Cảm nhận về bài thơ Hương nhãn của Trần Đăng Khoa

Đề bài: Cảm nhận về bài thơ Hương nhãn của Trần Đăng Khoa

Hàng năm mùa nhãn chín
Anh em về thăm nhà
Anh trèo lên thoăn thoắt
Tay với những chùm xa

Năm nay mùa nhãn đến
Anh chưa về thăm nhà
Nhãn nhà ta bom giội
Vẫn dậy vàng sắc hoa

Mấy ngàn ngày bom qua
Nhãn vẫn về đúng vụ
Cùi nhãn vừa vào sữa
Vỏ thẫm vàng nắng pha

Em ngồi bên bàn học
Hương nhãn thơm bay đầy
Ve kêu rung trời sao
Một trời sao ban ngày

Vườn xanh biếc tiếng chim
Dơi chiều khua chạng vạng
Ai dắt ông trăng vàng
Thả chơi trong lùm nhãn

Đêm. Hương nhãn đặc lại
Thơm ngoài sân trong nhà
Mẹ em nằm thao thức
Nhớ anh đang đi xa…

Bài làm Cảm nhận về bài thơ Hương nhãn của Trần Đăng Khoa

I. Mở bài

• Giới thiệu tác giả Trần Đăng Khoa: “thần đồng thơ ca”, nổi bật với những vần thơ hồn nhiên mà giàu chiều sâu.

• Giới thiệu bài thơ Hương nhãn: sáng tác trong những năm tháng chiến tranh, vừa chan chứa tình quê vừa thấm đẫm nỗi nhớ thương.

• Nêu khái quát cảm nhận: Bài thơ khắc họa vẻ đẹp bình dị, thân thương của quê hương trong mùa nhãn, đồng thời bộc lộ tình cảm gia đình và nỗi nhớ người anh nơi tiền tuyến.

Trần Đăng Khoa được mệnh danh là “thần đồng thơ ca” của nền văn học Việt Nam. Tác phẩm thơ của ông mang giọng điệu hồn nhiên, trong trẻo mà giàu sức gợi, vừa khắc họa vẻ đẹp quê hương vừa gắn bó sâu sắc với hiện thực đất nước. Bài thơ Hương nhãn là một sáng tác tiêu biểu, tái hiện bức tranh làng quê trong mùa nhãn ngọt ngào hương sắc, đồng thời thấm đượm tình cảm gia đình và nỗi nhớ thương người anh nơi tiền tuyến. Tác phẩm không chỉ đưa người đọc trở về ký ức tuổi thơ bình dị mà còn khơi gợi tình yêu quê hương, đất nước trong mỗi con người.

II. Thân bài

1. Vẻ đẹp quê hương trong mùa nhãn

• Hình ảnh cây nhãn gắn bó với tuổi thơ, gia đình: mùa nhãn là dịp anh em sum vầy.

• Cảnh sắc làng quê hiện lên tươi đẹp, gần gũi:

  • Âm thanh: ve kêu rộn ràng, tiếng chim líu lo, dơi chiều khua cánh.

  • Hình ảnh: ông trăng vàng như thả chơi trong lùm nhãn → giàu chất thơ, hồn nhiên.

• Hương nhãn: lan tỏa, thơm ngọt, trở thành sợi dây gắn kết ký ức, tình cảm.

2. Hiện thực chiến tranh xen lẫn trong bức tranh quê hương

• Bom giội xuống vườn nhãn → chiến tranh tàn phá.

• Nhưng cây nhãn vẫn trổ hoa, ra quả, “vẫn về đúng vụ” → sức sống kiên cường, tượng trưng cho sự bền bỉ của quê hương.

• Bộc lộ niềm tin vào sự bất diệt của sự sống trước bom đạn.

3. Tình cảm gia đình và nỗi nhớ thương

• Nỗi nhớ người anh chưa về thăm nhà trong mùa nhãn → niềm thương nhớ da diết.

• Hình ảnh người mẹ thao thức trong đêm, nhớ con xa → gợi sự hy sinh, nỗi đau thầm lặng của hậu phương.

• Tình cảm gia đình gắn với hương nhãn: vừa ngọt ngào, vừa chan chứa thương nhớ.

4. Nghệ thuật đặc sắc

• Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, gần gũi với tuổi thơ.

• Kết hợp nhuần nhuyễn giữa tả cảnh và bộc lộ cảm xúc.

• Giọng điệu hồn nhiên, trong trẻo nhưng vẫn có chiều sâu suy tư.

• Biện pháp nhân hóa, so sánh: “ông trăng vàng thả chơi”, hương nhãn “thơm ngoài sân trong nhà”… → tạo chất thơ bay bổng.

III. Kết bài

• Khẳng định lại giá trị của bài thơ: Hương nhãn vừa vẽ nên bức tranh quê hương tươi đẹp, vừa thể hiện sức sống kiên cường của làng quê trong chiến tranh, vừa gợi tình cảm gia đình thắm thiết.

• Qua đó, thấy được nét độc đáo trong thơ Trần Đăng Khoa: hồn nhiên, trong trẻo nhưng vẫn gắn liền với hiện thực đất nước và chan chứa tình người.

Bằng ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh và cảm xúc, Hương nhãn đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa tả cảnh và bộc lộ tâm tình, để lại dư vị ngọt ngào và sâu lắng. Bài thơ không chỉ khắc họa vẻ đẹp thân thương của làng quê trong mùa nhãn mà còn gợi nỗi nhớ da diết về gia đình, người thân trong những năm tháng chiến tranh. Qua đó, ta thêm trân trọng vẻ đẹp của thơ Trần Đăng Khoa: hồn nhiên, trong sáng nhưng vẫn chan chứa tình yêu quê hương, tình người và giá trị nhân văn bền sâu.