NLVH về ý kiến của Nhà văn Nga Lê-ô-nôp: Tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung

Đề bài:

Nhà văn Nga Lê-ô-nôp khẳng định: “Tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung”

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng trải nhiệm văn học của mình hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

Dàn ý NLVH về ý kiến của Nhà văn Nga Lê-ô-nôp: Tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung

1. Giới thiệu vấn đề nghị luận

2. Làm sáng tỏ ý kiến

a. Giải thích

– Tác phẩm nghệ thuật đích thức: là một công trình nghệ thuật ngôn từ, đó là kết quả của một quá trình sáng tạo, lao động trí óc miệt mài của tác giả, là tác phẩm gắn với đòi sống, thể hiện chân lí, đem lại cho người đọc những khám phá bất ngờ của người nghệ sĩ qua tác phẩm

– Phát minh về hình thức: Tìm ra cái mới trong hình thức thể hiện như câu từ, cấu trúc, giọng điệu, tình huống, thể loại…

– Khám phá về nội dung: Thể hiện những tư tưởng, quan niệm mới mẻ của nhà văn về cuộc sống, xã hội

-> Câu nói nhấn mạnh một tác phẩm đích thực phải mới cả về phương diện nội dung và hình thức thể hiện. Một tác phẩm văn học có đứng vững được trong lòng người hay không chính là nhờ tài năng và phẩm chất của người nghệ sĩ. Phải qua bàn tay nhào nặn tài hoa của nhà văn, mỗi tác phẩm mới thực sự là một công trình sáng tạo nghệ thuật. Sáng tạo nghệ thuật là một thứ sáng tạo tinh thần. Nó không sản xuất theo dây chuyền công nghệ mà phụ thuộc vào ý kiến chủ quan của người nghệ sĩ. Người nghệ sĩ là người quyết định sự ra đời của tác phẩm. Và tác phẩm văn học là một công trình sáng tạo nghệ thuật chỉ khi lao động của nghệ sĩ đúng là lao động sáng tạo. Nhà văn có vai trò quan trọng trong quy trình sáng tạo.

b. Lí giải: Vì sao tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung

Xuất phát từ đặc trưng văn học

+ Bất kỳ một tác phẩm văn học nghệ thuật nào cũng có mối quan hệ hữu cơ giữa hai mặt cốt lõi là hình thức nghệ thuật và nội dung tư tưởng. Đó cũng chính là mối quan hệ của cái biểu đạt và cái được biểu đạt.

+ Mỗi một tác phẩm phải là một sự hiện diện của nhà văn đối với cuộc đời. Do vậy, cái mới, cái độc đáo trong phong cách của người sáng tác phải thể hiện ở sự tìm tòi cái mới về nội dung và hình thức

+ Nghệ thuật vốn không chấp nhận sự sao chép và cũng không đi theo đường mòn. Bởi vậy, thước đo giá trị của một tác phẩm văn học là ở những cái mới mà nhà văn đã sáng tạo nên, nghĩa là những “phát minh về hình thức và khám phá về nội dung”.

Xuất phát từ vai trò sáng tác nhà văn: Tại sao mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung?

+ Phát minh về hình thức trong tác phẩm là : Hình thức của tác phẩm có thể biết đến là các biện pháp nghệ thuật, các từ ngữ (thể loại, ngôn ngữ, kết cấu, hình ảnh, giọng điệu, biện pháp tu từ …) được tác giả sử dụng để truyền đạt ý nghĩ của mình. Vì vậy nếu nội dung hay mà ngôn từ sáo rỗng, cao siêu, khó hiểu thì cũng chẳng thể truyền đạt được gì đến với người đọc.

+ Khám phá về nội dung trong tác phẩm văn học là : Tức là nhà văn phải sáng tạo ra cái mới, cái độc đáo mà chưa ai sáng tạo ra. Sự mới mẻ trong cách thể hiện nội dung là một điều rất cần thiết đối có một tác phẩm thật sự có giá trị.

Nhà văn phải biết tìm tòi, phải biết khám phá sáng tạo, phải lao động rất công phu và nhọc nhằn mới tìm được cho mình một lối nói, một kiểu viết, một phong cách thể hiện sao cho không giống ai.

– Xuất phát từ mối quan hệ nội dung và hình thức trong tác phẩm: nội dung và hình thức trong tác phẩm có quan hệ mật thiết với nhau. Mỗi cái sáng tạo phải thể hiện cả từ nội dung đến hình thức. Trong một tác phẩm văn học, nội dung và hình thức không tách rời nhau, vì thế, nhà văn khám phá, sáng tạo cũng phải tuân theo quy luật thống nhất của hai phương diện ấy.

=> Trong tác phẩm văn học, nội dung và hình thức bao giờ cũng thống nhất hữu cơ, biện chứng với nhau “nội dung và hình thức gắn bó như tâm hồn với thể xác”. Sự gắn bó này là kết quả sáng tạo chứa đựng tài năng và tâm huyết của nhà văn và những tác phẩm văn học có giá trị lớn thì càng chứng tỏ sự thống nhất cao độ giữa nội dung và hình thức.

c. Chứng minh: Phân tích, chứng minh làm sáng tỏ nhận định qua một số tác phẩm tiêu biểu: Thí sinh có thể tùy chọn các tác phẩm để làm sáng tỏ vấn đề. Tuy nhiên, cần đảm bảo các yêu cầu sau:

– Số lượng tác phẩm: từ 02 tác phẩm trở lên.

– Chọn được dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện (cả thơ và truyện ngắn).

– Mỗi tác phẩm được chọn cần mang nội dung nhân văn sâu sắc

+ Chỉ ra và phân tích tác phẩm nghệ thuật là cái sáng tạo độc đáo của nhà văn trong tác phẩm về cả nội dung và hình thức qua chi tiết nào?

+ Bằng năng lực của mình, sáng tạo ra tác phẩm văn học như một phát minh về nội dung và khám phá về hình thức.

d. Bàn luận, mở rộng:

– Đánh giá tính đúng đắn, toàn diện của ý kiến

+ Câu nói trên như một tiêu chuẩn để đánh giá một tác phẩm văn học đích thực phải là sự sáng tạo về cả nội dung và hình thức.

– Yêu cầu đối với người sáng tác

+ Yêu cầu đối với người cầm bút phải tạo ra đươc cái riêng, cái mới mẻ trong nội dung và hình thức thể hiện.

+ Cái nhìn nghệ thuật ấy phải mới, phải có sức sáng tạo riêng và phải chứa đựng những trải nghiệm riêng của nhà văn trong hành trình khám phá cuộc sống. Nếu nói văn học là lĩnh vực của cái mới, thì ý nghĩa của nó chủ yếu ở chỗ: nhà văn đã biết vượt lên những cái chung, những mặt bằng quen thuộc để trình bày ý tưởng, tiếng nói riêng biệt của mình trong một cách nói cũng hết sức mới mẻ.

+ Nam Cao khẳng định “Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiều mẫu đưa cho. Văn chương chỉ dung nạp nhưng người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguổn chưa ai khơi và sáng tạo những cái gì chưa có.”

– Yêu cầu người tiếp nhận: Khi thưởng thức và trân trọng những sáng tạo nghệ thuật của người nghệ sĩ. Khi đọc tác phẩm văn học, người đọc không nên lạnh lùng, thờ ơ mà cần thưởng thức bằng cả trái tim và khối óc để cảm nhận được những trăn trở, nỗi niềm mà người nghệ sĩ gửi gắm qua tác phẩm, từ đó trở thành những người đồng sáng tạo với nghệ sĩ.

Bài văn mẫu NLVH về ý kiến của Nhà văn Nga Lê-ô-nôp: Tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung

Không phải ngẫu nhiên mà Lép Tôn-xtôi – cây đại thụ của văn học Nga và thế giới – từng nhấn mạnh: khi một nhà văn bước vào làng văn, điều đầu tiên cần hỏi là: “Anh sẽ mang lại điều gì mới cho văn học?” Câu nói giản dị ấy đã chạm đến cốt lõi của văn chương: sáng tạo và khám phá. Cũng cùng một mạch tư tưởng, nhà văn Nga Lê-ônit Lê-ônôp khẳng định: “Mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung.”

Ý kiến ấy cho thấy điều day dứt muôn đời của người cầm bút: những gì mình viết ra có thực sự mới mẻ, có đóng góp được gì cho văn học hay không. Nghệ thuật vốn không chấp nhận sự sao chép, cũng không đi lại lối mòn. Giá trị của một tác phẩm nằm ở cái mới mà nhà văn mang đến cả về hình thức lẫn nội dung.

Mỗi loài hoa đều có hương sắc riêng; hoa hồng rực rỡ không thể thay thế vẻ thanh khiết của hoa nhài. Văn chương cũng vậy: mỗi nhà văn đích thực đều phải có bản sắc, phong cách riêng, không thể rập khuôn, bắt chước. Bởi sự sao chép trong nghệ thuật tự nó đã đồng nghĩa với cái chết. Văn học vì thế là lĩnh vực của cái mới, của sáng tạo và khám phá không ngừng.

Cái mới cần thể hiện đồng thời trên hai phương diện: nội dung và hình thức. Một nội dung độc đáo mà được diễn đạt bằng cách nói cũ kỹ thì khó tạo được sức sống. Ngược lại, những cách tân hình thức mà rỗng tuếch về nội dung thì chỉ là trò chơi duy mỹ. Điểm sâu sắc trong quan niệm của Lê-ônit Lê-ônôp chính là yêu cầu sự thống nhất giữa hai mặt ấy.

Thơ mới của Xuân Diệu là một minh chứng. Khi ông xuất hiện, công chúng ngỡ ngàng bởi những cách diễn đạt “rất Tây”, như:

“Hơn một loài hoa đã rụng cành”

hay:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa.”

Những lối nói mới mẻ, khác hẳn giọng điệu du dương quen thuộc của thơ cũ đã làm rung chuyển khuôn khổ cũ kỹ. Thơ mới tồn tại và được yêu mến một phần cũng nhờ những phát minh táo bạo về hình thức ấy, phù hợp với sức sống nội dung mới mẻ của thời đại.

Ở một bình diện khác, Nguyễn Tuân lại là bậc thầy của sự sáng tạo ngôn từ. Ông lao động nghệ thuật công phu, khai thác từng khả năng biểu đạt của tiếng Việt, làm giàu cho kho từ vựng bằng những cách nói độc đáo. Chính vì vậy, những cái mới trong văn Nguyễn Tuân không dừng ở trò chơi chữ nghĩa, mà thực sự nâng cao sức biểu đạt, đem lại chiều sâu cho nội dung tác phẩm.

Về mặt nội dung, cái mới mà Lê-ônit Lê-ônôp nhấn mạnh chính là cách nhìn nghệ thuật của nhà văn đối với đời sống và con người. Văn học có thể cùng khai thác một đề tài, nhưng điều làm nên giá trị là cái nhìn riêng biệt, chiều sâu phát hiện mới mẻ. Nam Cao đã để lại dấu ấn lớn không phải vì ông cũng viết về người nông dân như Ngô Tất Tố hay Nguyễn Công Hoan, mà vì ông phát hiện ra bi kịch nhân phẩm bị hủy diệt, một chiều sâu chưa từng có trước đó.

Nam Cao từng nói: “Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho. Văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa có.” Ý kiến ấy thực chất gặp gỡ với quan niệm của Lê-ônit Lê-ônôp: văn học chân chính phải là hành trình tìm tòi, khám phá và sáng tạo không ngừng – từ hình thức đến nội dung.

Như vậy, quan niệm của Lê-ônit Lê-ônôp là một chân lý nghệ thuật lớn. Mỗi tác phẩm văn chương, để thực sự có giá trị, phải đồng thời là một “phát minh về hình thức” và một “khám phá về nội dung”.