NLVH về ý kiến Với Thơ mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới

Đề bài: Có ý kiến cho rằng: Với Thơ mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới.

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm rõ điều làm nên dấu ấn của thời đại mới qua một số bài thơ mới đã học trong chương trình.

Dàn ý NLVH về ý kiến Với Thơ mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới

I. Mở bài

• Giới thiệu phong trào Thơ mới (1932–1945) như một hiện tượng rực rỡ trong lịch sử văn học Việt Nam.

• Dẫn câu nhận xét: “Với Thơ mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới” → nêu vấn đề: hiểu ý kiến đó như thế nào và làm rõ dấu ấn của “thời đại mới” qua một số bài thơ đã học.

II. Thân bài

1. Giải thích ý kiến

• Ý kiến khẳng định vai trò chuyển biến lớn lao của Thơ mới trong lịch sử thi ca Việt Nam.

• Thơ mới là bước ngoặt đánh dấu sự chuyển mình của văn học từ trung đại sang hiện đại:

  • Khẳng định cái tôi cá nhân – điều trước đó bị thơ trung đại kìm nén.

  • Hình thành đội ngũ thi sĩ mới (Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử…).

  • Tạo nên lớp công chúng thưởng thức mới.

2. Những dấu ấn của “thời đại mới” qua một số bài thơ trong chương trình

a) Về nội dung – cảm xúc

• Khai thác đời sống nội tâm, cảm xúc cá nhân (Xuân Diệu, Huy Cận).

• Cái tôi cô đơn, buồn sầu, bơ vơ trước không gian – thời gian vô hạn.

→ Ví dụ:

• • “Tràng giang” (Huy Cận): nỗi buồn bơ vơ trước vũ trụ rộng lớn.

  • “Vội vàng” (Xuân Diệu): cái tôi yêu đời say đắm, tiếc nuối thời gian trôi, khao khát sống nồng nàn.

• Tình yêu thiên nhiên mang sắc thái mới: tinh tế, lãng mạn; nhiều khi là phương tiện bộc lộ tâm trạng (“Tương tư” – Nguyễn Bính).

b) Về nghệ thuật – hình thức

• Cách tân về thể thơ: tự do, ngũ ngôn, kết hợp tự do, vần nhịp linh hoạt.

• Ngôn ngữ mới mẻ, gần gũi đời sống, giàu cảm xúc; hình ảnh lãng mạn, gợi cảm.

• Giọng điệu đa dạng: hoặc thiết tha sôi nổi (“Vội vàng”), hoặc trầm buồn cô tịch (“Tràng giang”), hoặc chân quê giản dị (“Tương tư”).

→ Tất cả góp phần thể hiện một cách nhìn mới – cái tôi cá nhân tự ý thức.

3. Đánh giá khái quát

• Thơ mới không chỉ đổi mới nghệ thuật mà đã “hiện đại hóa” ý thức thi ca.

• Mang đến một “thời đại mới” – thời đại của cảm xúc cá nhân, tự do sáng tạo, của những tâm hồn khao khát tự khẳng định mình.

III. Kết bài

• Khẳng định lại ý kiến.

• Thơ mới đã đánh dấu bước nhảy vọt trong hành trình phát triển thi ca dân tộc.

Bài văn mẫu NLVH về ý kiến Với Thơ mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới

Thi ca vốn là miền sáng tạo riêng của tâm hồn, nơi con người gửi gắm những cảm xúc, suy nghĩ sâu kín nhất mà không bị bó buộc bởi hình thức bên ngoài. Trong tiến trình phát triển của lịch sử văn học Việt Nam, đã có nhiều dấu mốc nghệ thuật mang tính cách tân, tạo nên những thời đại văn chương riêng biệt. Một trong những bước ngoặt lớn lao của thi ca dân tộc chính là sự xuất hiện của phong trào Thơ mới (1932–1945). Chính bởi thế mà có ý kiến khẳng định: “Với Thơ Mới, thi ca Việt Nam bước vào một thời đại mới”. Đó là một nhận định đúng đắn, thể hiện sự đánh giá đầy đủ về bước chuyển mạnh mẽ trong nội dung và nghệ thuật của thi ca Việt Nam đầu thế kỉ XX.

Phong trào Thơ mới ra đời trong bối cảnh đất nước chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa phương Tây, xã hội biến động, con người bối rối trước những luồng tư tưởng mới–cũ giao thoa. Đứng trước thực tại đó, những thi nhân Thơ Mới mang trong mình một tâm thế mới, trái tim mới, cảm xúc mới. Họ không còn đi theo lối mòn ước lệ, quy phạm của thơ trung đại vốn đề cao cái “phi ngã” (không có “cái tôi”), mà thay vào đó là khẳng định mạnh mẽ “cái tôi cá nhân”, với những cảm nhận trực tiếp về đời sống, về thân phận, về hạnh phúc và khổ đau của con người. Hoài Thanh từng nhận xét: “Tình ta đã đổi mới, thơ ta cũng đổi mới”. Chính sự đổi mới từ bên trong tâm hồn ấy đã tạo nên một thời đại thi ca hoàn toàn khác.

Dấu ấn của một thời đại mới trước hết là ở nội dung cảm xúc. Nếu thơ xưa thường viết về những đạo lý, về vua – tôi – trung – hiếu, thì Thơ Mới lại hướng vào thế giới nội tâm, đặt con người cá nhân lên vị trí trung tâm. Đến với bài thơ “Tràng giang” của Huy Cận là nỗi buồn man mác, bơ vơ của con người giữa vũ trụ mênh mông:

Bèo dạt về đâu hàng nối hàng

Mênh mông không một chuyến đò ngang

Không cầu gợi chút niềm thân mật

Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng.

Trong khi đó, Xuân Diệu là thi sĩ của tình yêu và tuổi trẻ lại sống với cảm xúc “vội vàng”, cuồng nhiệt, muốn tận hưởng mọi khoảnh khắc của cuộc đời:

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng…

Những câu thơ đó chỉ có thể xuất hiện khi thi nhân đặt niềm tin tuyệt đối vào giá trị của cuộc sống cá nhân, vào khát vọng sống tận cùng cho hiện tại. Bởi thế, Thơ Mới không chỉ là “mới” ở câu chữ mà sâu xa hơn  là sự thức tỉnh của cái tôi cá nhân trong tư tưởng và tình cảm.

Thời đại mới của Thơ Mới còn thể hiện ở phương diện nghệ thuật. Thơ Mới đã dám phá bỏ những khuôn mẫu Đường luật gò bó, thay vào đó là những thể thơ ngũ ngôn, thất ngôn, thơ tám chữ, thơ tự do… linh hoạt theo dòng cảm xúc. Ngôn từ trong Thơ Mới trở nên giản dị mà tinh tế, mang đậm dấu ấn cá nhân. Thi sĩ tự do dùng hình ảnh đời thường, thậm chí táo bạo để diễn tả tình cảm. Nếu Nguyễn Du từng miêu tả vẻ đẹp nhân vật bằng hình ảnh ước lệ như “hoa cười ngọc thốt đoan trang”, thì Xuân Diệu lại so sánh đầy bất ngờ: “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”, một sự liên tưởng mới mẻ, táo bạo, đầy sức gợi tình, gợi cảm. Hình ảnh tứ thơ cũng không còn rập khuôn theo kiểu “long, ly, quy, phụng”, mà được lấy từ chính cuộc sống hằng ngày: “quán bán hàng”, “bè trôi”, “hoa rụng cành”, “đám mây lơ lửng”… tạo nên thế giới hình tượng phong phú, gần gũi.

Không những thế, Thơ Mới còn cho phép thi nhân nói lên những khắc khoải đầy tính hiện sinh. Hàn Mặc Tử trong “Đây thôn Vĩ Dạ” gửi vào câu hỏi cuối bài thơ nỗi hoang mang trước cuộc đời và tình yêu:

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

Những câu hỏi đầy bâng khuâng ấy, những sắc thái cảm xúc mơ hồ ấy. Nếu đặt trong khuôn mẫu thơ cũ ắt hẳn khó mà chấp nhận. Nhưng với Thơ Mới, chúng trở thành vẻ đẹp riêng, vẻ đẹp của tâm hồn biết rung động, biết nghi ngờ, biết khắc khoải.

Từ những đổi thay có tính cách mạng trong nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật, có thể khẳng định: “Với Thơ Mới, thi ca Việt Nam đã thật sự bước vào một thời đại mới”, thời đại của cái tôi cá nhân, của tự do cảm xúc, của nghệ thuật mang hồn thời đại. Trên hành trình phát triển của văn học Việt Nam, phong trào Thơ Mới đã mở ra một kỷ nguyên hiện đại, để lại những tác phẩm bất hủ và dấu ấn không thể phai mờ. Dù thời gian đã lùi xa, độc giả hôm nay vẫn tìm thấy ở Thơ Mới một thế giới đầy say mê, giàu sức sống, là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị trường tồn của một thời đại thi ca đã đi vào lịch sử.