Đề bài: Phân tích tâm trạng của tác giả qua đoạn thơ:
Tương tư thức mấy đêm rồi
Biết cho ai ,hỏi ai người biết cho!
Bao giờ bến mới gặp đò?
Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?
Trích Tương tư (Nguyễn Bính)
Bài làm
Dưới ngòi bút Nguyễn Bính, đoạn thơ trích trong bài “Tương tư” hiện lên như một nhịp đập thổn thức của trái tim đang yêu mà không dám nói. Đó không phải thứ tình yêu ồn ào, rực rỡ, mà là nỗi nhớ lặng lẽ, âm thầm, len lỏi qua từng đêm dài nơi làng quê yên ả. Nỗi tương tư ấy vừa cháy bỏng như than hồng giấu dưới tro, vừa mong manh như làn sương sớm còn vương trên ngọn cỏ, khiến người đọc chợt thấy lòng mình se lại, như đã từng một lần biết nhớ, biết thương mà không dám gọi tên.
Câu thơ “Tương tư thức mấy đêm rồi” vang lên nhẹ thôi mà nặng trĩu. Đó là tiếng thở dài của một người trẻ không sao chợp mắt được vì hình bóng ai cứ trở đi trở lại trong tâm trí. “Mấy đêm rồi” không cần đếm, bởi nỗi nhớ đã vượt khỏi khuôn khổ của thời gian. Đêm nối đêm, trăng trôi qua cửa sổ, còn chàng trai thì thức cùng nỗi lòng mình. Chữ “thức” gợi một trạng thái đau đớn: thân xác mệt mỏi nhưng trái tim không chịu yên, cứ thao thức, quặn thắt, để nỗi nhớ thấm sâu vào từng hơi thở. Không gian làng quê vốn bình yên bỗng trở nên lạnh lẽo, bởi giữa tĩnh lặng ấy chỉ còn lại một con người cô độc với tình yêu không lời.
Nỗi cô đơn ấy bật thành tiếng kêu nghẹn ngào trong câu thơ: “Biết cho ai, hỏi ai người biết cho!”. Muốn nói lắm, muốn sẻ chia lắm, mà chẳng tìm được một người để gửi gắm. Câu hỏi dồn dập như tiếng gọi vang vào khoảng không rồi rơi vào im lặng. Không ai hiểu, không ai hay, nỗi tương tư cứ thế lớn dần trong tim. Chính sự bế tắc ấy làm nỗi nhớ thêm sâu, thêm buốt, như một vết thương không chảy máu nhưng âm ỉ đau suốt cả tâm hồn.
Đến hai câu cuối, cảm xúc được đẩy lên tận cùng bằng những hình ảnh vừa quen thuộc vừa xót xa: “Bao giờ bến mới gặp đò? / Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?”. Bến và đò vốn sinh ra để gặp gỡ, vậy mà vẫn phải chờ đợi trong vô định. Cô gái hiện lên như “hoa khuê các” thanh cao, kín đáo; chàng trai tự ví mình là “bướm giang hồ” nhỏ bé, lang thang. Sự chênh lệch thân phận khiến ước mong gặp gỡ trở nên xa xôi, mong manh. Trong câu hỏi không lời đáp ấy là cả một nỗi tự ti, một khát khao yêu thương bị níu lại bởi ranh giới của hoàn cảnh và lễ giáo.
Đoạn thơ đã khắc họa trọn vẹn tâm trạng tương tư của chàng trai thôn quê: yêu tha thiết mà e dè, nhớ đến quặn lòng mà không dám thổ lộ. Nguyễn Bính đã gửi vào đó cái hồn mộc mạc của làng quê Việt Nam xưa, nơi tình yêu đẹp như bông lúa chín, thơm thảo mà lặng thầm. Nỗi tương tư ấy vì thế không chỉ của riêng nhân vật trữ tình, mà còn là tiếng vọng chung của bao mối tình đầu trong trẻo, để mỗi khi đọc lại, ta như nghe thấy gió đồng thì thầm, khẽ chạm vào miền ký ức chưa bao giờ cũ trong lòng mình.
