Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện trinh thám Một vụ chết đuối của Agatha Christie

Đề bài: Anh/chị hãy viết bài văn khoảng 600 chữ phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện trinh thám Một vụ chết đuối của Agatha Christie.

MỘT VỤ CHẾT ĐUỐI

(Agatha Christie)

Bà Marple đến gặp cựu cảnh sát Henry và nói: “… con bé này… Rose Emmott. Không phải nó nhảy sông tự vẫn… người ta giết nó… Tôi còn biết ai là thủ phạm… và viết một mảnh giấy đưa cho ông. Ông cảnh sát trưởng nói với ngài Henry và viên thanh tra mật thám Drewitt đi điều tra, lúc đầu, Sandford – một kiến trúc sư trẻ về đây được một tháng là nghi can số một, vì trong túi áo nạn nhân có mảnh giấy hẹn gặp của hắn, sau đó là Joe Ellis làm nghề thợ mộc rất mê Rose Emmott. Cả ba đi điều tra: đến nhà Emmott, Sandford đều không có manh mối gì.

Joe Ellis ở trọ nhà của bà Bartlett – một góa phụ, lo việc giặt ủi quần áo. Bà cho biết từ tám giờ đến tám rưỡi, Joe Ellis lo sửa tủ đựng chén bát dưới bếp suốt cả buổi tối, còn bà thì lo giúp một tay. Ngài Henry nhìn nét mặt bà tươi cười, chợt một thoáng hồ nghi hiện ra trong đầu. Melchett mở đầu câu chuyện:

– Chúng tôi đang mở cuộc điều tra về cái chết của Rose Emmot. Anh biết cô ta chứ, Ellis?

– Có, tôi chờ ngày được cưới nàng. Vậy mà, hắn xô nàng xuống nước, chính hắn. Lấy gã rồi nàng cũng sẽ khổ. Tôi biết đến lúc đó nàng sẽ lại tìm tôi. Tôi sẽ lo hết cho nàng.

– Tối qua lúc tám rưỡi anh ở đâu, Ellis? Phải chăng do ngài Henry quá tưởng tượng hay là câu trả lời đã được anh ta sắp sẵn trong trí nên anh ta trả lời nhanh chóng.

– Tôi ở nhà đây, lo sửa tủ kệ ở dưới nhà bếp cho bà Bartlett, ngài hỏi bà ấy thì biết. Anh chàng mau miệng ghê, ngài Henry nghĩ trong đầu. Bình thường gã ăn nói chậm chạp, vậy tức là cho thấy gã đã chuẩn bị trước lời đối đáp.

Ngài Henry trở xuống nhà bếp. Bà Bartlett đang đứng bên bếp lò nấu ăn. Bà vui vẻ ngước nhìn ngài. Cái tủ kệ kê sát vô vách, chưa làm xong, đồ nghề còn bày ra đó. Ellis lo làm cả buổi tối hôm trước đấy sao? – Ngài Henry hỏi.

– Vâng, khéo đấy chứ thưa ngài, cậu ta là một tay thợ lành nghề, Joe khá lắm. Bà nói nghe rất tự nhiên… không vấp váp. Còn Ellis… Ngài Henry nghĩ. Vừa quay bước đi ra ngoài, chân ngài vấp phải chiếc xe đẩy trẻ em. “Không khéo thằng bé nó thức dậy” – Ngài nói. Bà Bartlett cười giòn: “Tôi đâu có con, chiếc xe đó tôi cất đồ giặt ủi.

Ngài bỏ đi khỏi, trong người thấy chưa yên. Mất công toi chẳng thu được gì. Cả buổi tối hôm trước, Joe Ellis lo cắm cúi làm việc nhà. Bà Bartlett có ở đó giúp gã một tay. Vậy thì có ai tung ra chuyện này trước? Lấy gì làm bằng chứng đối chiếu… ngoại trừ bằng chứng hồ nghi cho câu trả lời sắp đặt trước của Joe Ellis… khi nghe hỏi tới gã mau miệng nói ra ngay.

(Lược một đoạn: Viên thanh tra đòi bắt Sandford nhưng Henry nói anh chàng Sandford không dám có hành vi táo bạo đến vậy và đi gặp thằng nhóc con đã chứng kiến sự việc ngay từ đầu.)

– Con sông chảy qua làng cháu, vậy cháu nhìn thấy ai chạy ra cầu không?

– Có, cháu thấy có người trong lùm cây. Chính là ảnh Sandford.

– Vậy là mười phút sau cháu mới nghe tiếng kêu cứu phải không? Thằng nhóc gật.

– Có người đi men theo đường làng. Vừa đi chậm, vừa huýt gió. Chắc là Joe Ellis.

– Con nghe tiếng huýt gió mới biết – thằng nhóc nói – Joe thích huýt gió bài hát đó… “Ta muốn thấy nàng hạnh phúc”, anh ấy nhớ có mỗi một điệu đó thôi.

Melchett nói:

– Cháu nghe tiếng kêu và một tiếng rớt tõm xuống nước, một lát sau xác người nổi lên, cháu bỏ chạy đi kêu cứu. Hình như có hai ông đẩy xe cút kít, hai ông ở đàng xa, không biết có phải đi tới đây không, thấy nhà ông Giles gần hơn, cháu chạy tới đó.

– Khá lắm, nhóc con – Melchett nói – Cháu nhanh trí đấy.

Ngài Henry nghĩ ngợi, ông rút trong túi ra một mảnh giấy…và đi gặp bà Marple. Tới nơi, ngài Henry nói ngay:

– Theo tôi thấy mọi việc diễn ra không như ý muốn. Họ đang lập thủ tục bắt giữ Sandford. Họ nói làm vậy là phải…

– Ông không tìm ra một điểm nào… biết nói sao đây… để hậu thuẫn cho ý kiến tôi đã đóng góp hay sao? – Bà lúng túng… lo ngại. – Có lẽ tôi đã nhầm…

Ngài Henry nói: phải đối phó với một tên tội phạm viện cớ vắng mặt tại hiện trường. Tối hôm đó Joe Ellis lo sửa kệ tủ dưới nhà bếp, có bà Bartlett lo phụ giúp một tay. Bà Marple nghiêng người ra trước, hít một hơi sâu:

– Không thể nói vậy được. – bà nói – Bữa đó nhằm tối thứ Sáu.

– Tối thứ Sáu à?…

– Thường tối thứ sáu bà Bartlett đi giao đồ giặt ủi cho mấy nhà trong xóm.

Chợt ngài Henry nhớ lại lời thằng nhóc Jimmy Brown kể có nghe tiếng một anh chàng huýt gió… đúng quá đi rồi. Ngài đứng lên, sốt sắng bắt tay bà Marple: “Tôi muốn nói là đã tìm thấy ẩn số.”

Sau năm phút ngài đã có mặt tại nhà trọ bà Bartlett và nói với Ellis rằng:

– Anh đã nói dối, Ellis, về chuyện tối qua.

Ngài mạnh dạn nói:

– Không có chuyện anh lo sửa kệ tủ dưới nhà bếp lúc từ tám giờ tới tám rưỡi. Chỉ vài phút trước khi Rose Emmot bị giết anh đi ra bờ sông, về phía đầu cầu.

Gã há hốc mồm: “Không phải nàng bị giết chết… không phải. Tôi không biết chuyện đó. Nàng nhảy xuống sông, thật mà. Tôi không làm gì hại nàng, không…”

– Vậy sao anh phải bịa chuyện lúc đó đang ở đâu? Ngài Henry gắt gỏng.

– Mắt gã chớp chớp có vẻ áy náy: “Tôi lo sợ. Bà B. nhìn thấy tôi đang đi ra ngoài đó và khi hay được chuyện gì xảy ra… Vâng, bà thấy nguy cho tôi. Tôi nghĩ ra chuyện ở nhà sửa kệ tủ, bà đồng ý nói đỡ tôi. Bà không phải như người ta, bà tử tế với tôi”

Không nói lời nào ngài Henry trở xuống nhà bếp. Thấy bà Bartlett đang giặt đồ, ngài nói: Tôi đã biết hết. Bà nên thú thật đi… tức là, nếu bà không muốn nhìn thấy Joe Ellis bị treo cổ vì không có tội tình gì… Để tôi kể lại cho bà nghe. Tối hôm trước bà đi giao đồ giặt ủi cho mấy nhà trong xóm. Bà gặp Rose Emmott. Bà biết chuyện nàng muốn bỏ rơi Joe, đi theo người khác. Lúc này nàng mới thấy khổ… Joe được muốn trở lại với nàng… muốn lấy nàng làm vợ và nếu nàng thấy cần phải có gã. Bà căm ghét cô nàng kia, bà không chịu nổi cảnh con bé cuỗm mất anh chàng kia đi. Bà níu lấy vai con bé xô xuống dòng nước. Mấy phút sau bà nhìn thấy Joe Ellis. Từ bên kia sông Jimmy nhìn thấy có hai người…. lúc đó trời tối sương mù nó nhìn chiếc xe đẩy trẻ con tưởng đâu là xe cút kít, bà nghĩ là Joe có thể bị nghi oan, nên bà bịa ra chuyện lúc đó gã không đi ra ngoài bờ sông nhưng thật ra là nhằm bảo vệ cho bà.

Đúng như lời ngài kể. Bây giờ bà mới chịu khai, giọng bà chùng xuống. Cái giọng này mới đáng sợ, ngài Henry nghĩ bụng. Tôi thấy bị choáng… nó không thể nào chiếm đoạt được Joe. Tôi chỉ còn có Joe. Tôi lo cho gã hết mình… từ A tới Z. Như là một đứa trẻ, thú thật với ngài, anh ta dễ thương dễ nghe. Gã thuộc về tôi, để tôi có người nương tựa. Tôi đã khai ra, thưa ngài… Làm sao ngài biết hết… Tôi không ngờ… tôi đã chắc chắn.

Không phải mỗi mình tôi biết. Ngài nói… sực nhớ mảnh giấy “Bà Bartlett, người cho Joe Ellis ở trọ tại ngôi nhà số 2, Mill Cottages”. Và bà Marple lại đoán trúng.

(Agatha Christie, Chuỗi án mạng A.B.C. NXB Trẻ, 2019)

*Agatha Mary Clarissa (1890 – 1976) là một nhà văn trinh thám người Anh. Với hai nhân vật thám tử nổi tiếng, Hercule Poirot và bà Marple (Miss Marple), Christie được coi là “Nữ hoàng trinh thám” và là một trong những nhà văn quan trọng và sáng tạo nhất của thể loại này.

Bài làm Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện trinh thám Một vụ chết đuối của Agatha Christie

A. Yêu cầu

– Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

– Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện trinh thám này.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

B. Hướng dẫn gợi ý

* Mở bài:

– Giới thiệu tác phẩm Một vụ chết đuối của Agatha Christie.

– Dẫn dắt vấn đề: nghệ thuật xây dựng nhân vật là yếu tố then chốt tạo nên sức hấp dẫn của truyện trinh thám.

Trong nền văn học trinh thám thế giới, Agatha Christie luôn được xem là tượng đài với khả năng dẫn dắt người đọc bước vào những vụ án đầy uẩn khúc và bất ngờ. Truyện ngắn Một vụ chết đuối là một trong những tác phẩm tiêu biểu, nơi nghệ thuật xây dựng nhân vật được thể hiện tinh tế và sắc sảo. Không chỉ cuốn hút bởi quá trình điều tra khéo léo, truyện còn gây ấn tượng bởi cách tác giả khắc họa từng nhân vật như những “mảnh ghép” đặc biệt, làm nên sức hấp dẫn khó cưỡng của câu chuyện trinh thám.

* Thân bài:

– Hệ thống nhân vật đa dạng, cá tính rõ nét:

+ Bà Marple: nhân vật thám tử sắc sảo, tinh tế, có trực giác nhạy bén.

+ Ngài Henry, Melchett, Drewitt: đại diện cho tư duy lí trí, lý luận chặt chẽ, phản ánh quá trình điều tra vụ án.

+ Joe Ellis: nhân vật gây hiểu nhầm, tưởng là thủ phạm nhưng thực chất vô tội, góp phần tạo nên tình huống kịch tính.

+ Bà Bartlett: nhân vật phản diện, tưởng như bình thường nhưng lại là kẻ thủ ác, thể hiện sự phức tạp trong tâm lý con người.

+ Jimmy Brown: cậu bé hồn nhiên nhưng là nhân chứng then chốt giúp hé lộ sự thật.

– Thủ pháp khắc họa nhân vật:

+ Lời thoại tự nhiên, phù hợp tính cách.

+ Miêu tả hành động, tâm lý tinh tế, tạo chiều sâu cho từng nhân vật.

+ Các chi tiết như tiếng huýt sáo, chiếc xe đẩy trẻ em, mảnh giấy hẹn… gắn liền với từng nhân vật, làm nổi bật tính cách và vai trò của họ.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện trinh thám:

+ Kết hợp yếu tố bất ngờ và hợp lý.

+ Khắc họa rõ ràng tuyến nhân vật chính – phụ nhưng mỗi nhân vật đều có vai trò trong mạch truyện.

* Kết bài:

– Khẳng định tài năng của Agatha Christie trong việc xây dựng nhân vật.

– Góp phần tạo nên sức hấp dẫn, chiều sâu tư tưởng cho tác phẩm trinh thám.

Với Một vụ chết đuối, Agatha Christie đã chứng minh tài năng bậc thầy trong nghệ thuật xây dựng nhân vật. Mỗi nhân vật không chỉ góp phần làm sáng tỏ vụ án mà còn tạo nên chiều sâu tâm lý, khắc họa rõ bức tranh xã hội thu nhỏ đầy kịch tính, bất ngờ. Chính điều đó giúp tác phẩm trở thành viên ngọc sáng trong kho tàng văn học trinh thám thế giới.