Phân tích đoạn trích Vui chơi là bản năng sinh tồn của Nhung Nguyễn

Đề bài; Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích đoạn trích Vui chơi là bản năng sinh tồn của Nhung Nguyễn.

VUI CHƠI LÀ BẢN NĂNG SINH TỒN

(Nhung Nguyễn)

(1) Vui chơi ở người lớn lâu nay thường bị coi thường. Trong tiếng Việt, chơi thường bị biểu đạt bằng những từ ngữ tai tiếng như “chơi bời”, “ăn chơi”, hay mang những hàm ý miệt thị chỉ sự lêu lổng, lười biếng, thậm chí ích kỉ và lãng phí. Nhưng khi các nhà nghiên cứu về vui chơi bắt đầu tìm hiểu về vai trò của nó đối với người trưởng thành, họ nhận ra, đối lập với chơi không phải là làm, mà là trầm cảm. Vui chơi trong đời sống cũng thiết yếu như giấc ngủ ngon và bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng, và thiếu chơi là một hiểm hoạ ăn mòn sức khoẻ sâu rộng không chỉ với cá nhân, mà cả cộng đồng.

(2) Hành vi vui chơi cũng xuất hiện ở nhiều loài động vật. Chó sói, tinh tinh, hải cẩu,… chơi đùa trong những năm đầu đời có thể quyết định khả năng sống sót của chúng khi trưởng thành. Quá trình vui chơi đem lại mô hình thế giới phiên bản thu nhỏ và an toàn, cho phép con non thực hành, thử nghiệm, học hỏi các kĩ năng sinh tồn và giao tiếp, như săn bắt, đọc vị các hành vi phân biệt bạn – thủ, tăng cường niềm tin, kiềm chế bản thân… Với loài người vui chơi cũng định hình phát triển nhận thức, thể chất, xã hội và cảm xúc. Chơi đùa trang bị cho trẻ em các kĩ năng khám phá, sáng tạo, tưởng tượng, ứng biến, giao tiếp….. Bước ra khỏi tuổi thơ với những trò chơi, các em được tập dượt cách làm chủ và thích nghi với các tình huống trong cuộc sống.

(3) Nhưng nếu hầu hết các loài chỉ chơi đến độ tuổi nhất định, thì tạo hoá lại cho con người làm “dân chơi” suốt đời. Tiến sĩ Stuart Brown, chuyên gia tâm thần học, sáng lập Viện. Quốc gia về vui chơi của Mỹ, đưa ra các bản chụp quét não và phân tích hành vi con người đề chứng minh rằng trong xã hội hiện đại, bộ não có thể tiếp tục phát triển lâu sau khi chúng ta đã qua tuổi vị thành niên, và vui chơi thúc đẩy sự phát triển đó. “Bộ não của chúng ta không ngừng phát triển sau tuổi đôi mươi. Với một cá nhân khoẻ mạnh, vui chơi rất có thể tiếp tục thúc đẩy quá trình hình thành thần kinh mới (neurogenesis) trong suốt cuộc đời, ông viết trong cuốn Play: How it Shapes the Brain, Opens the Imagination, and Invigorates the Soul (2009). Ví dụ, các nghiên cứu về chứng mất trí sớm cho thấy rằng vui chơi thể chất ngăn chặn tình trạng suy giảm tinh thần bằng cách kích thích các tế bào thần kinh mới ra đời. Ngay cả với những người trên 70 tuổi, các trò chơi như giải câu đố hay chơi cờ có liên quan đến khả năng chống sa sút trí tuệ, như một nghiên cứu gần đây cho thấy.

(4) Khi được vui chơi, cơ thể con người kích hoạt giải phóng những hormone hạnh phúc tự nhiên có lợi cho cơ thể như dopamine và oxytocin, thúc đẩy cảm giác vui sướng và thậm chí có thể giảm đau và căng thẳng tạm thời. Vui chơi cũng kích hoạt các yếu tố tăng trưởng thần kinh mạnh mẽ giúp tăng khả năng học tập và tính linh hoạt của tinh thần.

(Theo Vui chơi là bản năng sinh tồn, Nhung Nguyễn, https://tiasangcom.vn/van-hoa/vui-choi-la-ban-nang sinh-ton, ngày 25/02/2024)

Bài làm Phân tích đoạn trích Vui chơi là bản năng sinh tồn của Nhung Nguyễn

I. Mở bài:

– Giới thiệu vấn đề nghị luận: Vai trò và ý nghĩa của vui chơi trong cuộc sống con người.

– Dẫn dắt và giới thiệu văn bản “Vui chơi là bản năng sinh tồn” của Nhung Nguyễn – một văn bản mang tính khoa học và xã hội sâu sắc về bản năng và nhu cầu vui chơi.

Vui chơi – tưởng chừng chỉ là một hoạt động giải trí đơn thuần, nhưng thực chất lại ẩn chứa ý nghĩa sâu xa đối với đời sống con người. Trong đoạn trích “Vui chơi là bản năng sinh tồn” của Nhung Nguyễn, tác giả đã mang đến một góc nhìn mới mẻ và thuyết phục rằng: vui chơi không chỉ là niềm vui, mà còn là nhu cầu tự nhiên, là bản năng giúp con người phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Từ đó, văn bản khẳng định vai trò quan trọng của vui chơi trong việc nuôi dưỡng sự sống và hạnh phúc của mỗi người.

II. Thân bài:

1. Khái quát nội dung đoạn trích

– Đoạn trích tập trung khẳng định vai trò thiết yếu của vui chơi không chỉ ở trẻ em mà còn ở người lớn.

– Vui chơi là bản năng sinh tồn, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và trí tuệ của con người ở mọi độ tuổi.

2. Phân tích nội dung chính của văn bản

a. Định kiến xã hội về vui chơi

– “Chơi” bị gán ghép với những nghĩa tiêu cực như lười biếng, vô trách nhiệm, thiếu nghiêm túc.

– Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra: đối lập của chơi không phải là làm, mà là… trầm cảm.

– Vui chơi cần thiết như giấc ngủ và dinh dưỡng, thiếu nó là mối nguy hại cho sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

b. Vui chơi là bản năng của tự nhiên, không chỉ ở con người

– Nhiều loài động vật cũng chơi để học kỹ năng sinh tồn.

– Ở trẻ em, chơi giúp phát triển nhận thức, cảm xúc, thể chất, xã hội.

– Trò chơi là công cụ mô phỏng và tập luyện để đối mặt với thế giới thực.

c. Con người là “dân chơi” suốt đời

– Khác với động vật, con người cần và có khả năng vui chơi suốt đời.

– Tiến sĩ Stuart Brown chứng minh: não bộ vẫn tiếp tục phát triển sau tuổi trưởng thành, và vui chơi là một trong các yếu tố thúc đẩy quá trình đó.

– Vui chơi góp phần phòng chống suy giảm trí tuệ, kích thích hình thành tế bào thần kinh mới.

d. Vui chơi mang lại lợi ích sinh học

– Tăng tiết các hormone tích cực như dopamine, oxytocin giúp giảm căng thẳng, tăng cảm giác hạnh phúc.

– Kích thích tăng trưởng thần kinh, linh hoạt tư duy, tăng khả năng học tập.

3. Nghệ thuật trình bày và tính thuyết phục

– Văn bản sử dụng lập luận chặt chẽ, kết hợp lý lẽ khoa học và dẫn chứng sinh động từ thực tế, nghiên cứu y học.

– Cách viết hấp dẫn, sáng rõ, giúp người đọc thay đổi quan điểm tiêu cực về “chơi”.

– Ngôn ngữ vừa khoa học, vừa gần gũi, đánh trúng định kiến xã hội phổ biến.

III. Kết bài:

– Khẳng định lại vai trò quan trọng và cần thiết của vui chơi đối với đời sống con người.

– Mở rộng liên hệ: Trong xã hội hiện đại đầy áp lực, con người càng cần giữ cho mình tinh thần “chơi” để sống khỏe mạnh, sáng tạo và cân bằng.

– Gợi suy nghĩ: Biết chơi đúng cách chính là biết sống lành mạnh và hiệu quả.

Đoạn trích “Vui chơi là bản năng sinh tồn” không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc. Bằng lập luận chặt chẽ và giọng văn gần gũi, tác giả Nhung Nguyễn đã giúp người đọc nhận ra rằng vui chơi không phải là hành động vô bổ, mà chính là nhu cầu thiết yếu nuôi dưỡng thể chất, tinh thần và sáng tạo của con người. Từ đó, ta học được cách sống cân bằng hơn, biết làm việc, nhưng cũng biết tận hưởng niềm vui giản dị để cuộc sống thêm phong phú và ý nghĩa.