Cảm nhận về nhân vật chị Sen trong đoạn trích Đứa con của Thạch Lam

Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận của anh/ chị về nhân vật chị Sen trong văn bản sau:

Chị Sen là con một người làng có nợ ông bà Cả. Nghe đâu thầy chị vì chạy cái Nhiêu, phải lên lạy van bà Cả vay ba chục. Ngày mùa đã trả được một nửa và ít lãi, còn một nửa chưa trả được, phải đem chị Sen gán làm đứa ở không công. Nhưng mẹ chị Sen nói mãi, bà Cả rộng lượng hẹn một năm cho hai áo cánh, một cái áo nâu dài và hai cái quần sồi. Mẹ chị Sen cám ơn lòng tử tế cao cả của người chủ nợ. Bà dặn con ở lại hầu hạ ông bà Cả chu đáo, rồi về.

       Từ đấy chị Sen quán xuyến hết cả công việc trong nhà. Nào gánh nước, bổ củi, làm cơm, đầu tắt mặt tối suốt ngày, mà vẫn bị mắng chửi. Vì bà Cả là người to tiếng và lắm điều lắm. Không lúc nào hàng xóm không nghe tiếng bà the thé và rít lên, chửi chó, mắng mèo, hay bới móc chị Sen. Vô phúc cho chị mà hé răng nói lại. Tức thì bà Cả nhảy lên, hai hàm răng nghiến vào nhau, thét:

      – Cái con chết băm chết vằm kia! Mày ăn hại cơm của bà mà không làm việc cho bà à! Bố mày định ăn không ăn hỏng của bà, thì bà mới phải nuôi báo cô mày chứ!

    Chị Sen lẩm bẩm: “Thầy con chưa lo được trả bà chứ có phải định quỵt nợ đâu mà bà chửi”, nhưng chỉ lẩm bẩm trong miệng thôi, chứ không dám nói”.

(Trích Đứa con, in trong  Nắng trong vườn, Thạch Lam, NXB Hội Nhà văn, tr85-86)

Dàn ý Cảm nhận về nhân vật chị Sen trong đoạn trích Đứa con của Thạch Lam

1. Mở bài:

– Khái quát ngắn gọn vấn đề nghị luận: Nhân vật chị Sen trong đoạn trích Đứa con.

2. Mở bài: 

a. Khái quát về tác giả và tác phẩm:

* Tác giả Thạch Lam:

– Thạch Lam là thành viên của nhóm “Tự lực văn đoàn”, sống cuộc đời ngắn ngủi nhất, viết ít nhất, tác phẩm bán ra chậm nhất nhưng lại chính là người tài hoa nhất và viết hay nhất.

– Ông có biệt tài về truyện ngắn. Là người mở đường tài hoa cho loại truyện ngắn trữ tình không có cốt chuyện, đặc biệt đậm chất thơ.

* Tác phẩm Đứa con:

– Truyện ngắn “Đứa con” được in trong “Tuyển tập truyện ngắn Thạch Lam” là một trong những tác phẩm đặc sắc nằm trong mạch truyện viết về những con người với thân phận nhỏ bé, phải chịu nhiều nỗi tủi cực trong xã hội cũ.

– Truyện có khuynh hướng đi gần với cuộc sống của những người dân bình thường nghèo khổ.

– Qua truyện ngắn “Đứa con”, Thạch Lam muốn gửi gắm những suy nghĩ sâu sắc, gửi tấm lòng mình với con người, với cuộc đời.

– Truyện thành công trong việc tạo dựng bối cảnh, trần thuật qua nhiều điểm nhìn, ngôn ngữ và giọng điệu giàu chất suy tư, hình ảnh giàu sức gợi mở.

b. Cảm nhận về nhân vật chị Sen:

Nhận xét ngắn gọn về nhân vật “chị Sen” trong truyện:

– Là nạn nhân đáng thương của bà Cả, của xã hội cũ nhiều bất công ngang trái

– Là đứa ở trừ nợ chăm chỉ, hiền lành, lương thiện, chịu thương chịu khó nhưng lại phải chịu nhiều sự đối xử cay nghiệt của bà Cả.

– Nhân vật chị Sen là một trong những nhân vật phụ nữ trong các truyện ngắn Thạch Lam phải chịu nhiều khổ đau, nhọc nhằn, bất hạnh nhưng họ vẫn giữ cho mình những nét đẹp trong tâm hồn, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam.

c. Giá trị nghệ thuật;

– “Đứa con” được kể bằng nghệ thuật tự sự hiện đại với nhiều đổi mới: điểm nhìn chủ yếu và ngôi kể thứ nhất xưng “tôi”, sự phá vỡ trật tự mạch kể. Lời trần thuật cũng rất sinh động…hấp dẫn, gợi nhiều suy nghĩ khi Thạch Lam viết về vấn đề mối quan hệ giữa những kẻ giàu có, thế lực với người dân nghèo khổ, cực nhục trong xã hội cũ.

3. Kết bài:

– Khẳng định giá trị tác phẩm:

+ Thể hiện tấm lòng của Thạch Lam đối với những con người nhỏ bé, nghèo khổ, thấp hèn trong xã hội, là nạn nhân của xã hội nhiều bất công ngang trái.

+ Nhà văn cũng luôn đặt niềm tin vào khát vọng thay đổi cuộc đời cho những con người nghèo khổ, chịu nhiều thiệt thòi, bất công như chị Sen khi để cho nhân vật được thoát khỏi gia đình bà Cả, đi lấy chồng có đứa con trai mười bốn tháng tuổi…

Bài văn mẫu Cảm nhận về nhân vật chị Sen trong đoạn trích Đứa con của Thạch Lam

Nhà văn Nguyễn Tuân từng nhận xét: “Văn Thạch Lam đọng nhiều suy nghiệm, nó là cái kết tinh của một tâm hồn nhạy cảm và từng trải về sự đời.” Thật vậy, trong nền văn học hiện đại Việt Nam đầu thế kỷ XX, Thạch Lam nổi bật là cây bút trữ tình giàu lòng nhân ái. Ông đặc biệt nhạy cảm với nỗi đau của những kiếp người bé nhỏ, khổ cực. Truyện ngắn “Đứa con” là một minh chứng tiêu biểu, qua đó, nhân vật chị Sen hiện lên đầy xúc động, một người phụ nữ bất hạnh nhưng giàu nghị lực, giàu tình mẫu tử và phẩm chất đáng quý.

Ngay từ những dòng đầu truyện, chị Sen đã hiện lên như một thân phận chịu nhiều thiệt thòi. Vì cha mẹ vay nợ nhà giàu, chị bị đem “gán nợ” làm đứa ở không công cho gia đình ông bà Cả. Chị phải quán xuyến toàn bộ công việc trong nhà: gánh nước, bổ củi, nấu ăn,… “đầu tắt mặt tối suốt ngày”. Dù làm việc không ngơi nghỉ, chị vẫn phải chịu những lời mắng chửi và đòn roi cay nghiệt từ bà Cả, đến mức “một vết roi qua môi làm rướm máu”. Cuộc sống của chị Sen là chuỗi ngày tăm tối, nhẫn nhục, không có lối thoát. Thạch Lam không dùng những lời lẽ kịch tính hay lên án gay gắt, mà ông để sự bất công hiện lên một cách nhẹ nhàng, tự nhiên qua lối kể tinh tế, trầm lắng. Chị Sen không phản kháng, không oán than, mà chỉ biết âm thầm chịu đựng. Chính sự cam chịu ấy không khiến nhân vật yếu đuối, mà lại làm nổi bật phẩm chất chịu thương chịu khó, giàu đức hi sinh của người phụ nữ Việt Nam xưa.

Điều đặc biệt trong cách xây dựng nhân vật chị Sen là Thạch Lam không chỉ dừng lại ở sự bất hạnh, mà còn khơi dậy ánh sáng nhân tính và niềm hi vọng. Sau những năm tháng tủi nhục, chị được cha mẹ xin về, lấy chồng và có con. Trong lần trở lại thăm ông bà Cả, chị Sen đã trở thành người mẹ dịu hiền, nâng niu đứa con thơ với tất cả tình yêu thương. Hình ảnh chị rạng rỡ hạnh phúc khi ôm con vào lòng đã tạo nên một đối trọng mạnh mẽ với bà Cả, người phụ nữ giàu có nhưng lại khao khát đến tuyệt vọng tình mẫu tử.

Chi tiết cuối truyện, bà Cả nhìn đứa trẻ với ánh mắt thèm khát, ước ao đánh đổi cả gia sản để có được đứa con, khiến ta thấy rõ bi kịch của sự vô cảm và cô độc trong chính tầng lớp giàu có. Đối lập với bà Cả là chị Sen tuy nghèo khổ nhưng có được hạnh phúc giản dị, thiêng liêng. Qua đó, Thạch Lam đã kín đáo thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc, đề cao những giá trị nhân bản, đặc biệt là tình mẫu tử thiêng liêng.

Không thể không nhắc tới nghệ thuật kể chuyện độc đáo trong truyện. Thạch Lam sử dụng ngôi kể thứ nhất, nhân vật “tôi” chứng kiến và kể lại câu chuyện một cách khách quan nhưng đầy cảm xúc. Mạch truyện không theo trình tự thời gian mà đan xen giữa hiện tại và quá khứ, giúp người đọc có cái nhìn sâu sắc, đa chiều về nhân vật chị Sen và cả gia cảnh của cô. Giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình, tạo nên dư âm sâu lắng, khiến người đọc phải suy ngẫm.

Nhân vật chị Sen chính là đại diện tiêu biểu cho số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến cũ: thấp cổ bé họng, sống cam chịu, nhưng giàu lòng nhân hậu và tình yêu thương. Qua chị Sen, Thạch Lam không chỉ thể hiện sự cảm thông sâu sắc với những kiếp người nhỏ bé mà còn khơi gợi trong lòng người đọc khát vọng về một cuộc sống công bằng, nhân ái hơn.