Phân tích đặc điểm nhân vật người ông trong truyện ngắn Ông nội của Đào Mạnh Long

Đề bài: Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật người ông trong truyện ngắn “Ông nội” của Đào Mạnh Long.

Nhà tôi và nhà ông bà nội sát vách. Chiều nào đi học về, tôi cũng chạy sang nhà ông bà chơi. Vừa về đến ngõ, tôi đã cuống quýt nhảy từ gác-ba-ga xe đạp của mẹ chạy tót sang nhà ông.

Vừa tung tăng nhảy chân sáo qua cánh cổng bong tróc vữa, lộ từng mảng gạch xỉn màu, theo con ngõ song song hai bờ tường hoa rêu mốc chạy dài lọt thỏm giữa um tùm cây cối, tôi ríu rít: “Ông ơi, cháu đi học về rồi ạ!” Rồi tôi sà vào lòng ông và huyên thuyên đủ thứ chuyện ở trường, ở lớp.

Ông tôi là một thầy lang. Khoảnh sân nhỏ lô xô những nia, những sàng phơi lá cây thuốc. Tôi thường tò mò hỏi ông về mấy thứ lá khô vàng quắt queo hay những cành cây màu nâu sậm gầy đét được cắt nhỏ rồi say sưa ngước đôi mắt tròn to, đen láy nghe ông giải thích tường tận. Tôi lắng nghe như nuốt từng lời, mặc dù chẳng hiểu hết những điều ông nói. Cả ngày, ông cứ cặm cụi, tỉ mẩn nâng niu từng nhành lá, ngọn cây.

Khoảnh vườn trước cửa nhà trồng đủ thứ cây thuốc, từ những loài cây quen thuộc đến những loài ông phải lặn lội ở một vùng núi rừng xa xôi mới kiếm được. Ngày nào cũng nườm nượp người đến thăm khám và xin thuốc của ông. Ông chẳng bao giờ lấy tiền của bất cứ ai. Ông bảo: “Giúp đỡ người khác là dành phúc cho con cháu!”.

Ông rất nghiêm khắc. Ông bắt phải ngủ trưa, tôi thì len lén trèo cổng chạy ra ngoài ngõ chơi bịt mắt bắt dê, ném lon, bắn bi với mấy đứa bạn cùng xóm. Thấy tôi đang lăn lê, bò trườn trên ụ đất bên bờ mương um tùm bụi khoai nước, ông kéo về đánh đòn một trận. Đi học về, tôi làm nũng mẹ, đòi mua mấy thứ kẹo xanh đỏ, ô mai, kem mút, mẹ lại bị ông mắng vì nuông chiều con…

Nhưng ông rất thương tôi. Ông vội vã đạp xe đến trường, mang cho tôi hộp bút giữa trưa hè chao chát nắng khi tôi để quên ở nhà. Nắng đổ lửa lên vai áo sờn bạc và mồ hôi rịn ra trên vầng trán chằng chịt vết chân chim khi ông đón tôi. Ông ôm tôi vào lòng, chạy trong đêm, mặc gió, mặc mưa quất ràn rạt khi cơn bão lật tung mái nhà. Chiều chiều, ông múc nước giếng tắm cho tôi rồi chở tôi trên chiếc xe đạp già đi hóng gió dọc những con đường thơm mùi lúa chín. Tối bắc chõng ra sân, bóng trăng lồng vào miệng giếng rêu phong, ông kể cho tôi nghe chuyện ngày xưa đi bộ đội, về những vùng đất xa xôi mà tôi chỉ được thấy trên bản đồ.

Ngày ông mất, tôi không khóc. Có lẽ, nỗi đau quá lớn khiến tôi không thể bật ra thành tiếng khóc. Hối hận. Tôi đã không thể yêu thương ông nhiều như ông yêu thương tôi! Ông mất, giàn trầu không bên chái nhà mà ông trồng cho bà cũng lụi dần…

(Ông nội, Đào Mạnh Long, https://baohatinh.vn/ong-noi-post101122.html)

Bài làm

1. Mở bài:

Trong kho tàng văn học Việt Nam hiện đại, đề tài về tình cảm gia đình luôn là nguồn cảm hứng bất tận, để lại nhiều dấu ấn đẹp trong lòng độc giả. Truyện ngắn Ông nội của Đào Mạnh Long là một tác phẩm tiêu biểu, tái hiện chân thực hình ảnh người ông trong đời sống gia đình Việt Nam với bao hi sinh thầm lặng và tình yêu thương chan chứa dành cho con cháu. Nhân vật ông nội hiện lên vừa gần gũi, giản dị, vừa giàu đức hi sinh và nhân cách cao đẹp, để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc khó phai.

2. Thân bài:

a. Giới thiệu tác phẩm “Ông nội”, tác giả Đào Mạnh Long, nhân vật ông nội; nêu cảm nhận chung về nhân vật.

– Tác giả Đào Mạnh Long là một cây bút quen thuộc của nền văn học Việt Nam hiện đại với nhiều tác phẩm văn học dành cho thiếu nhi. Đào Mạnh Long được biết đến với những truyện ngắn, tiểu thuyết dễ tiếp cận và giàu tính nhân văn, thường khai thác các chủ đề về gia đình, tình bạn và lòng yêu thương. Các tác phẩm của ông không chỉ giúp trẻ em tiếp cận những bài học đạo đức sâu sắc mà còn khơi gợi trí tưởng tượng phong phú cho các thế hệ độc giả nhỏ tuổi.

– Tác phẩm Ông nội của Đào Mạnh Long là một truyện ngắn giàu cảm xúc, khắc họa hình ảnh người ông trong gia đình Việt Nam với sự hi sinh lặng lẽ và tình yêu thương bao la dành cho con cháu.

– Nhân vật ông nội là hình tượng trung tâm, hiện lên chân thực, giàu tình cảm, vừa nghiêm khắc vừa bao dung, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.

b. Phân tích đặc điểm của nhân vật

* Khái quát về Ngoại hình và nghề nghiệp

• Ông là một thầy lang gắn bó với cây cỏ, lá thuốc, sống giản dị, gần gũi.

• Hình ảnh: cặm cụi, tỉ mẩn, nâng niu từng nhành lá → cho thấy sự tận tâm, trách nhiệm với nghề.

• Khoảnh sân, khoảnh vườn đầy ắp cây thuốc → cuộc đời ông gắn liền với sự chữa bệnh, cứu người.

* Đặc điểm 1: Ông nội là người giàu lòng nhân hậu, vị tha (bằng chứng, lí lẽ).

• Ông khám bệnh, phát thuốc cho mọi người nhưng không bao giờ lấy tiền.

• Quan niệm: “Giúp đỡ người khác là dành phúc cho con cháu” → thể hiện triết lý sống nhân nghĩa, bao dung, giàu lòng vị tha.

• Nhân vật ông hiện lên như một hình ảnh người thầy thuốc – người cha, người ông mẫu mực.

* Đặc điểm 2: Ông là người nghiêm khắc (bằng chứng, lí lẽ).

• Bắt cháu ngủ trưa, phạt khi cháu ham chơi, trách mẹ vì nuông chiều con → biểu hiện của sự nghiêm khắc, trách nhiệm.

• Qua đó, ta thấy ông rất chú trọng rèn nếp sống kỷ luật, nề nếp cho con cháu

* Đặc điểm 3: Ông rất yêu thương cháu (bằng chứng, lí lẽ).

• Quan tâm từng việc nhỏ: mang hộp bút cho cháu dưới trưa nắng chang chang.

• Bảo vệ cháu trong cơn bão, kể chuyện cho cháu nghe, tắm rửa, đưa đi hóng mát.

• Tình cảm ông dành cho cháu chan chứa, yêu thương nhưng không chiều chuộng mù quáng.

• Hình ảnh chiếc xe đạp già, bóng dáng ông trong nắng gió, mồ hôi và những câu chuyện kể đêm trăng → để lại dấu ấn xúc động, giàu chất thơ.

– Nhận xét, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật: ngôi kể thứ nhất; nhân vật được khắc họa qua lời nói, cử chỉ, hành động; ngôn ngữ kể chuyện giản dị, biểu cảm…

– Nêu được ý nghĩa của hình tượng nhân vật: Thông qua nhân vật ông nội, tác giả muốn ngợi ca tình cảm gia đình; nhắn nhủ chúng ta hãy biết trân trọng yêu thương, quan tâm tới người thân yêu của mình hơn …

3. Kết bài:

Nhân vật ông nội trong truyện ngắn Ông nội của Đào Mạnh Long hiện lên như biểu tượng của tình yêu thương vô điều kiện, của sự hi sinh thầm lặng và lòng nhân hậu bao dung. Qua từng hành động giản dị mà ấm áp, ông không chỉ chăm sóc, bảo vệ cháu mà còn gieo vào lòng cháu những bài học về nhân cách và tình người. Hình ảnh người ông ấy đã để lại dấu ấn sâu đậm, khơi dậy nơi người đọc niềm xúc động, sự trân quý và lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ , những người đã dành cả cuộc đời để yêu thương, chở che cho thế hệ sau.