Đề bài: Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ Có một thời như thế của Trần Bá Căn.
CÓ MỘT THỜI NHƯ THẾ
(Trần Bá Căn)
Có một thời như thế chẳng hề quên
Là người lính- người quân nhân cách mạng
Dẫu chiến tranh nhưng tâm hồn lãng mạn
Dấu tâm tình trong đáy cóc ba lôCó một thời cháy bỏng những mùa khô
Rừng Tây Nguyên cây trút tàn chiếc lá
Còn vũng nước cũng tranh nhau vội vã
Thú với người tranh thủ uống thay nhauRất nhiều lần nén chặt nỗi buồn đau
Khi đồng đội máu tuôn trào gục xuống
Trong chiến tranh dẫu rằng không ai muốn
Vì biên cương mà chấp nhận hy sinhCó một thời vì tổ quốc quên mình
Vẫn nhớ thương một bóng hình kiều nữ
Vẫn khát khao một tình yêu lắm chứ !
Bởi bản năng tạo hoá đã ban rồiCó một thời để nhớ mãi trong tôi
Đã tiến bước dưới quân kì quyết thắng
Bất chấp đạn bom, kể chi trời mưa nắng
Súng chắc tay- thời đó mãi sao quênCó một thời… Đồng đội mãi gọi tên….!
(Theo https://bimson.thanhhoa.gov.vn/web/trang-chu/thu-vien/chuyen-muc-van-tho/co-mot-thoi-nhu-the.html)
* Chú thích:
– Tác giả Trần Bá Căn sinh năm 1923 tại Bình Định. Từ năm 1945, ông tham gia cách mạng và kháng chiến. Năm 1958, ông bị bắt, sau đó bị sát hại ở Sài Gòn năm 1963.
– Bài thơ Có một thời như thế được tác giả sáng tác trong một thời gian dài từ 1948 – 1951, tương đương với thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.
Bài làm Phân tích bài thơ Có một thời như thế của Trần Bá Căn
I. Mở bài:
– Giới thiệu khái quát về hình tượng người lính trong thơ ca Việt Nam: vừa hào hùng vừa giàu chất trữ tình.
– Giới thiệu bài thơ Có một thời như thế của Trần Bá Căn: một khúc hồi tưởng đầy xúc động về một thời trận mạc của người lính cách mạng.
– Dẫn dắt vào vấn đề: bài thơ không chỉ tái hiện những gian khổ, mất mát của chiến tranh mà còn khắc họa vẻ đẹp tâm hồn người lính một cách chân thực và xúc động.
“Có một thời như thế” là bài thơ giàu cảm xúc của Trần Bá Căn, gợi lại những năm tháng hào hùng nhưng cũng đầy gian khổ của chiến tranh khói lửa. Bằng giọng điệu chân thành, sâu lắng và những hình ảnh thấm đẫm ký ức, nhà thơ đã tái hiện sinh động ký ức của người lính, những con người từng sống, chiến đấu và hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc. Không chỉ là lời tri ân thế hệ đi trước, bài thơ còn là bản hùng ca thấm đẫm tình người, giúp người đọc hôm nay thêm trân trọng hòa bình và biết ơn những người đã làm nên “một thời như thế
II. Thân bài:
1. Khái quát nội dung và cảm hứng chủ đạo của bài thơ
– Bài thơ là lời hồi tưởng về một thời trận mạc không thể quên.
– Cảm hứng chủ đạo: ngợi ca tinh thần yêu nước, hy sinh và vẻ đẹp tâm hồn người lính trong chiến tranh.
2. Phân tích các khổ thơ tiêu biểu
a) Khổ thơ 1: Hình ảnh người lính – chiến sĩ cách mạng
– “Có một thời như thế chẳng hề quên”: giọng thơ tha thiết, khẳng định thời gian không thể làm phai mờ ký ức.
– Người lính hiện lên với hai phẩm chất song hành: chiến đấu quả cảm và tâm hồn lãng mạn.
– Hình ảnh “cóc ba lô” ẩn chứa tâm tình: người lính mang theo cả trái tim yêu thương dù ở nơi chiến trường.
b) Khổ thơ 2: Gian khổ nơi chiến trường khốc liệt
– Miêu tả cảnh Tây Nguyên mùa khô khắc nghiệt: “cây trút tàn chiếc lá”, “vũng nước cũng tranh nhau”.
– Cuộc sống thiếu thốn, khắc nghiệt, ngay cả con người và thú vật cũng tranh giành từng ngụm nước.
– Nhưng người lính vẫn kiên cường, thích nghi, thể hiện tinh thần đồng cam cộng khổ.
c) Khổ thơ 3: Mất mát, hy sinh – nỗi đau của chiến tranh
– “Máu tuôn trào”, “gục xuống” – hình ảnh bi thương, phản ánh hiện thực chiến tranh.
– Dẫu vậy, người lính “nén chặt nỗi buồn đau”, sẵn sàng hy sinh vì biên cương – thể hiện tinh thần trách nhiệm và lý tưởng cao đẹp.
d) Khổ thơ 4: Vẻ đẹp đời thường, nhân văn của người lính
– Dù chiến đấu, người lính vẫn là con người với những xúc cảm tự nhiên.
– “Nhớ thương một bóng hình kiều nữ”, “khát khao một tình yêu” – biểu hiện sự chân thực, đời thường và rất đỗi nhân văn.
– “Bản năng tạo hoá đã ban rồi”: cảm xúc yêu đương là điều chính đáng và đẹp đẽ.
e) Khổ thơ cuối: Tinh thần chiến đấu bất khuất và lời tri ân đồng đội
– Người lính bước đi “dưới quân kỳ quyết thắng” – hình ảnh biểu tượng cho lý tưởng cách mạng.
– “Bất chấp đạn bom, kể chi trời mưa nắng” – khẳng định ý chí kiên cường.
– Lời kết “Đồng đội mãi gọi tên…” – lời tưởng niệm, tri ân những người đã ngã xuống, đồng thời là lời khẳng định ký ức không bao giờ phai.
3. Nghệ thuật nổi bật
– Giọng điệu chân thành, xúc động, đậm chất hồi tưởng.
– Sử dụng điệp ngữ “Có một thời…” tạo âm hưởng tha thiết, gợi nhịp điệu của hoài niệm.
– Hình ảnh chân thực, giản dị nhưng giàu sức gợi cảm.
– Kết hợp giữa hiện thực khốc liệt và chất trữ tình sâu lắng.
III. Kết bài:
– Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ: Có một thời như thế không chỉ là lời tri ân người lính mà còn là bản anh hùng ca sâu lắng, cảm động.
– Bài thơ giúp thế hệ hôm nay thấu hiểu và trân trọng hơn sự hy sinh của cha anh trong quá khứ.
– Liên hệ bản thân: cần sống có trách nhiệm, biết ơn và giữ gìn những giá trị cao quý mà người lính đã đánh đổi bằng máu xương.
Bài thơ “Có một thời như thế” của Trần Bá Căn không chỉ là bản ghi chép xúc động về một thời chiến đấu oanh liệt, mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi đến những người lính đã hy sinh vì Tổ quốc. Qua những vần thơ thấm đẫm cảm xúc và lòng biết ơn, tác giả nhắc nhở mỗi chúng ta hôm nay hãy sống xứng đáng với quá khứ vẻ vang, trân trọng hòa bình, và luôn khắc ghi công lao của những con người đã làm nên mùa xuân cho đất nước.
📚 Tải Ngay Bộ Tài Liệu Ôn Thi Văn Học Đặc Sắc Nhất
⬇️ Nhận Định Văn Học Hay Nhất
⬇️ Cách Đưa Lí Luận Văn Học Vào Bài
⬇️ Tài Liệu Hay Dành Cho HSG
⬇️ Kỹ Năng Viết Mở Bài
⬇️ Nghị Luận Về Một Tác Phẩm Truyện
⬇️ Công Thức & Mở Bài Hay
