NLVH về ý kiến của Nguyễn Du: Thi thành thảo thụ giai thiên cổ

Đề bài:

Bàn về thơ, Nguyễn Du từng viết: Thi thành thảo thụ giai thiên cổ (Dịch nghĩa: Bài thơ làm xong, cỏ cây cũng được đẹp và truyền đến ngàn năm)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ vấn đề qua một số bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn 12.

Bài làm NLVH về ý kiến của Nguyễn Du: Thi thành thảo thụ giai thiên cổ

1. Mở bài:

– Dẫn dắt: Nguyễn Du là một trong những danh nhân văn học Việt Nam, không chỉ nổi tiếng với Truyện Kiều mà còn có nhiều quan niệm sâu sắc về thơ ca.

– Giới thiệu vấn đề: Câu nói “Thi thành thảo thụ giai thiên cổ” (Bài thơ làm xong, cỏ cây cũng được đẹp và truyền đến ngàn năm) thể hiện quan niệm về vẻ đẹp và sức sống lâu bền của thơ ca. Câu nói nhấn mạnh rằng thơ ca không chỉ phản ánh hiện thực đời sống mà còn nâng nó lên tầm nghệ thuật, lưu truyền qua thời gian.

Nguyễn Du, một trong những thiên tài văn học Việt Nam, không chỉ để lại những tác phẩm bất hủ mà còn có những suy ngẫm sâu sắc về giá trị của thơ ca. Câu nói “Thi thành thảo thụ giai thiên cổ” (Bài thơ làm xong, cỏ cây cũng được đẹp và truyền đến ngàn năm) thể hiện quan niệm đặc biệt của ông: thơ ca không chỉ phản ánh hiện thực đời sống mà còn làm hiện thực ấy trở nên đẹp hơn, sống động hơn và trường tồn với thời gian. Nhận định này nhấn mạnh sức mạnh của nghệ thuật, đồng thời gợi mở mối quan hệ giữa nhà thơ, tác phẩm và người đọc, nơi mỗi bài thơ đều tiềm ẩn khả năng chạm đến vẻ đẹp vĩnh hằng của cuộc đời.

2. Thân bài:

a. Giải thích

+ Bài thơ là sản phẩm sáng tạo của người nghệ sĩ để phản ánh hiện thực đời sống và bộc lộ những tâm tư tình cảm của nhà thơ trước cuộc đời.

+ Cây cỏ (thụ thảo) ở đây chính là hiện thực đời sống

-> Ý kiến của Nguyễn Du nhấn mạnh chức năng nhận thức thẩm mĩ của thơ ca: Hiện thực đời sống khi đi vào tác phẩm sẽ trở nên đẹp hơn, có sức sống lâu dài, vượt thời gian

b.  Bình: Khẳng định ý kiến là đúng đắn     

+ Thơ ca nói riêng và văn học nói chung đều là hình thức sáng tác theo quy luật của cái đẹp. Nhà thơ sáng tạo nên tác phẩm dưới ánh sáng của lí tưởng thẩm mĩ. Trong nghệ thuật, lí tưởng thẩm mĩ góp phần định hướng tư duy theo tiêu chí Chân – Thiện – Mĩ. Bởi vậy hiện thực cuộc đời khi đi vào thơ sẽ đẹp hơn ngoài đời sống, tạo nên sức sống, sức hấp dẫn của góp phần đưa thi phẩm vượt thoát khỏi giới hạn không gian, thời gian và lưu truyền đến nghìn đời.

+ Mặt khác, những hình ảnh của đời sống khi được lưu truyền bởi thơ ca, nếu đạt được một hình thức độc đáo, chuyển tải một nội dung sâu sắc chạm tới tính nhân loại có thể trở thành những ước lệ nghệ thuật, có sức sống lâu dài.

+ Hơn nữa, nhờ thơ ca, cuộc đời nhà thơ cũng được nối dài cùng với đời sống của tác phẩm nghệ thuật.

c. Chứng minh

Yêu cầu:

– Đúng giới hạn: Tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn 11.

– Đảm bảo số lượng tác phẩm: Chọn được một số tác phẩm hay và đặc sắc.

– Phân tích đúng, trúng, nổi bật được vấn đề: Vẻ đẹp của hiện thực đời sống trong bài thơ và sức sống của tác phẩm.

d. Bàn luận mở rộng, ý nghĩa của vấn đề

– Khẳng định ý lại vấn đề

– Ý nghĩa với người sáng tác và tiếp nhận:

+ Đối với người sáng tác: Để một bài thơ làm xong, cái đẹp được truyền tới ngàn đời, nhà thơ cần gắn bó sâu sắc với cuộc sống, tìm kiếm, phát hiện cái đẹp của cuộc đời, đưa vào trong thơ, trau dồi và mài sắc lí tưởng thẩm mĩ kết hợp với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật để cái đẹp trong thơ có thể lưu truyền đến muôn đời, đồng thời hướng con người vượt khỏi những điều nhỏ bé, tầm thường, hướng tới cái đẹp cao cả, phi thường.

+ Đối với người tiếp nhận: Cần đến với tác phẩm bằng tất cả tâm hồn để cảm nhận, thấu hiểu những vẻ đẹp giai thiên cổ mà nhà văn gửi gắm trong tác phẩm, đồng thời bồi đắp, nâng cao thị hiếu, lí tưởng thẩm mĩ để có khả năng tiếp nhận, đánh giá cái đẹp trong tác phẩm của người nghệ sĩ.

3. Kết bài:

– Khẳng định: Nguyễn Du đã chỉ ra giá trị lâu dài của thơ ca: khi sáng tạo đúng mức, thơ ca có thể thăng hoa hiện thực, trở nên đẹp đẽ và truyền cảm qua thời gian.

– Ý nghĩa: Thơ ca không chỉ phản ánh đời sống mà còn nâng đời sống lên tầm nghệ thuật; là cầu nối giữa nhà thơ và độc giả, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, góp phần bồi dưỡng tâm hồn và thẩm mỹ con người.

Câu nói của nhà thơ Nguyễn Du nhắc nhở chúng ta về sức mạnh và vẻ đẹp vượt thời gian của thơ ca. Khi được sáng tạo một cách tinh tế, thơ không chỉ phản ánh hiện thực mà còn nâng hiện thực ấy lên tầm nghệ thuật, góp phần lưu giữ những giá trị tinh thần cho muôn đời sau. Thơ ca vì thế trở thành cầu nối giữa nhà thơ và người đọc, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, giúp con người cảm nhận, trân trọng và chiêm nghiệm vẻ đẹp của cuộc sống, đồng thời nuôi dưỡng tâm hồn và lý tưởng thẩm mỹ trong đời sống tinh thần.