãng. Đó có thể là hương bếp lửa quê nhà, hương hoa cỏ, đồng nội trên khắp mọi nẻo đường tuổi thơ hay đôi khi chỉ là một mùi hương rất đỗi bình dị nhưng lại gợi lên bao nỗi niềm. Hương ổi của một mùa thu cũ, của một thời đã xa vẫn âm thầm len lỏi trong tâm trí con người như một dấu vết không thể xóa nhòa. Trong truyện ngắn Hương ổi, tác giả Nguyễn Phan Hách đã mượn mùi hương ấy để kể về một câu chuyện tình yêu dang dở, về sự nối tiếp giữa các thế hệ và những hoài niệm không bao giờ phai nhạt

Trước hết, truyện mở ra với hình ảnh nhân vật người cha trong một buổi chiều yên tĩnh, nhấp ngụm trà ngâu năm ngoái, gợi lên không khí hoài cổ và trầm mặc. Ngay từ đầu, hình ảnh “hương ngâu năm ngoái” đã báo hiệu sự gắn bó của nhân vật với quá khứ, với những ký ức chưa bao giờ phai nhạt. Sự xuất hiện của cô Ngân là người hàng xóm từng du học xa quê mang đến một đĩa ổi chín đã khơi dậy trong nhân vật “tôi” những hoài niệm về tuổi thơ, về mối tình cũ của cha mình. Chi tiết này không chỉ là nút thắt dẫn dắt mạch truyện mà còn biểu tượng cho sự trở lại của một quá khứ tưởng chừng đã bị lãng quên.

Cây ổi trong truyện không chỉ là một hình ảnh tả thực gắn với tuổi thơ của nhân vật tôi mà còn là “chứng nhân thầm lặng” cho một cuộc tình đẹp nhưng bất thành. Qua năm tháng, dù khoảng cách giữa hai gia đình ngày càng rõ rệt, bức tường được “xây cao thêm”, thì mỗi độ thu về, “hương ổi vẫn cứ bay sang”, như lời khẳng định cho sức sống bền bỉ của những xúc cảm chân thành trong mỗi con người. Hình ảnh “pháo cưới tung tóe trên nhành ổi, quả chín rơi lụp bụp” vừa mang dáng dấp của một bi kịch dịu dàng, vừa gợi nên vết thương day dứt trong lòng người cha về một đoạn tình cảm bị số phận định đoạt.

Cây ổi bị chặt bỏ bởi mẹ Ngân sau ngày chồng mất biểu tượng cho sự đoạn tuyệt với quá khứ; thế nhưng khi Ngân trở về và âm thầm ươm giống cây ổi mới, những giá trị tưởng chừng ngủ yên lại được hồi sinh. Trái ổi bói đầu mùa mà nhân vật “tôi” mời cha nếm thử chứa đựng biết bao tầng nghĩa: quá khứ không mất đi, mà lặng lẽ tiếp nối trong hiện tại – tương lai một cách tinh tế. Nhân vật “tôi”, với sự nhạy cảm, tinh tế trong quan sát và thấu hiểu, đã trở thành cầu nối giữa quá khứ của người cha và hiện tại với Ngân. Sự đồng cảm, sẻ chia của cậu không chỉ khiến câu chuyện thêm chiều sâu cảm xúc mà còn gieo vào lòng người đọc niềm tin vào sự tiếp nối của tình yêu, của những giá trị đẹp đẽ trong đời.

Với giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ, Hương ổi khắc họa một thế giới nội tâm tinh tế: ít lời nhưng thấm thía, không kịch tính mà day dứt. Những biểu tượng giàu sức gợi như hương ổi, cây ổi, bức tường… được tác giả kiến tạo tài tình để gửi gắm thông điệp nhân văn: tình cảm chân thành, ký ức đẹp không bao giờ bị xóa nhòa bởi thời gian hay rào cản hữu hình. Kết thúc câu chuyện không đóng lại một số phận, mà mở ra một hy vọng mới giống như việc người ta có thể trồng lại cây ổi từ giống cũ để sống tiếp với yêu thương, trân quý những gì đã qua và hướng đến tương lai.

Hương ổi không chỉ là bản tình ca man mác buồn về mối tình đầu dang dở, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về sức sống mãnh liệt của ký ức, về sự tiếp nối bền bỉ giữa các thế hệ trong vòng chảy của cuộc đời. Phải chăng, trong mỗi người chúng ta đều có một “hương ổi” của riêng mình, thứ mùi hương khiến trái tim chợt rung lên bởi những điều tưởng đã ngủ yên nhưng vẫn còn nguyên vẹn đâu đó trong tâm hồn.