Đề bài: Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ Bờ sông vẫn gió của Trúc Thông.
BỜ SÔNG VẪN GIÓ
(Trúc Thông)
Chị em con kính dâng hương hồn mẹ
Lá ngô lay ở bờ sông
Bờ sông vẫn gió
Người không thấy về
Xin người hãy trở về quê
Một lần cuối… một lần về cuối thôi
Về thương lại bến sông trôi
Về buồn lại đã một thời tóc xanh
Lệ xin giọt cuối để dành
Trên phần mộ mẹ vương hình bóng cha
Cây cau cũ, giại hiên nhà
Còn nghe gió thổi sông xa một lần
Con xin ngắn lại đường gần
Một lần… rồi mẹ hãy dần dần đi.(Theo baovannghe.vn)
Bài làm Phân tích bài thơ Bờ sông vẫn gió của Trúc Thông
A. Yêu cầu
– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.
– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích bài thơ “Bờ sông vẫn gió” của Trúc Thông.
– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.
B. Hướng dẫn gợi ý
* Mở bài:
– Giới thiệu tác giả và bài thơ:
+ Trúc Thông là nhà thơ có phong cách dung dị, giàu chất suy tư và tình cảm.
+ “Bờ sông vẫn gió” là một bài thơ ngắn gọn mà xúc động, thể hiện tình cảm sâu sắc của người con đối với người mẹ đã khuất.
– Dẫn vào vấn đề cần nghị luận: Qua hình ảnh quê nhà và lời gọi mẹ trở về, bài thơ khắc họa nỗi đau mất mát, sự tri ân, và tình mẫu tử thiêng liêng, vĩnh hằng.
Trong nền thơ Việt Nam hiện đại, Trúc Thông là gương mặt quen thuộc với giọng thơ dung dị, giàu suy tư và thấm đẫm tình cảm gia đình. Giữa những trang thơ miêu tả quê hương và thân phận con người, Bờ sông vẫn gió nổi bật như một lời tiễn biệt nghẹn ngào mà người con dành cho người mẹ đã khuất. Bài thơ ngắn gọn nhưng chứa đựng nỗi đau sâu lắng, tình mẫu tử thiêng liêng, và những kỷ niệm không nguôi về quê nhà. Qua tiếng gọi mẹ trở về trong tuyệt vọng, Trúc Thông đã khắc họa một trong những cảm xúc đẹp đẽ và day dứt nhất của đời người: nỗi nhớ thương dành cho mẹ.
* Thân bài:
a. Khái quát nội dung bài thơ
– Là lời tiễn biệt người mẹ đã mất.
– Thể hiện nỗi đau, sự tiếc thương của người con khi không thể gặp mẹ lần cuối.
– Gợi lên hình ảnh quê hương gắn liền với những kỷ niệm thiêng liêng về mẹ.
b. Phân tích nội dung bài thơ
– Lời gọi mẹ trở về – khúc tiễn biệt nghẹn ngào
+ “Chị em con kính dâng hương hồn mẹ”: lời dâng trang trọng, thể hiện sự thành kính.
+ “Người không thấy về” – nỗi hụt hẫng, đau đớn vì sự vắng mặt vĩnh viễn.
+ “Xin người hãy trở về quê / Một lần cuối…” tiếng gọi tha thiết, khẩn cầu, thể hiện mong muốn gặp mẹ lần cuối.
– Hình ảnh quê hương – nơi lưu giữ kỷ niệm về mẹ
+ Hình ảnh gần gũi, thân thương: “bến sông trôi”, “tóc xanh”, “cây cau cũ”, “giại hiên nhà” gợi về những ngày mẹ còn sống, những năm tháng tuổi trẻ.
+ Những hình ảnh này không chỉ là kỷ niệm mà còn như chứng nhân cho cuộc đời người mẹ.
– Tình cảm hiếu thảo và sự gắn bó với mẹ
+ Người con “xin giọt lệ cuối để dành”, như muốn dâng mẹ trọn vẹn nỗi đau và tình yêu.
+ “Con xin ngắn lại đường gần / Một lần…” – biểu hiện của tình cảm yêu thương đến tận cùng, muốn níu kéo mẹ thêm chút nữa trước lúc vĩnh biệt.
c. Đặc sắc nghệ thuật
– Ngôn ngữ giản dị, xúc động: Sử dụng hình ảnh quen thuộc, đời thường nhưng có chiều sâu biểu cảm.
– Giọng điệu nhẹ nhàng, lắng đọng: Thể hiện tâm trạng buồn bã, tiếc thương mà không bi lụy.
– Kết cấu độc đáo: Lời thơ như một khúc nguyện cầu, dẫn dắt cảm xúc người đọc theo từng cung bậc.
* Kết bài:
– Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ:
+ “Bờ sông vẫn gió” không chỉ là lời tiễn biệt mẹ mà còn là khúc nhạc buồn về tình mẫu tử thiêng liêng, sâu đậm.
+ Gợi nhắc chúng ta về đạo hiếu, về giá trị vĩnh hằng của tình mẹ trong cuộc sống.
– Liên hệ thực tế:
+ Mỗi con người nên biết trân trọng tình cảm gia đình, nhất là khi cha mẹ còn hiện diện trong đời.
Bờ sông vẫn gió là bản hòa ca buồn nhưng giàu yêu thương, nơi người con lặng lẽ dâng lên mẹ những lời sau cuối bằng tất cả sự kính trọng và biết ơn. Bài thơ không chỉ thành công bởi những hình ảnh giản dị mà ám ảnh, mà còn bởi giọng điệu chân thành, mộc mạc thấm đẫm tình mẫu tử. Trúc Thông đã để lại một thông điệp sâu sắc: mẹ mãi là nơi neo đậu yêu thương, là ký ức không bao giờ phai trong trái tim mỗi con người. Đọc bài thơ, ta càng hiểu rằng khi cha mẹ còn bên cạnh, hãy biết yêu thương và trân trọng, bởi có những điều đi qua rồi không thể trở lại.
