Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về tác phẩm Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang
GA TÀU TUỔI THƠ
(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)
Ở ngõ nhà tôi có một cây bạch đàn to, mỗi hôm ra ngóng bố mẹ tôi lại lấy mảnh trai cứa lên thân cây một vạch. Cho đến buổi chiều hôm ấy anh tôi đếm trên thân cây thấy vừa tròn mười lăm vạch. Chiều ấy khi trời đã tối hẳn, anh tôi đã dắt thằng út em vào nhà, tôi vẫn còn đứng nán lại nhìn một lần nữa phía con đường mòn. Tôi bỗng hét lên sung sướng vì đã nhìn thấy bóng dáng thân quen của bố mẹ đang đi về phía chúng tôi. Buổi chiều muộn ấy là một buổi chiều tràn ngập niềm vui, thằng út em sà vào vòng tay, dụi dụi vào ngực mẹ như nó vẫn còn nhớ mùi hương của sữa. Anh cả vừa hát, vừa nhảy chân sáo đi đằng sau. Bố công kênh tôi trên đôi vai đã gầy sọp đi vì vất vả. Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích ‘‘Cây khế’’ còn dang dở 15 ngày trước…
Rồi khi em út tôi bị ung nhọt mọc đầy người, bố mẹ lại một lần nữa gồng gánh niềm tin xuôi tàu về Hà Nội. Nhà chỉ còn hai anh em chăm nhau nhưng vẫn không quên chiều chiều lại ra ngõ ngóng. Mấy đứa trẻ con trong xóm chơi bắn bi với tôi bị thua nên ghét tôi lắm, cứ chiều thấy anh em tôi ra ngõ là chúng lại xúm vào trêu rất ác: ‘‘Đồ mồ côi! Anh em nhà mồ côi bị bố mẹ bỏ rơi. Ê ồ! Ê ồ!’’ Tôi vừa gào khóc vừa nhặt đất đá ném lũ trẻ. Anh cả cõng tôi trên lưng đi về phía con đường mòn, chúng tôi cứ đi từ khi mặt trời bắt đầu xuống núi đến khi tôi mỏi mắt cũng không nhìn rõ hướng đi. Lúc ấy tôi khóc khản cả cổ còn anh trai thì luôn miệng dỗ dành:
– Em gái ngoan nào, để anh cõng em đi tìm bố mẹ đi tìm em út nhé. Rồi mai anh đi hái quả đùm đũm chín mọng đỏ cho ăn nhé.
Đấy là lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy ga tàu, hai đứa trẻ con cõng nhau đứng lọt thỏm giữa sân ga im ắng, khách xuống tàu đã về hết tự lúc nào. Anh tôi đứng lặng rất lâu, tôi thấy có vài giọt nước ấm rơi xuống đôi bàn tay đang bá vào cổ anh. Tôi biết là anh đang khóc, nhưng sau đó anh lại xốc tôi lên và cõng quay trở lại con đường mòn khi nãy.
Tôi không thể nhớ nổi có biết bao buổi chiều đã đi qua cuộc đời chúng tôi buồn bàng bạc như thế. Bởi em tôi bệnh rất nặng, phải mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh. Trong lúc bố mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi để cứu lấy sinh mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé trong tôi. Từ tình yêu thương đó tôi lớn lên từng ngày một, tôi hiểu ra rằng những chuyến đi của bố mẹ có ý nghĩa lớn lao như thế nào, tôi cũng hiểu rằng anh cả là một người anh thật tuyệt vời. Lúc bố mẹ vắng nhà anh đã đứng vững, đã làm cái “nóc nhà” để che chở vỗ về và cả tha thứ cho bầy em bé nhỏ của mình.
Cho đến mãi sau này tôi cũng không bao giờ quên những buổi chiều anh trai tôi dắt tôi ra ngõ ngóng người thân trở về. Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi. Để sau này khi dòng xoáy cuộc đời có cuốn chúng tôi về đâu đi nữa thì những buổi chiều ngang qua cuộc đời sẽ giúp tôi tìm về nguồn cội để biết yêu thương và được yêu thương thật nhiều trong vòng tay ấm áp của gia đình.
(Theo tác giả Vũ Thị Huyền Trang, Ga tàu tuổi thơ, báo Tài hoa trẻ, số 750 ngày 15.02.2012)
Dàn ý Trình bày cảm nhận về tác phẩm Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang
I. Mở bài:
– Giới thiệu tác giả: Vũ Thị Huyền Trang là cây bút trẻ năng động, giàu cảm xúc, đã để lại dấu ấn trong lòng bạn đọc với hàng trăm truyện ngắn, tản văn và thơ. Sáng tác của cô thường nhẹ nhàng, sâu lắng, mang đậm chất đời và chất thơ.
– Giới thiệu tác phẩm: Ga tàu tuổi thơ là một truyện ngắn xúc động viết về ký ức của nhân vật “tôi” gắn với hình ảnh ga tàu – nơi lưu giữ tình cảm gia đình sâu đậm trong một thời thơ ấu nhiều khó khăn nhưng đầy yêu thương. Tác phẩm là bản ghi chép tinh tế về tình anh em, sự hy sinh thầm lặng và tình cảm gia đình thiêng liêng, để lại dư âm sâu sắc trong lòng người đọc.
II. Thân bài
1. Phân tích nội dung và chủ đề tác phẩm
– Chủ đề trung tâm:
+ Khắc họa tình cảm gia đình sâu sắc: tình anh em, sự gắn bó, tình cha mẹ con cái.
+ Ngợi ca sức mạnh của tình thân vượt lên trên mọi khó khăn vật chất.
+ Ký ức tuổi thơ tuy nhọc nhằn nhưng vẫn ấm áp, đầy yêu thương.
– Ký ức về ga tàu: Hình ảnh ga tàu không chỉ là không gian vật lý mà là biểu tượng của niềm hy vọng, của những buổi chờ đợi cha mẹ trở về, gắn liền với những tháng ngày gia đình chia xa vì bệnh tật.
– Hoàn cảnh sống thiếu thốn, đầy thử thách: Mẹ lâm bệnh, bố đưa mẹ đi Hà Nội chữa trị, ba anh em nhỏ ở lại quê nhà phải tự lo liệu cuộc sống. Trong sự vắng mặt của bố mẹ, nỗi cô đơn và sự trưởng thành đến rất sớm với những đứa trẻ.
– Hình ảnh người anh cả là trụ cột của gia đình:
+ Gánh vác việc nhà: nấu ăn, giặt giũ, chăm sóc các em dù còn nhỏ tuổi.
+ Chịu đựng thiếu thốn, nhường nhịn phần ăn, luôn lo nghĩ cho cha mẹ ở xa.
+ Khi em út bệnh, tiếp tục làm điểm tựa cho em: cõng em ra ga chờ bố mẹ, tiếp tục hy vọng và kiên cường.
→ Hình ảnh người anh cả là biểu tượng cho sự hy sinh, trách nhiệm và yêu thương vô điều kiện.
2. Phân tích nghệ thuật tự sự đặc sắc
– Ngôi kể thứ nhất:
+ Nhân vật “tôi” là người kể chuyện, giúp câu chuyện thêm phần chân thực và cảm xúc.
+ Lời kể dung dị, nhẹ nhàng nhưng đầy chiều sâu nội tâm.
– Tình huống truyện giàu tính nhân văn:
+ Bố mẹ đi xa, chỉ còn hai anh em tự chăm sóc lẫn nhau, mở ra hành trình trưởng thành, thức tỉnh cảm xúc và nhận thức.
+ Hình ảnh “ngõ ra ga” lặp đi lặp lại như nhịp đập khắc khoải của tuổi thơ.
– Cốt truyện đơn giản nhưng lắng sâu:
+ Không có cao trào kịch tính, truyện ghi lại những khoảnh khắc đời thường nhưng đầy ý nghĩa.
+ Mỗi chi tiết nhỏ đều góp phần thể hiện chủ đề lớn, tình cảm gia đình.
– Ngôn ngữ giản dị, tinh tế:
+ Dùng từ mộc mạc, đời thường nhưng đầy cảm xúc.
+ Giọng văn nhẹ nhàng, giàu tính biểu cảm, đậm chất thơ đời thường.
3. Đánh giá chung
– Về nội dung:
+ Truyện khơi gợi những ký ức tuổi thơ chân thật, cảm động.
+ Ngợi ca tình cảm gia đình, tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương giữa các thành viên.
– Về nghệ thuật:
+ Nghệ thuật tự sự giản dị mà tinh tế, cảm xúc tự nhiên, sâu lắng.
+ Dấu ấn phong cách của Vũ Thị Huyền Trang thể hiện qua lối viết nhẹ nhàng nhưng giàu nội lực, giàu chất đời và chất thơ.
III. Kết bài
– Khẳng định giá trị tác phẩm: Ga tàu tuổi thơ không chỉ là một câu chuyện về ký ức tuổi thơ, mà còn là khúc ca về tình thân, nơi tình yêu thương làm dịu đi nỗi cô đơn, nghèo khó.
– Tác động đến người đọc: Tác phẩm gợi nhắc mỗi người trân trọng hơn mái ấm gia đình, những người thân yêu và những khoảnh khắc nhỏ bé nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống. Dẫu có đi xa, gia đình vẫn luôn là nơi để trở về.
Bài văn mẫu Trình bày cảm nhận về tác phẩm Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang
Ga tàu, nơi những chuyến tàu đi về không chỉ chở người mà còn chở theo biết bao ký ức. Với nhiều đứa trẻ, nhà ga là nơi bắt đầu cho những cuộc chia ly và cũng là nơi khởi nguồn của bao hy vọng. Nếu Thạch Lam từng viết Hai đứa trẻ để gửi gắm những ước mơ bé nhỏ, những khát khao vượt ra khỏi cuộc sống tù túng qua hình ảnh đoàn tàu, thì nhà văn Vũ Thị Huyền Trang với giọng kể nhẹ nhàng, tinh tế đã mang đến một khía cạnh khác về nhà ga trong truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ. Đó là một không gian chất chứa những yêu thương, xa cách và nỗi mong chờ tha thiết của tình cảm gia đình.
Truyện ngắn được kể lại bằng giọng của nhân vật “tôi”. Nhân vật tôi là một người đã trưởng thành, đang hồi tưởng về quãng thời gian tuổi thơ nhiều gian khó. Khi mẹ ốm nặng, bố phải đưa mẹ lên tàu đi Hà Nội chữa bệnh. Ngay từ giây phút ấy, ga tàu đã trở thành nơi gửi gắm nỗi nhớ thương và hy vọng. Những buổi chiều hai anh em lặng lẽ ngồi ở đầu ngõ, dõi theo từng đoàn tàu qua lại, ánh mắt khắc khoải mong thấy bóng dáng quen thuộc của cha mẹ. Những hình ảnh bình dị nhưng đầy xúc động, khiến trái tim người đọc như quặn thắt lại.
Câu chuyện lặng lẽ trôi theo dòng thời gian, từ những năm tháng thiếu vắng cha mẹ cho đến khi người em út lâm bệnh và lại một lần nữa có người phải ra đi trên chuyến tàu quen thuộc. Giữa sự chia xa và những lo toan của cuộc sống, chỉ còn hai anh em nhỏ tựa vào nhau, làm chỗ dựa cho nhau cả về vật chất lẫn tinh thần. Tình anh em trong truyện không ồn ào, không bi lụy, nhưng bền chặt và xúc động như sợi dây âm thầm kết nối hai tâm hồn non nớt trong cơn giông cuộc đời.
Không gian truyện xoay quanh một con ngõ nhỏ, một sân ga vắng, và đặc biệt là hình ảnh cây bạch đàn, hình ảnh được lặp đi lặp lại như một chứng nhân lặng lẽ của thời gian. “Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa, nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi”. Câu văn như một tiếng vọng ngân nga của ký ức. Tất cả không gian và thời gian trong truyện đều thấm đẫm nỗi buồn dịu nhẹ, man mác, cái buồn của sự chia xa, cái buồn của tuổi thơ không trọn vẹn nhưng vẫn sáng bừng bởi tình thân.
Qua truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ, nhà văn Vũ Thị Huyền Trang đã nhẹ nhàng chạm vào miền ký ức của người đọc, nơi những điều bình dị như một cái nắm tay, một cái cõng em ra ngõ đợi mẹ… đã trở thành ký ức thiêng liêng không thể xóa nhòa. Truyện không chỉ gợi lên nỗi cảm thông sâu sắc với những đứa trẻ thiếu vắng vòng tay cha mẹ, mà còn là lời ngợi ca tinh tế dành cho tình anh em, tình gia đình, những điều tưởng chừng giản dị nhưng lại là nơi để ta quay về, là điểm tựa âm thầm nâng đỡ con người suốt cả cuộc đời.
